پایگاه اطلاع رسانی دفتر مقام معظم رهبری

موضوعات

پرسش و پاسخ

ارتباط با پایگاه PDF
آیا ریا در نماز، باعث باطل شدن آن می شود؟
به طور کلی ریا در اصل نماز، یعنی تظاهر به دینداری و امثال آن، حرام و موجب بطلان نماز است و چنانچه ریا در بعضی از اجزای نماز باشد، بنا بر احتیاط واجب باید نماز را دوباره بخواند.
آیا بین طواف و نماز طواف فاصله انداختن جایز است؟ در صورت اقامه نماز جماعت وظیفه چیست؟
واجب است بعد از طواف بدون فاصله نماز طواف را بجا آورده و میزان عدم فاصله به نظر عرف است؛ بنا بر این بعید نیست که گزاردن نماز یومیّه فیما بین طواف و نماز به مدّت چند دقیقه فاصله، مضر محسوب نشود.
هنگام سجده اول متوجه وجود مانعی برای سجده شدم لذا بدون گفتن ذکر، سر را کمی بلند کرده، مانع را بر طرف و سپس مجدداً سر را روی مهر گذاشتم و ذکر سجده اول را گفتم؛ آیا با این فرض نماز من اشکال دارد؟
در فرض سؤال، وظیفه شما این بوده است که بدون برداشتن سر از زمین، پیشانی را حرکت دهید یا مانع را از زیر پیشانی برطرف کنید تا حداقل به اندازه سر انگشت روی مهر قرار بگیرد و اگر سر را از زمین بلند کنید و بعد از برطرف کردن مانع، دوباره بر مهر قرار دهید، چنانچه این کار بر اثر جهل یا فراموشی بوده و فقط در یکی از دو سجده یک رکعت، آن را انجام داده باشید، نماز صحیح است ولی اگر این کار از روی علم و عمد بوده و یا در هر دو سجده یک رکعت، آن را انجام دادید، نماز باطل است.
اگر فرد در نماز نافله کاری کند که برای آن در نماز واجب، سجدۀ سهو واجب می‌شود، مثلاً یک سجده را فراموش نماید و وارد جزئی شود که شرعاً نمی‌تواند برگردد و آن را به‌جا آورد، آیا لازم است بعد از نماز سجدۀ سهو یا قضای سجده را به‌جا آورد؟
به طور کلی نماز مستحبی، سجده سهو و قضای سجده و تشهد ندارد؛ اما در عین حال باید توجه داشت که در نماز مستحبی اگر چیزی را فراموش کند حتی اگر وارد رکن بعدی هم شده باشد برمی گردد و آن را تدارک می کند؛ مثلاً اگر در رکعت اول یک سجده را فراموش کرد و در رکوع رکعت دوم به یادش آمد، بر می گردد و یک سجده را به جا می آورد و بعد نماز را ادامه می دهد و اضافه شدن یک رکوع در فرض سوال ضرری به نماز مستحبی نمی زند.
من صاحب مغازه هستم و می‌خواهم مغازه را برای کاشت ناخن (غیر ضروری) اجاره بدهم؛ در دو صورت ذیل، آیا این کار، صحیح است و درآمد را مالک می‌شوم؟
1- اگر اجاره فقط برای کاشت ناخن باشد.
2- اگر برای آریشگاه باشد ولی می‌دانیم کاشت ناخن هم در آنجا انجام می‌شود.
ج1) اجاره دادن مغازه برای کاشت ناخن (غیر ضروری با عدم امکان برداشت آن تا پایان وقت نماز) جایز نیست و اجاره، باطل است.
ج2) اجاره، صحیح است و مالک درآمد آن می‌شوید.
من 19 روز است که عمل کیست مویی کرده‌ام و نمی‌توانم بنشینم و نماز بخوانم؛ برای خواندن نماز باید چه کنم؟
اگر توان خواندن نماز به صورت ایستاده ندارید، نماز را به صورت خوابیده* بخوانید.
----------------------
*کسی که توانایی خواندن نماز در حال نشسته را ندارد، باید خوابیده نماز بخواند و بنابر احتیاط واجب اگر می تواند، به پهلوی راست بخوابد و صورت و بدنش رو به قبله باشد وگرنه به همان شکل به پهلوی چپ رو به قبله بخوابد و اگر این گونه هم نمی تواند، به پشت بخوابد به طوری که کف پاهای او رو به قبله باشد.
اگر امام در نماز جماعت، دچار شک باطل کننده شود، ولی مأمومین شک نکنند؛ لذا امام طبق عمل آن‎ها نماز را ادامه دهد. نمازش چه حکمی دارد؟
در فرض سؤال، هم نماز امام جماعت و هم نماز مأمومین، صحیح است.
1. آیا نماز خواندن با لباسی که با آب غصبی شسته شده، درست است؟
2. آیا نماز خواندن با لباسی که روی طناب غصبی یا جای غصبی خشک شود، صحیح است؟
ج1) در صورتی که لباس، خشک شده باشد، نماز با آن منعی ندارد.
ج2) نماز صحیح است.
چنانچه نمازهایی که باید شکسته خوانده می‌شده است به علت بی اطلاعی از احکام آن، کامل خوانده شده باشد تکلیف چیست؟
موارد، مختلف است. اگر اصلاً نمی دانسته است نماز در سفر، قصر (شکسته) است، در صورتی که جاهل قاصر* باشد، پس از فهمیدن حکم، لازم نیست نماز را اعاده یا قضا کند. اما اگر جاهل مقصر باشد** به ­خاطر کوتاهی در یادگیری گناه کرده و پس از فهمیدن حکم، باید نمازش را در وقت اعاده و در خارج وقت قضاء کند.
ولی اگر اصل حکم را می دانسته است ولی از جزئیات و فروعات آن اطلاع نداشته است، بنا بر احتیاط واجب باید نمازهایی را که بر خلاف وظیفه به جا آورده است، به صورت شکسته قضا کند.
.........................
* یعنی کسی که حکم را نمی­‌داند، و توجه به جهل خود هم ندارد.
**یعنی کسی­ که توجه به جهل خود دارد و با این که می­‌تواند آن را برطرف کند، این کار را نمی­‌کند.
بنده نمازهای فوت شده زیادی دارم که باید قضا کنم. آیا باید آن‌ها را بر نماز واجب روزانه مقدم کنم؟
به طور کلی کسی که نماز قضا دارد، می تواند نماز اداء را بخواند؛ ولی احتیاط واجب آن است که اگر فقط یک نماز قضا دارد، ابتدا نماز قضا را بخواند؛ به خصوص اگر نماز قضا مربوط به همان روز باشد.
اگر تعقیبات نماز واجب مثلاً در قنوت یا سجده نماز مستحبی خوانده شود، آیا کفایت از تعقیبات نماز می کند؟
آنچه تأکید شده است این است که نمازگزار بعد از نماز، مشغول دعا و تعقیبات شده و به کار دیگری که با تعقیبات منافات دارد، مشغول نشود؛ بنا بر این هر چند خواندن دعاها در قنوت یا سجده نافله اشکال ندارد، ولی دلیلی بر محسوب شدن به عنوان تعقیبات نماز، موجود نیست.
اگر فردی به اعتقاد اینکه آب ضرر دارد تیمم کند و بعد از نماز بفهمد که آب برایش ضرر نداشته است، نماز خوانده شده چه حکمی دارد؟
اگر کسی به تصور این‌که آب برای او ضرر دارد تیمّم کند و پیش از آن‌که با این تیمم نماز بخواند بفهمد که ضرر ندارد، تیمم او باطل است، و اگر بعد از آن‌که با این تمیم نماز خواند فهمید که آب ضرر نداشته است، بنا بر احتیاط واجب، باید وضو بگیرد یا غسل کند و نماز را اعاده یا قضا کند.
حکم کسی که در بین نماز شک کند که وضو گرفته است یا نه، چیست؟
در فرض مذکور، نماز باطل است و باید وضو بگیرد و نماز را بخواند.
1. حکم زن حائض در زمانی که از مدینه به مسجد شجره برای محرم شدن می‎رود، چیست؟
2. همچنین برای طواف و نماز طواف و انجام اعمال چه کند؟
ج1) زن حائض می‌تواند در حال عبور از مسجد محرم شود به شرطی که مستلزم توقف در مسجد نباشد. ولی اگر مستلزم توقف در مسجد باشد - هرچند بر اثر ازدحام و مانند آن - و نتواند احرام را تا برطرف شدن عذر به تأخیر بیندازد، باید از جُحفه یا مُحاذات آن محرم شود و جایز است با نذر از هر مکان دیگری قبل از میقات محرم شود.
ج2) اگر بنا دارد حج تمتّع انجام دهد، چنانچه هنگام رسیدن به میقات، مبتلا به عادت ماهانه باشد، اگر احتمال بدهد تا پیش از ضیق وقت برای احرام حج تمتع، پاک می‌شود و می‌تواند پس از غسل کردن، اعمال عمره تمتع را انجام دهد، سپس با احرام حج، وقوف در عرفات را از اول ظهر روز عرفه درک کند، واجب است در میقات، به عمره‌ تمتع مُحرم شود؛ سپس اگر پاک شد و وقت کافی برای انجام اعمال عمره و درک وقوف اختیاری در عرفات را داشت، باید همین کار را انجام دهد و اگر اتفاقاً پاک نشد یا وقت کافی برای انجام اعمال عمره تا وقت درک وقوف در عرفات را نداشت باید با همان احرام عمره‌ تمتع، عدول کند به حج اِفراد و پس از آن، عمره‌ مفرده انجام دهد. و این عمل او، مُجزی از حج تمتع است.
اگر در میقات یقین دارد که نمی تواند عمره تمتع را در وقت خود انجام دهد، می تواند به نیت حج افراد محرم شود و نیز می تواند به قصد ما فی الذمه محرم شود، ولی در صورت اول اگر زودتر از موعد مقرر پاک شود، لازم است برای عمره تمتع بار دیگر محرم شود و اما در صورت دوم اگر پیش از موعد پاک نشد، احرام او برای حج خواهد بود و اگر پیش از موعد پاک شد، با همان احرام می تواند عمره تمتع بجا آورد.
اگر نمازگزار تشهد آخر نماز را فراموش کند و در سلام نماز یا بعد از سلام یادش بیاید وظیفه‌اش چیست؟
اگر منافی نماز انجام نشده باشد، باید تشهد را بخواند و بعد سلام نماز را بگوید و به خاطر سلام زیادی، سجده سهو به جا آورد؛ اما اگر منافی انجام شده باشد، نماز خوانده شده صحیح است و بعد از سلام، برای تشهد فراموش شده دو سجده سهو به جا آورد و احتیاط واجب آن است که پیش از سجده سهو، تشهدِ فراموش شده را قضا کند.