پایگاه اطلاع رسانی دفتر مقام معظم رهبری

موضوعات

پرسش و پاسخ

ارتباط با پایگاه PDF
کیفیّت دو خطبه نماز عید فطر و قربان چگونه است؟
خواندن خطبه رجاءً اشکالی ندارد و در زمان غیبت می توان خطبه را ترک کرد.
در هر صورت می تواند برای نماز عید فطر و قربان بعد از نماز دو خطبه خواند مانند خطبه های نماز جمعه با این تفاوت که در نماز جمعه قبل از نماز و در نماز عید بعد از نماز خوانده می شود.
در خطبۀ اوّل خطیب، حمد و ثنای الهی بگوید و سپس بر پیغمبر (صلی الله علیه وآله) درود بفرستد و مردم را به تقوا سفارش کند و یک سوره کوچک قرآن بخواند. در خطبه دوم نیز حمد و ثنای الهی را ایراد کند و بر پیغمبر اکرم (صلی الله علیه وآله) درود بفرستد. احتیاط آن است که در خطبه دوم نیز مردم را به تقوا سفارش کند و سوره کوچکی از قرآن بخواند و احتیاط مستحب است که در خطبه دوم پس از درود بر پیغمبر (صلی الله علیه وآله)، بر امامان معصوم (علیهم السلام) نیز درود بفرستد و برای مؤمنین طلب مغفرت کند و سزاوار است در خطبه ی نماز عید فطر آنچه از احکام، شروط و وقت و مقدار زکات فطره است بیان کند و در خطبه نماز عید قربان، درباره قربانی توضیح دهد.
کسی که در ماه رمضان قبل از اذان صبح، شک می‌کند که آیا وقت کافی برای انجام غسل واجب دارد یا نه، وظیفه‌اش چیست؟
در فرض سؤال که شک دارد، تمام غسل قبل از طلوع فجر واقع می‌شود، وظیفه اش تیمم است.
1. آیا می‌شود از نماز مستحبی به نماز مستحبی دیگر عدول کرد؟
2. اگر در نماز مستحبی که مثلاً سوره خاصی سفارش شده و بعد از رکوع بخواهد عدول کند، آیا جایز است از رکوع برگردد و آن سوره خاص را بخواند؟
ج1) چنین عدولی مشروع نیست.
ج2) اگر مقصود شما عدول به نماز مستحبی دیگر باشد جایز نیست ولی اگر مراد این است که بعد رکوع برگردد تا آن سوره خاص را (که در نماز خاص وارده شده) بخواند، چنانچه سهواً به رکوع برود، می‌تواند برگردد و سوره را تدارک کند.
اگر در حین طواف واجب به جهت اداء نماز یومیه طواف را قطع کند، آیا اعاده طواف واجب است؟
اگر در حین طواف واجب برای نماز یومیه طواف را قطع کند، در صورتی که اقلاً نیمی از طواف یعنی سه شوط و نیم را انجام داده است باید از همان جا که قطع شده، طواف را ادامه دهد و اگر کمتر از سه شوط و نیم طواف کرده است، اگر فاصله طولانی شود، احتیاط آن است که طواف را از سر بگیرد و اگر فاصله طویل نشود بعید نیست که این احتیاط واجب نباشد؛ اگرچه به هر حال مستحسن است و در احکام مذکوره فرقی میان نماز جماعت و فرادی و سعه یا ضیق وقت نیست.
آیا گریه کردن با صدا و اختیاری بر مصائب حضرت ابا عبدالله علیه السلام در حال نماز، مبطل نماز است؟
در فرض سؤال بنابر احتیاط، نماز باطل می شود.
اگر به علت نداشتن آب و تنگی وقت، مجبور شویم با دست نجس تیمم کنیم و نماز بخوانیم، آیا باید بعداً آن را قضا کنیم؟
در فرض سوال، نماز، قضا ندارد. به طور کلی احتیاط آن است که در صورت امکان، پیشانی و پشت دست ها پاک باشند و اگر فردی نتواند محل تیمّم را تطهیر کند، بدون آن تیمّم نماید؛ هرچند بعید نیست که طهارت در هر صورت شرط نباشد.
در مدینه به نیت قضاء حاجت، سه روز متوالی (چهارشنبه، پنجشنبه و جمعه) روزه گرفتن، مستحب است. طبق زمان مسافرت، اگر کسی ساعت نُه صبح روز چهارشنبه قرار است به مدینه برسد، آیا نیت روزه گرفتن باید در هواپیما و قبل از رسیدن به مدینه باشد؟
روزه مذکور، مستحب است و وقت نیت روزه مستحبی تا قبل از غروب است. بنابراین اگر کاری که روزه را باطل می کند انجام نداده باشد، می تواند بعد از ورود به مدینه تا قبل از غروب، قصد روزه نماید.
1. موقعی که نام پیامبر اسلام حضرت محمد (صلی الله علیه و آله و سلم) شنیده می‌شود، آیا باید صلوات فرستاد؟ واجب است یا مستحب؟
2. اگر این نام مبارک در نماز به گوش ما برسد، آیا باید صلوات بفرستیم یا خیر؟
ج1و2) فرستادن صلوات به خودی خود واجب نیست؛ ولی هر وقت انسان اسم مبارک حضرت رسول الله (صلی الله علیه و آله و سلم) مانند محمد و احمد یا لقب و کنیه آن جناب را مثل مصطفی و ابوالقاسم بگوید یا بشنود اگر چه در نماز باشد، مستحب است صلوات بفرستد. همچنین موقع نوشتن اسم مبارک حضرت رسول الله (صلی الله علیه و آله و سلم) مستحب است صلوات را هم بنویسد و نیز بهتر است هر وقت آن حضرت را یاد می کند صلوات بفرستد.
اگر شخصی به عنوان مأموم، نماز واجب را خوانده است، آیا می تواند همان نماز را برای جماعتی دیگر به عنوان امام اقامه کند؟
کسی که نماز را به جماعت خوانده، اگر مأموم بوده، به جماعت خواندن دوباره آن اماماً یا مأموماً وجهی ندارد.
آیا می‌توان در نافله های یومیه و انواع نمازهای مستحبی، تنها به دو رکعت اکتفا کرد و در نماز شب تنها نماز وتر را خواند؟
در نافله شب اکتفا کردن بر شفع و وتر اشکال ندارد؛ ولی اکتفا بر وتر به تنهایی در تنگی وقت مانعی ندارد و در غیر تنگی وقت هم به نیت رجاء خوانده شود و در سایر نوافل مانند ظهر و عصر به قصد رجا و امید مطلوبیت اشکال ندارد.
در مدینه به نیت قضاء حاجت، مستحب است انسان سه روز روزه بگیرد. طبق زمان مسافرت، ساعت نه صبح روز چهارشنبه قرار است به مدینه برسیم. آیا نیت روزه باید در هواپیما و قبل از رسیدن به مدینه صورت بگیرد یا خیر؟
روزۀ مذکور، مستحب است و وقت نیت روزۀ مستحبی تا قبل از غروب است. بنا بر این اگر کاری که روزه را باطل می کند انجام نداده باشید، می توانید تا قبل از غروب، بعد از ورود به مدینه قصد روزه نمایید.
کسی که مدتی در کُما بوده، نسبت به نمازهایش چه وظیفه ای دارد؟
اگر مکلف در تمام وقت نماز بی هوش باشد، قضای آن واجب نیست؛ مگر این که بی هوشی به اختیار خودش باشد، که بنا بر احتیاط واجب باید قضای نماز را به جا آورد.
اگر فرد بین سه و چهار شک کند و موقعی که یک رکعت نماز احتیاط ایستاده را می‌خواند، یادش بیاید نماز را سه رکعت خوانده، وظیفه او چیست؟
نماز احتیاط را ادامه می‌دهد و صحیح است، هر چند احتیاط مستحب است که نمازش را اعاده کند.
نماز عید فطر چگونه است؟ و آیا باید به جماعت بخوانیم؟
نماز عید فطر دو رکعت است، در رکعت اول بعد از حمد و سوره باید پنج تکبیر بگوید و بعد از هر تکبیر یک قنوت بخواند و بعد از قنوت پنجم تکبیر دیگری بگوید و به رکوع رود و بعد از دو سجده برخیزد و در رکعت دوم بعد از حمد و سوره، چهار تکبیر بگوید و بعد از هر تکبیر قنوت بخواند و تکبیر پنجم را بگوید و به رکوع رود و نماز را ادامه دهد و تمام کند. ضمناً به جماعت خواندن نماز عید فطر واجب نیست، اگر چه مستحب است.
کسی که به جهت مریضی شدید از انجام وضو و تیمم عاجز بوده و نایب هم نمی تواند بگیرد. آیا این فرد حکم «فاقد الطهورین» را دارد؟ وظیفه شرعی او چیست؟
در فرض مذکور، اگر به هیچ وجه نمی تواند وضو یا تیمم را انجام دهد، حکم فاقد الطهورین داشته و بنا بر احتیاط باید نماز را در وقت، بدون وضو و تیمم بخواند و سپس قضا کند؛ البته اگر بتواند وضوی ناقص انجام دهد بنا بر احتیاط نماز را در وقت با وضوی ناقص بخواند و بعداً نیز قضا کند.