موارد، مختلف است. اگر اصلاً نمی دانسته است نماز در سفر، قصر (شکسته) است، در صورتی که جاهل قاصر* باشد، پس از فهمیدن حکم، لازم نیست نماز را اعاده یا قضا کند. اما اگر جاهل مقصر باشد** به ­خاطر کوتاهی در یادگیری گناه کرده و پس از فهمیدن حکم، باید نمازش را در وقت اعاده و در خارج وقت قضاء کند.
ولی اگر اصل حکم را می دانسته است ولی از جزئیات و فروعات آن اطلاع نداشته است، بنا بر احتیاط واجب باید نمازهایی را که بر خلاف وظیفه به جا آورده است، به صورت شکسته قضا کند.
.........................
* یعنی کسی که حکم را نمی­‌داند، و توجه به جهل خود هم ندارد.
**یعنی کسی­ که توجه به جهل خود دارد و با این که می­‌تواند آن را برطرف کند، این کار را نمی­‌کند.

در فرض سؤال، هم نماز امام جماعت و هم نماز مأمومین، صحیح است.

ج1) در صورتی که لباس، خشک شده باشد، نماز با آن منعی ندارد.
ج2) نماز صحیح است.

آنچه تأکید شده است این است که نمازگزار بعد از نماز، مشغول دعا و تعقیبات شده و به کار دیگری که با تعقیبات منافات دارد، مشغول نشود؛ بنا بر این هر چند خواندن دعاها در قنوت یا سجده نافله اشکال ندارد، ولی دلیلی بر محسوب شدن به عنوان تعقیبات نماز، موجود نیست.

به طور کلی کسی که نماز قضا دارد، می تواند نماز اداء را بخواند؛ ولی احتیاط واجب آن است که اگر فقط یک نماز قضا دارد، ابتدا نماز قضا را بخواند؛ به خصوص اگر نماز قضا مربوط به همان روز باشد.

اگر کسی به تصور این‌که آب برای او ضرر دارد تیمّم کند و پیش از آن‌که با این تیمم نماز بخواند بفهمد که ضرر ندارد، تیمم او باطل است، و اگر بعد از آن‌که با این تمیم نماز خواند فهمید که آب ضرر نداشته است، بنا بر احتیاط واجب، باید وضو بگیرد یا غسل کند و نماز را اعاده یا قضا کند.

در فرض مذکور، نماز باطل است و باید وضو بگیرد و نماز را بخواند.

ج1) زن حائض می‌تواند در حال عبور از مسجد محرم شود به شرطی که مستلزم توقف در مسجد نباشد. ولی اگر مستلزم توقف در مسجد باشد - هرچند بر اثر ازدحام و مانند آن - و نتواند احرام را تا برطرف شدن عذر به تأخیر بیندازد، باید از جُحفه یا مُحاذات آن محرم شود و جایز است با نذر از هر مکان دیگری قبل از میقات محرم شود.
ج2) اگر بنا دارد حج تمتّع انجام دهد، چنانچه هنگام رسیدن به میقات، مبتلا به عادت ماهانه باشد، اگر احتمال بدهد تا پیش از ضیق وقت برای احرام حج تمتع، پاک می‌شود و می‌تواند پس از غسل کردن، اعمال عمره تمتع را انجام دهد، سپس با احرام حج، وقوف در عرفات را از اول ظهر روز عرفه درک کند، واجب است در میقات، به عمره‌ تمتع مُحرم شود؛ سپس اگر پاک شد و وقت کافی برای انجام اعمال عمره و درک وقوف اختیاری در عرفات را داشت، باید همین کار را انجام دهد و اگر اتفاقاً پاک نشد یا وقت کافی برای انجام اعمال عمره تا وقت درک وقوف در عرفات را نداشت باید با همان احرام عمره‌ تمتع، عدول کند به حج اِفراد و پس از آن، عمره‌ مفرده انجام دهد. و این عمل او، مُجزی از حج تمتع است.
اگر در میقات یقین دارد که نمی تواند عمره تمتع را در وقت خود انجام دهد، می تواند به نیت حج افراد محرم شود و نیز می تواند به قصد ما فی الذمه محرم شود، ولی در صورت اول اگر زودتر از موعد مقرر پاک شود، لازم است برای عمره تمتع بار دیگر محرم شود و اما در صورت دوم اگر پیش از موعد پاک نشد، احرام او برای حج خواهد بود و اگر پیش از موعد پاک شد، با همان احرام می تواند عمره تمتع بجا آورد.

اگر منافی نماز انجام نشده باشد، باید تشهد را بخواند و بعد سلام نماز را بگوید و به خاطر سلام زیادی، سجده سهو به جا آورد؛ اما اگر منافی انجام شده باشد، نماز خوانده شده صحیح است و بعد از سلام، برای تشهد فراموش شده دو سجده سهو به جا آورد و احتیاط واجب آن است که پیش از سجده سهو، تشهدِ فراموش شده را قضا کند.

باید نماز را قضا نماید.

نماز، صحیح است.

در صورتی که کثیر الشک باشید به شک خود اعتنا نکنید و می‌توانید بنا را بر سه بگذارید؛ اما اگر کثیر الشک نیستید، چنانچه بعد از عارض شدن شک و مقداری تأمل، همچنان شک پابرجا باشد، در نماز مغرب، نماز باطل است و در نماز ظهر، اگر بعد از سر برداشتن از سجده دوم باشد، باید بنا بگذارید که سه رکعت خوانده‌اید و یک رکعت دیگر نیز بخوانید و نماز را تمام کنید و بعد از نماز، یک رکعت نماز احتیاط ایستاده یا دو رکعت نشسته به جا آورید. البته اگر قبل از اتمام سجده دوم از رکعت دوم چنین شکی پیش آید، نماز ظهر نیز باطل است.

در فرض سؤال نماز خوانده شده صحیح است و تکرار آن لازم نیست.

در فرض سؤال اگر بعد از شروع رکعت سوم و قبل از رکوع از قصد اقامه برگردد در این صورت احتیاط واجب آن است که بنشیند و نماز را به صورت قصر تمام کند و مجدداً نماز را به صورت فرادا اعاده نماید.

با فرض فاصله بین دو محل اقامه نماز جمعه به کمتر از یک فرسخ شرعی ولو از یکی از دو طریق متعارف تردد بین دو محل، بیش از یک نماز جمعه صحیح نیست.