پایگاه اطلاع رسانی دفتر مقام معظم رهبری

موضوعات

پرسش و پاسخ

ارتباط با پایگاه PDF
حکم نماز و عمل شخصی که بعد از قنوت نماز جماعت دست‌های خود را بر صورت می‌کشد، چیست؟
کشیدن دست بر صورت، بعد از قنوت نماز واجب مکروه است، ولی نماز صحیح است.
بنده طلبه هستم. چند سالی برای یک کار تبلیغی هر هفته به تهران مسافرت می‌کنم. در ایام کرونا چند ماهی هست که به تهران نرفتم. طبق فتوای حضرت آقا می‌دانم در اولین سفر، نمازم شکسته است؛ ولی سؤال این است که:
1. اگر قبل از سفر اول، یک سفر غیر تبلیغی به تهران یا شهر دیگری داشته باشم، آیا باز هم در سفر اول، نمازم شکسته است؟
2. در فرض این که هفتۀ اول، در سفر غیر تبلیغی نمازم شکسته است، آیا هفته بعد، نمازم مطلقا کامل است یا باید بدانم در هفتۀ آینده هم حتماً سفر کاری دارم؟ (چون ممکن است هفته اول و دوم بروم؛ ولی هفته سوم مشکلی پیش بیاید و نتوانم سفر کنم.)
3. ملاک اتمام یا قصر نماز، داشتن سفر در هر ده روز است یا سفر کاری و تبلیغی و یا هر دو؟
ج1) در فرض مذکور، در سفر اول شغلی، بنابر احتیاط واجب باید نماز را به صورت جمع یعنی هم قصر و هم تمام بخوانید.
ج2) در فرض این که سفرهای شغلی ادامه دارد، هر وقت، قبل از سفر شغلی، ده روز یک جا ثابت نباشید، نمازتان تمام است و سفر بعدی ربطی به این سفر ندارد.
ج3) برای تحقق سفر شغلی که باعث تمام بودن نماز است، سه شرط لازم است:
1- قصد انجام سفر شغلی
2- شروع سفر شغلی
3- قصد استمرار سفر شغلی
در حال اختیار یا اضطرار، در چه رکعتی از نماز واجب می توان به نماز قضا عدول کرد؟
در هر رکعتی که عدول از نماز ادا به نماز قضا امکان داشته باشد، مانع ندارد.
شخصی که در نماز ظهر شک بین سه و چهار کرده و وظیفه اش این است که بنا را بر چهار بگذارد و بعد از نمازش یک رکعت نماز احتیاط بخواند، ولی بلافاصله بعد از سلام آخر نماز و بدون انجام مبطلی، بلند شده و تکبیرة الإحرام گفته و اصل نماز ظهر را مجدداً خوانده، آیا نماز ظهرش صحیح است؟
در فرض سؤال، بنابر احتیاط واجب باید ابتدا یک رکعت نماز احتیاط را خوانده و سپس اصل نماز را اعاده نماید.
چنانچه نمازگزار به هیچ کدام از دو خطبه نماز جمعه نرسد، بلکه در هنگام اقامۀ نماز جمعه حضور پیدا نماید و به امام اقتدا کند آیا نماز او صحیح و مجزی است؟
مأموم حتی اگر به رکوع رکعت آخر نماز جمعه هم برسد و اقتدا نماید، نماز جمعه اش صحیح و مجزی است.
اگر در رکعات نماز استیجاری شک کنیم، آیا باید به همان وظیفه شک در نماز واجب خودمان عمل کنیم؟
به طور کلی حکم شکیات نماز استیجاری مانند شکیات نماز واجب خود انسان است.
اگر فردی در بین نماز از قصد ده روز منصرف شود، حکم نماز و روزه اش چیست؟
در فرض مسأله، اگر تصمیم او قبل از رسیدن به رکعت سوّم باشد، باید نماز را به صورت قصر تمام ‌کند و چنانچه در رکعت سوّم قبل از رکوع باشد، بنابر احتیاط واجب باید بنشیند و نماز را به صورت قصر تمام کند و دوباره نماز را به صورت قصر اعاده کند و اگر وارد رکوعِ رکعت سوم شده باشد، نمازش باطل است.
سلام من متوجه شده ام یکی از نماز های من باطل بوده است ولی درست در خاطرم نیست دقیقاً کدام نماز من بوده (ظهر، عصر، مغرب و عشا) و دقیقاً چند رکعت بوده است؛ (سه یا چهار رکعت) برای قضای نماز باید چه نیتی بکنم؟
در فرض سؤال، یک نماز مغرب و یک نماز چهار رکعتی به نیت ما فی الذمه بخوانید.
اگر در نماز استیجاری هیچ شرطی نشده باشد، اجیر کدام یک از مستحبات نماز را باید بخواند؟
به طور کلی، اگر برای نماز استیجاری شرط خاصی نشده باشد، بر اجیر فقط لازم است نماز را با واجبات آن انجام دهد و به جا آوردن مستحبات لازم نیست.
اگر در نماز میت، دعاها اشتباهاً جا به جا خوانده شود (دعای تکبیر دوم بعد از تکبیر سوم، و دعای تکبیر سوم بعد از تکبیر دوم). تکلیف در موارد ذیل چیست؟
۱- نمازگزار در بین نماز متوجه شود؟
۲- نمازگزار بعد از نماز و قبل از دفن متوجه شود؟
۳- نمازگزار بعد از دفن متوجه شود؟
ج1) در فرض سؤال، اگر دعاها را جا به جا گفت، نماز باطل است.
ج2) اگر بعد از نماز فهمید، باید قبل از دفن اعاده کند.
ج3) بعد از دفن تا وقتی جسد او از هم نپاشیده، واجب است با شرط هایی که برای نماز میت در رساله های عملیه بیان شده، به قبرش نماز بخوانند.
آیا جایز است نماز و دعا و دو خطبه نماز باران را پشت سر هم تکرار کنند؟
نماز باران، مستحب مؤکد است و از حیث کیفیت و هیئت، درست مانند نماز عید فطر و قربان است و خطبۀ آن نیز پس از نماز می باشد. بهتر است که امام در این نماز، دو خطبه مثل نماز عید فطر و قربان بخواند و خطبه دومی را رجائاً بجا آورد؛ ضمناً هر خطبه مشتمل بر همان چیزهایی است که خطبۀ جمعه، مشتمل بر آن است یعنی: حمد و ثنای الهی و شهادتین و سفارش به تقویٰ و قرائت سورۀ کوتاه قرآن و نشستن امام بین دو خطبه.
اگر خانمی در ایام حج تمتع، حائض باشد و تا زمان بازگشت به ایران پاک نشود، کدامیک از اعمال حج را نمی‌تواند به جا آورد؟ برای این اعمال، چه وظیفه‎ای دارد؟
زنی که بنا دارد حج تمتّع انجام دهد، چنانچه هنگام رسیدن به میقات، مبتلا به عادت ماهانه باشد، اگر احتمال دهد تا پیش از ضیق وقت برای احرام حج تمتع، پاک می‌شود و می‌تواند پس از غسل کردن، اعمال عمره تمتع را انجام دهد، سپس با احرام حج، وقوف در عرفات را از اول ظهر روز عرفه درک کند؛ واجب است در میقات به عمره‌ تمتع مُحرم شود، سپس اگر پاک شد و وقت کافی برای انجام اعمال عمره و درک وقوف اختیاری در عرفات را داشت، باید همین کار را بکند. اما اگر اتفاقاً پاک نشد یا وقت کافی برای انجام اعمال عمره تا وقت درک وقوف در عرفات را نداشت؛ باید با همان احرام عمره‌ تمتع، عدول کند به حج اِفراد و پس از آن، عمره‌ مفرده انجام دهد. و این عمل او مُجزی از حج تمتع است.
اگر اطمینان دارد تا وقت احرام برای حج و درک وقوف عرفات پاک نمی‌شود؛ یا اگر پاک شود، وقت کافی برای انجام اعمال عمره تا درک وقوف عرفات را نخواهد داشت؛ در این صورت باید در همان میقات به قصد ما فی‌الذّمه و یا حج اِفراد مُحرم شود؛ و پس از انجام اعمال حج، عمره‌ مفرده به‌ جا آورد. و عمل وی مُجزی از حج تمتع خواهد بود.
ولی اگر هنگام احرام در میقات، پاک بود؛ سپس در بین راه، یا در مکّه‌ مکرّمه، پیش از انجام طواف عمره و نماز آن یا در اثنای طواف، پیش از اتمام شوط چهارم، عادت ماهانه برایش عارض شد؛ و تا وقت انجام اعمال عمره و درک وقوف اختیاری عرفه، پاک نمی‌شود؛ در این صورت، مخیّر است بین این که با همان احرام عمره‌ تمتع به حج اِفراد، عدول نماید؛ و پس از انجام حج اِفراد، عمره‌ مفرده انجام دهد؛ که این عمل او مُجزی از حج تمتع است؛ و بین این که طواف عمره و نماز آن را رها کند؛ و با انجام سعی و تقصیر، از احرام عمره خارج شود؛ سپس با احرام حج و درک وقوفین و انجام اعمال مِنا، در مراجعت به مکه، طواف عمره و نماز آن را ـ پیش از انجام طواف حج، و نماز آن و سعی یا بعد از انجام آن‎ها ـ قضا کند. و این عمل او نیز مُجزی از حج تمتع است؛ و چیز دیگری بر او واجب نیست.
چنانچه در اثنای طواف، پس از اتمام شوط چهارم عادت شد، با رها کردن بقیه طواف و نماز آن، سعی و تقصیر را انجام دهد و از احرام عمره خارج شود؛ سپس بعد از درک وقوفین و انجام اعمال مِنا، در مراجعت به مکه، پس از انجام طواف و نماز آن و سعی یا پیش از انجام آن، طواف عمره و نماز آن را تدارک کند، که این عمل او مُجزی از حج تمتّع است و چیز دیگری بر او نیست.
اگر بعد از خواندن نماز مغرب و عشا بفهمد که نماز مغربی که خوانده باطل بوده ولی نماز عشاء صحیح بوده است، آیا فقط دوباره خواندن نماز مغرب کافی است و یا باید هر دو نماز مغرب و عشا را با هم بخواند؟
خواندن نماز مغرب کفایت می کند.
در شک‌هایی مثل نماز دو رکعتی یا سه رکعتی که گفته می‌شود نماز باطل است آیا به محض عروض شک، نماز باطل است؟ یا این که اگر نمازگزار لحظه‌ای شک کند و با قدری تأمل، بفهمد که شکش وجهی نداشته و نمازش صحیح است، در این صورت، نمازش باطل نخواهد بود؟
اگر یکی از شک‌هایی که نماز را باطل می‌کند، برای نمازگزار پیش آید، بنابر احتیاط نمی‌تواند بلافاصله نماز را رها کند؛ بلکه باید قدری فکر کند تا شک پابرجا شود (یعنی یقین یا گمان به یک طرف پیدا نکند) آنگاه می‌تواند نماز را رها کند.
من مرد هستم. همسر من هر روز صبح پیش از اذان صبح تا حوالی طلوع آفتاب به نماز می پردازد. این که به مسائل اعتقادی توجّه می کند برای بنده بسیار ارزشمند بوده و برکت زندگی خودمان را نیز بر همین اساس می بینم. امّا بیدار شدن زود هنگام او، خصوصاً ترک طولانی از بستر خواب برایم خوشایند نیست. آیا این کار همسرم صحیح است؟
عمل مزبور اگر منافات با حق همسر در تمکین مسائل جنسی داشته باشد جایز نیست.