پایگاه اطلاع رسانی دفتر مقام معظم رهبری

موضوعات

پرسش و پاسخ

ارتباط با پایگاه PDF EPUB
آیا می‌توان در نماز جماعت دو نماز که یکی قضا و دیگری ادا باشد را به یک نماز اقتدا کرد؟ مثلاً پیش نماز، چهار رکعت می‌خواند ولی من سه رکعت نماز قضا نیت می‌کنم و موقع قنوت، نمازم را فرادا کرده و زودتر از پیش‌نماز تمام می‌کنم و در رکعت سوم امام، نماز ادای چهار رکعتی را اقتدا می‎کنم.
اشکال ندارد، حتی اگر از اوّل نماز قصد مأموم همین باشد؛ البته احتیاط مستحب آن است که از ابتدای نماز چنین قصدی نداشته باشید.
اگر نماز جماعتی را در مسجد اقامه کنیم. آیا می توان با همان امام جماعت در مسجد دیگر و مأمومین دیگر نماز را مجدداً اقامه کرد؟
نماز دوم امام و افراد دیگری که تنها در نماز دوم امام به او اقتدا کرده اند در فرض سؤال صحیح است؛ ولی نماز کسی که در جماعت اول مأموم بوده و می خواهد همان نماز را برای بار دوم به جماعت بخواند، مشروع نیست؛ مگر اینکه احتمال خللی در نماز اول خود بدهد و بخواهد احتیاطاً نماز خود را اعاده کند.
1. اگر در اثنای نماز جماعت، امام جماعت یادش بیاید که وضو ندارد؛ تکلیف امام و مأمومین چیست؟
2. آیا مأمومین می‌توانند زمانی که امام جماعت نماز خود را می‌شکند، نماز خود را بشکنند؟
3. اگر امام جماعت نماز خود را با این که می‌داند وضو ندارد، ادامه دهد، تکلیف نماز مأمومین و امام جماعت چیست؟
ج1) امام جماعت باید نماز را رها کند و اگر در صف جلو، فرد واجد شرایطی بود و جلو ایستاد، مأمومین می‌توانند بقیه نماز را با او ادامه دهند.
ج2) جایز نیست مأمومین نماز خود را بشکنند و در فرض مزبور باید به فرادا نماز را ادامه دهند.
ج3) نماز امام جماعت باطل است؛ لکن نماز مأمومینی که اطلاع از وضعیت امام ندارند، صحیح است.
جماع در چه زمان‌هایی کراهت دارد؟ و در چه زمان‌هایی حرام است؟ و در چه وقت مستحب است؟
جماع در شب خسوف ماه و روز کسوف خورشید و روز وزیدن باد سیاه و زرد و زلزله و در وقت غروب آفتاب تا شفق برود، و بعد از طلوع سپیده تا طلوع آفتاب و در هنگام محاق و در شب اول هر ماه غیر از ماه رمضان و در شب نیمه هر ماه و در شب چهارشنبه و در شب عید قربان و عید فطر مکروه است.
در بعضی موارد جماع، حرام است که به چند نمونه اشاره می‌شود:
۱. در حال احرام،
۲. زمان نفاس،
3. دوران قاعدگی و حیض،
4. در حال روزه ماه مبارک رمضان.
و جماع در شب دوشنبه، سه شنبه، پنجشنبه، جمعه، روز پنجشنبه در وقت ظهر و روز جمعه بعد از عصر مستحب است.
من ده یازده ساله که بودم وقتی از مدرسه آمده و نماز ظهر و عصرم را می‌خواندم، به سرعت می‌خواندم و برای سریع‌تر شدن، به جای دو سجده، دو بار پیشانی خودم را به مهر می‌زدم. آیا نمازهای من باطل هستند؟
اگر جاهل قاصر *بوده و با اعتقاد به صحّت، به صورت مذکور می‌خوانده اید، نماز صحیح است ولی چنانچه جاهل مقصّر بوده اید، بنا بر احتیاط واجب نماز باطل است.
----------------
*جاهل قاصر کسی است که اصلاً متوجه جهل خود نیست و یا توجه به جهلش دارد، ولی راهی برای برطرف کردن جهل خود ندارد و جاهل مقصر به کسی گفته می شود که متوجه جهل خود بوده و راه های رفع جهالت خود را هم می داند، ولی در آموختن احکام کوتاهی می کند.
تکرار کلمه‌ای در دو جای نماز یا تکرار بیش از دو بار، آیا موجب بطلان نماز می شود؟ کثیرالشک اگر حس کند کلمه ای را غلط تلفظ کرده و تکرار کند، آیا نماز باطل است و باید نمازها را قضا کند؟
تکرار اذکار نماز غیر از تکبیرة الاحرام* -که صورت‌های مختلفی دارد- حتی اگر از روی وسواس باشد موجب بطلان نماز نیست؛ البته اگر تکرار ذکر به حدی برسد که موالات و یا صورت نماز را به هم بزند، موجب بطلان نماز می‌شود.
-------------
* گفتن تکبیرة الاحرام کامل برای بار دوم و چهارم و... (در عددهای زوج) موجب بطلان نماز است؛ ولی گفتن ناقص یا در عددهای فرد موجب بطلان نماز نمی‌شود.
چنانچه به علت زلزله و مانند آن در بین خطبه ها یا نماز جمعه، مأمومین متفرق شوند، آیا نماز جمعه باطل می شود؟
موارد مختلف است؛ اگر در بین خطبه ها یا قبل از نماز متفرق شوند و برنگردند و امام و مأمومین کمتر از پنج نفر مرد شوند، نمی توانند نماز جمعه بخوانند و اگر در بین نماز جمعه متفرق شوند و تعدادشان از پنج مرد کمتر شود نماز باطل می شود؛ مگر اینکه بعد از رکوع رکعت دوم این اتفاق افتاده باشد که در این صورت نماز جمعه صحیح است، هر چند احتیاط مستحب است که نماز ظهر هم بخوانند.
اگر نماز به گونه‌ای شد که نماز احتیاط و سجده سهو هر دو واجب بشود، آیا نماز صحیح خواهد بود؟ اگر صحیح هست باید کدام یک را (سجده سهو یا نماز احتیاط ) مقدم بدارد؟
در فرض سؤال نماز، صحیح است و باید ابتدا نماز احتیاط و سپس سجده سهو را به جا آورد.
سهواً یکی از تکبیرهای نماز میت و دعایش را نخواندیم، بعد از نماز متوجه شدیم یکی از تکبیرها گفته نشده؛ آیا نیاز به اعاده است؟
در فرض سؤال اگر هنگامی متوجه شوید که صورت نماز، به هم خورده است، نماز باطل است و باید از اول خوانده شود و اگر با این نماز، دفن شده، باید بر قبر او نماز صحیح خوانده شود.
1. اگر کسی عمداً افعال نماز را زودتر از امام جماعت انجام دهد، آیا جماعت باطل بوده و فرادا می شود؟
2. اگر کسی زودتر از امام سر از رکوع بردارد و دوباره به رکوع رود، آیا باید دوباره ذکر رکوع بگوید؟
ج1) مأموم باید افعال نماز را با امام یا کمی دیرتر از امام به جا آورد و اگر عمداً از امام جماعت جلو بیفتد یا مدتی بعد از او (به نحوی که متابعت از امام صدق نکند) انجام دهد، نماز فرادا می شود.
ج2) در فرض مذکور، احتیاط واجب آن است که ذکر رکوع را نیز دوباره بگوید.
1. برای خواندن سریع نماز قضا، کدام ذکرها را می توان حذف کرد؟
2. برای نیت قضای نماز آیات، آیا عنوان خسوف، کسوف یا زلزله را باید ذکر کرد؟ یا بگویم هر آنچه بر عهده ام هست؟ یا فقط بگویم قضای نماز آیات میخوانم...؟
ج1) می توانید مستحبات مثل اذان و اقامه و قنوت را ترک کنید و همچنین تسبیحات اربعه را می توانید یک بار بخوانید و برای سلام نیز بگویید: «اَلسَّلاَمُ عَلَیْکُم» و بهتر است اضافه کنید «وَ رَحْمَةُ اللهِ وَ بَرَکاتُهُ» یا بگویید: «اَلسَّلاَمُ عَلَیْنَا وَ عَلی عِبادِ اللهِ الصّالِحینَ».
ج2) ذکر کردن لازم نیست و همین که بدانید نماز آیاتی که بر عهده شما است را برای اطاعت از فرمان الهی می خوانید کافی است.
در روز جمعه برای نماز جمعه، اذان گفتند؛ بعد از نماز جمعه برای نماز عصر هم دوباره اذان می گویند. آیا این اذان عصر، اشکال دارد؟ یعنی این اذان، اذان دومی که بدعت است محسوب می‌شود؟
اگر بین نماز جمعه و نماز عصر، نافله نماز عصر را نخوانند یا فاصله طولانی نشود، بنا بر احتیاط واجب باید اذان گفتن برای نماز عصر، ترک شود.
آیا محل کار، حکم وطن را دارد یا نه؟ به عنوان مثال بنده از شهر الوند که با شهر قزوین 15 کیلومتر فاصله دارد به شهر قزوین که محل کارم هست می روم ولی قصد دارم بعد از وقت اداری به شهر قم سفر کنم نماز ظهر و عصرم در شهر قزوین شکسته است یا کامل؟
اگر با قصد سفر به قم از الوند خارج شوید، نمازتان در قزوین شکسته است؛ ولی اگر طبق معمول برای انجام شغل به قزوین رفته و از آنجا تصمیم بگیرید که به قم سفر کنید، نماز در قزوین، تمام است.
1. اگر تیمم بدل از غسل یا وضو کرده باشیم و در حین نماز به آب دسترسی پیدا کنیم، آیا نماز ما باطل است و همان جا باید نماز را رها کرده و پس از وضو یا غسل نماز را دوباره به جا آوریم؟
2. اگر نماز ظهر را خوانده باشیم و نماز عصر باقی مانده باشد و دسترسی به آب پیدا کنیم، آیا باید نماز ظهر را دوباره اعاده کنیم؟
در فرض سؤال، نماز را ادامه داده و صحیح است ولی برای نماز بعدی باید وضو یا غسل انجام دهید. البته اگر قبل از رکوع رکعت اول به آب دسترسی پیدا کنید، احتیاط مستحب آن است که بعد از اتمام نماز، مجدداً آن را با وضو یا غسل بخوانید.
در شکهایی که نماز را باطل می کند، آیا باید نماز را قطع کنیم، یا اینکه باید نماز را با تشهد و سلام به پایان برسانیم؟
اگر یکی از شک هایی که نماز را باطل می کند، برای نمازگزار پیش آید، بنابر احتیاط نمی تواند بلافاصله نماز را رها کند؛ بلکه باید قدری فکر کند تا شک پابرجا شود (یعنی یقین یا گمان به یک طرف پیدا نکند) آنگاه می تواند نماز را رها و قطع کند.