پایگاه اطلاع رسانی دفتر مقام معظم رهبری

موضوعات

پرسش و پاسخ

ارتباط با پایگاه PDF
1. فردی در رکعت اول نماز جماعت به امام جماعت اقتدا کرده موقع تشهد امام یادش رفته که تجافی کند و آخر تشهد امام یا بعد از تشهد امام یادش آمده است؛ آیا نماز این فرد باطل است؟
2. آیا در موقع تشهد امام، ترک عمدی تجافی، موجب باطل شدن نماز می‌شود؟
ج1و2) نماز، صحیح است.
در تعدادی از نمازهای چهار رکعتی که شک بین 3 و 4 کرده بودم و به دلیل عدم اطلاع از حکم، بین نماز احتیاط و اصل نماز، فاصله انداخته بودم؛ با توجه به اینکه فقط می‌دانم نماز 4 رکعتی بوده و نمی‌دانم ظهر یا عصر یا عشا بوده، این نمازها را دوباره به چه نیتی (ادا یا قضا / ظهر یا عصر یا..) باید بخوانم؟
در فرض سؤال، اگر نماز احتیاط را خوانده‌اید، بنابر احتیاط به همان تعداد، نماز 4 رکعتی قضا بدون تعیین ظهر یا عصر یا عشا، بخوانید.
به خاطر ارتودنسی دندان ها، برخی از کلمات را به خوبی نمی توان تلفظ کرد. حکم نماز چیست؟
کسی که به هیچ قسم نمی تواند نماز را صحیح بخواند، باید هر طور که می تواند بخواند، و احتیاط مستحب آن است که نماز را به جماعت بجا آورد.
اگر نمازگزار حین نماز به اشتباه سر را بچرخاند به گونه ای که اطراف را ببیند، آیا نماز باطل است؟
به طور کلی، اگر عمداً همه صورت را به طرف راست یا چپ قبله برگرداند، نمازش باطل است، بلکه اگر سهواً هم صورت را به این مقدار برگرداند احتیاط واجب آن است که نماز باطل است و دوباره بخواند و لازم نیست که نماز اول را تمام نماید، ولی اگر سر را کمی تکان دهد عمداً باشد یا اشتباهاً، نمازش باطل نمی‌شود.
در منطقه ما سه نماز جمعه برگزار می‌شود که فاصله آنها کمتر از یک فرسخ است. یک نماز جمعه ده-دوازده سال قدمت دارد؛ ولی دو تای دیگر در همین سال‌ها شروع شده. امام جمعه قدیم، آدم فاضلی هست؛ و دو امام دیگر، آن مقام علمی را ندارند. در این شرائط، وظیفه ما چیست؟
فاصله معتبر بین دو نماز جمعه یک فرسخ شرعی است و یک فرسخ شرعی تقریباً برابر است با سه میل یا 5 کیلومتر و 125 متر. ضمناً میزان محاسبه، راه متعارفی‌ است که غالب مردم از آن راه جهت تردد بین دو محل استفاده می‌کنند و اگر فاصله بین دو نماز جمعه یک فرسخ شرعی‌ نباشد؛ نماز جمعه‌ای که بعد از نماز جمعه اول برگزار می‌شود، باطل است؛ و در صورتی که مقارن هم اقامه شوند، هر دو باطل است.
1. آیا اگر ذکر «سَمِعَ اللهُ لِمَنْ حَمِدَهُ» را در حرکت بگوییم، نماز باطل است؟
2. اگر سهواً قسمتی از ذکر «سَمِعَ اللهُ لِمَنْ حَمِدَهُ» را در حین حرکت بگوییم و بعد متوجه شویم و ذکر را قطع کنیم، نماز چه حکمی دارد؟
ج1) اگر عمداً ذکر یاد شده (و هر ذکر مستحبی نماز) را به قصد جزء نماز در حال حرکت بگویید، بنا بر احتیاط واجب نماز باطل است، ولی اگر به نیت مطلق ذکر باشد، اشکال ندارد.
ج2) اگر سهوی باشد اشکال ندارد.
اگر نمازگزار بعد از نماز بداند که در بین نماز حالت تردیدی داشته است که مثلاً دو رکعت خوانده یا سه رکعت و بنا را بر سه گذاشته، ولی نداند که گمانش به خواندن سه رکعت بوده یا هر دو طرف در نظر او مساوی بوده، آیا لازم است نماز احتیاط را بخواند؟
بنا بر احتیاط واجب باید نماز احتیاط بخواند.
اگر در وسط نماز شک کنیم که وضو داریم یا نه، حکم چیست؟
در مورد سؤال نماز باطل است.
اگر به اندازه یک عدس روی لباس، خون باشد، آیا می‌شود با آن نماز خواند؟
اگر مقدار خون لباس کمتر از یک بند انگشت اشاره باشد، با وجود شرایط* نماز با آن اشکال ندارد، ولی اگر به اندازۀ بند انگشت اشاره یا بیشتر از آن باشد، نماز با آن باطل است.
---------------
* صحّت نماز با خون کمتر از بند انگشت اشاره، چند شرط دارد:
1. خون حیض نباشد؛ اگر اندکی هم از آن خون بر بدن یا لباس نمازگزار باشد، نماز باطل است و بنابر احتیاط واجب خون نفاس و استحاضه نیز همین حکم را دارد.
2. خون حیوان نجس العین (سگ و خوک) و حیوان حرام گوشت و مردار و انسان کافر نباشد.
3. رطوبتی از خارج به آن خون نرسیده باشد؛ مگر در صورتی که رطوبت با خون مخلوط شده و در آن مستهلک شود و مجموع آنها هم بیش از اندازۀ مجاز نشود که در این صورت، نماز با آن صحیح است و در غیر این صورت نماز با آن بنا بر احتیاط واجب صحیح نیست.
قسمتهایی از بدن زن که پوشش آن در نماز لازم است، اگر برای خودشان قابل رؤیت باشد، آیا باید پوشانده شود؟ به طور مثال چادر جلوتر از سر انداخته شود و نماز را به آن صورت بخواند، آیا در سجده، پوشش او اشکال دارد؟
در فرض سؤال که بدن زن از نگاه دیگران، به مقدار واجب، پوشیده و غیر قابل رؤیت است، نماز صحیح است هر چند احتیاط مستحب این است که در همه اعمال نماز، بدنش برای خودش هم قابل رؤیت نباشد.
اگر کسی گمان به انجام سجدۀ دوم در نماز واجب داشته باشد، تکلیف چیست؟ آیا باید سجدۀ دیگری به جا آورد یا لازم نیست؟
اگر این گمان در حالتی باشد که هنوز وارد در تشهد یا قیام رکعت بعد نشده؛ بنا بر احتیاط واجب یک سجدۀ دیگر انجام دهد و نماز را تمام کرده و بنا بر احتیاط واجب یک بار دیگر نماز را بخواند. البته اگر در این زمینه زیاد شک می‌کند باید بنا را بر این بگذارد که دو سجده انجام داده و نماز صحیح است.
می خواستم بدونم آیا در هنگام نماز در قنوت، رکوع و سجده، ضمن بیان ذکر و دعای مخصوص هر کدام می توان از آیات دیگر قرآن استفاده کرد؟ یعنی بعد از دعای قنوت و ذکر سجده و رکوع از آیاتی مثل آیات زیر استفاده کرد؟
۱. فَسُبْحَانَ الَّذِی بِیَدِهِ مَلَکُوتُ کُلِّ شَیْءٍ وَإِلَیْهِ تُرْجَعُونَ ﴿یس۸۳﴾
۲. رَبَّنَا تَقَبَّلْ مِنَّا إِنَّکَ أَنْتَ السَّمِیعُ الْعَلِیمُ ﴿بقره ۱۲۷﴾
۳. ربنا تُبْ عَلَیْنَا إِنَّکَ أَنْتَ التَّوَّابُ الرَّحِیمُ ﴿بقره ۱۲۸﴾
به طور کلی خواندن آیات قرآن (غیر از آیاتی که سجده واجب دارند) در نماز مانعی ندارد و لکن قرآن خواندن در سجده و رکوع مکروه است.
اگر نمازگزار بعد از نماز بفهمد که یک رکعت کم خوانده است حکم چیست؟ یعنی به یقین رسیده باشد که یک رکعت کم خوانده است؟
در فرض مذکور، اگر چنانچه کاری که نماز را باطل می کند انجام نداده، باید آن چه از نماز را که نخوانده است، بخواند و برای سلام بی جا، بنا بر احتیاط واجب دو سجدۀ سهو نماید و اگر کاری که نماز را باطل می کند انجام داده، مثلاً پشت به قبله کرده است، باید نماز را دوباره به جا آورد.
اگر مسافر شک کند که به حد ترخص رسیده یا نه، چگونه باید نماز بخواند؟
کسی که از وطن به قصد پیمودن مسافت شرعی سفر می‌کند، اگر شک کند که به حدّ ترخص رسیده است یا نه؛ باید بنا بگذارد که به حدّ ترخص نرسیده و نماز را تمام بخواند و اگر این شک هنگام برگشتن از سفر باشد، باید نماز را قصر بخواند؛ البته در صورتی¬که هم هنگام رفتن و هم برگشتن، در یک مکان شک کند که از حد ترخص گذشته است یا نه و بخواهد در آن مکان نماز بخواند، باید بین قصر و تمام جمع کند و اگر نماز را هنگام رفتن فقط به صورت تمام خوانده، باید به صورت قصر هم اعاده یا قضا کند
اگر کسی در رکعت دوم نماز به جای حمد، سهواً تسبیحات اربعه بگوید و فوری متوجه شود، آیا نماز باطل است؟
نماز باطل نیست؛ و لکن باید آن را رها نموده و حمد و سوره بخواند.