پایگاه اطلاع رسانی دفتر مقام معظم رهبری

موضوعات

پرسش و پاسخ

ارتباط با پایگاه PDF EPUB
دانشجو و نانخور پدر هستم و نذر شرعی کرده ام که اگر گناه انجام دهم، هفتصد هزار تومان به فقیر کمک کنم. آیا نذر صحیح است و باید به آن عمل کرد؟ یا بر ذمه بوده که در آینده باید مبلغ مذکور را به فقیر بدهم؟
در فرض سؤال، نذر صحیح است و هر وقت توانستید باید مبلغ مذکور را بپردازید.
من یک طلبه هستم و هر هفته یک بار رفت و آمد دارم. خانه ما شهریار و حوزه علمیه، شهرک غرب است؛ حکم نماز و روزه من چیست؟
اگر معمولاً بین وطن و محل تحصیل در فاصله کمتر از ده روز سفر می کنید، سفرهای تحصیلی شما حکم سفر شغلی را دارد و نماز در بین راه و محل تحصیل کامل است و روزه صحیح است البته اگر در محل تحصیل به گونه ای اقامت دارید که عرفاً مسافر محسوب نمی شوید آنجا برای شما در حکم وطن می باشد.
فردی بخاطر شغلش حدود سه سال است که از شهر محل تولد خود به شهر دیگری مهاجرت کرده است. ایشان در حال حاضر دو دختر 9 و 13 ساله دارد (دختر بزرگش 10 سال و دختر کوچک 6 سال در آنجا بوده اند) . حکم نماز و روزه ایشان و این دخترها در شهر محل تولد آنها چیست؟
در فرض سؤال شهر محل تولد شما و هر دو دخترتان، وطن بوده و تا زمانی که اعراض نکرده باشید، نماز تمام و روزه صحیح است.
بنده در شهری غیر از محل زندگی ام مشغول به کار هستم. اگر مدت ده روز در یک مکان متوقف شوم، فتوای آقا این است که در سفر دوم نماز کامل و روزه صحیح است. سوال این است که تعریف سفر اول و دوم چیست؟ آیا هر طی مسیری از محل کار به وطن یا از وطن به محل کار یک سفر حساب می شود یا تعریف دیگری دارد؟ چون اگر اینطور باشد هرگاه بعد از توقف در محل کار، از محل کار به وطن سفر کنیم، این می شود سفر اول و وقتی برمی گردیم می شود سفر دوم و نماز و روزه کامل است. ولی اگر ده روز در وطن متوقف باشیم، وقتی سر کار می آییم می شود سفر اول، وقتی به وطن برگردیم می شود سفر دوم و وقتی دوباره سرکار می آییم می شود سفر سوم! در حالی که فتوا گفته در سفر دوم نماز کامل است. خواهش می کنم تعریف سفر را بصورت شفاف با توجه به موارد فوق مشخص فرمایید.
مسافری که از وطن یا محل اقامت ده روز خارج می شود، اگر یک مقصد داشته باشد، مجموع رفت و برگشت او یک سفر محسوب می شود، ولی اگر چند مقصد داشته باشد، سفرِ اول با رسیدن به مقصد اول تمام می‌شود و از هنگامی که به سمت مقصد دوم حرکت می کند، در صورتی که قصد پیمودن مسافت شرعی را داشته باشد، سفر دوم محسوب می شود و نماز تمام است.
اگر کسی در کفاره عمد روزه، در خلال 31 روز، عمداً تا صبح غسل جنابت انجام ندهد، روزه وی چه حکمی دارد؟
روزه باطل نیست و می تواند کفاره را ادامه دهد.
اگر انسان به فرد معیّنی غیر از ولیّ، وصیت کند که آن فرد، خودش شخصاً فرد وصیت کننده را پس از فوت، غسل دهد یا کفن نماید یا بر بدنش نماز بخواند یا او را دفن کند و او هم قبول کند، آیا برای عمل به وصیت، نیاز به اجازه ولیّ میت دارد؟
اگر میت برای غسل و کفن و دفن و نماز خود غیر از ولیّ، فرد دیگری را معین و به او وصیت کند، احتیاط واجب آن است که آن شخص از ولیّ میت اجازه بگیرد و بر ولیّ هم بنابر احتیاط، واجب است که اجازه بدهد.
1. هنگام نماز، برای رکوع، چه مقدار باید خم شد؟
2. اگر سهواً کمتر خم شویم، حکمش چیست؟
ج1) در هر رکعت بعد از قرائت، باید به اندازه ای خم شد که بتوان دست را بر زانو گذاشت. و اگر سر انگشت ها هم به زانو برسد، کافی است؛ و این عمل را رکوع می گویند. و احتیاط آن است که دست ها بر زانو گذاشته شود.
ج2) اگر به حد رکوع نرسیده، گرچه سهواً باشد، نمازش باطل است؛ ولی اگر به اندازه رکوع خم شده، گر چه کمتر از همیشه بوده، رکوع و نماز، صحیح است.
محل کار بنده تا منزل به صورت رفت و برگشت 50 کلیومتر هست البته خروجی شهر را اگه در نظر بگیرم کلاً رفت و برگشت 45 کیلومتر بیشتر نمی شود. آیا دائم السفر محسوب می شوم؟ خانم بنده مریض است و دو سه هفته یکبار یا دوبار باید فاصله 200 کیلومتری بصورت رفت و برگشت بروم و الان مدت 4 سال است که این سفرها ادامه دارد. در هر دو حال تکلیف نماز و روزه من چه می شود؟
ج1) اگر در سفر کاری حدود سه ماه هر روز به غیر از تعطیلات و یا حدود یک سال حداقل هر ده روز یک سفر شغلی داشته باشد، نماز کامل و روزه صحیح است.
ج2) سفرهای مربوط به درمان در فرض سؤال سفر کاری نیست لذا در ترددها نماز شکسته است و روزه صحیح نیست.
1. آیا ذکر طولانی رکوع فقط در نماز فرادی توصیه شده است؟
2. طولانی کردن ذکر رکوع توسط امام جماعت؛ تا ماموم به رکوع جماعت برسد؛ تا چه اندازه باید باشد؟
ج1) طولانی کردن ذکر رکوع مطلقا مستحب است؛ لکن در نماز جماعت رعایت أضعف مأمومین شود.
ج2) اگر امام در رکوع بفهمد کسی تازه رسیده و می خواهد اقتدا کند، مستحب است رکوع را دو برابر همیشه طول بدهد و بعد برخیزد.
آیا بنده و همسرم، می توانیم نماز جماعت دو نفره در منزل بخوانیم؟ شرایط امام و مأموم و محل ایستادن امام و مأموم، کجا است؟
با وجود شرایط امامت در شوهر، اقتدای همسرش به او به صورت جماعت دو نفره جایز است. از جمله شرایط، این است که امام جماعت باید عاقل، عادل، شیعة دوازده امامی، حلال زاده و بنابر احتیاط بالغ باشد و نماز را صحیح بخواند.
نسبت به نحوه ایستادن در نماز جماعت، علاوه بر اینکه بنا بر احتیاط واجب باید بین زن و مرد حداقل یک وجب فاصله باشد، شرایط زیر نیز باید مراعات شود:
1. مأموم جلوتر از امام نایستد و احتیاط واجب آن است کمی عقب تر بایستد.
2. مکان امام از مکان مأموم بالاتر نباشد، البته اختلاف کم (کمتر از یک وجب) اشکال ندارد.
3. فاصلة میان امام و مأموم، زیاد نباشد.
آیا حکم ذیل صحیح است؟
"اگر سفر شغلی یا کثرت سفر در حد مسافت شرعی، مختص به وقت معینی از سال باشد، احکام کثیر السفر در اوقات دیگر سال، که فرد در معرض سفر شغلی یا کثرت سفر نیست، بار نمی شود؛ بنابراین در سفرهای اتفاقی و متفرقی که در اوقات دیگر سال دارد، نمازش شکسته است."
برای تحقق سفر شغلی سه شرط لازم است:
1. قصد انجام سفر شغلی؛
2. شروع سفر شغلی؛
3. قصد استمرار سفر شغلی
لذا اگر عرفاً، این سفرها، استمرار همان سفرهای قبلی محسوب گردد نماز در آنها تمام است؛ البته اگر در بین این سفرها ده روز تمام فاصله شده باشد، در اولین سفر شغلی نماز او قصر خواهد بود. بنا بر این اشخاصی که اشتغال به شغلی دارند که در سال یک بار به مدت مثلاً یک ماه طول می‌ کشد مانند کاروان داران حج، چنانچه بنا دارد همه ساله به این کار اشتغال داشته باشد، نمازش حتی در اولین سفر تمام است؛ هم چنین کسی که در بخشی از سال، سفر شغلی دارد و قصد و عزم او استمرار و انجام آن در هر سال است، مانند رانندگی در یک یا دو ماه از تابستان، سفرش حکم سفر شغلی را دارد و از سفر اول نمازش تمام است.
آیا اذان گفتن مختص به مرد است یا زن هم می تواند اذان و یا اقامه بگوید و شوهر هم امام جماعت شود؟
گفتن اذان و اقامه توسط زن برای نماز خودش و یا جماعت بانوان صحیح است ولی اکتفا به اذان زن برای مرد محل اشکال است.
گمان می کردم هر کسی که به سن ۱۵ سالگی برسد نماز و روزه واجب می شود. اما نمی دانستم که جنب شدن قبل از ۱۵ سالگی، نیز باعث واجب شدن تکالیف شرعی می شود. آیا باید نماز و روزه را قضا کرده و کفاره هم بدهم؟
از زمانی که یقین به بلوغ و تکلیف دارید، چنانچه نماز یا روزه بجا نیاورده اید باید قضا کنید و چنانچه به مقدار آن شک دارید، همان حداقلی که یقین دارید از شما فوت شده است را باید قضا کنید و با توجه به اینکه یقین به تکلیف نداشته اید، کفاره عمد بر عهده شما نمی باشد؛ البته اگر قضای روزه ها یکسال بدون عذر تأخیر افتاده است، کفاره تاخیر* واجب است.
...........................
* به ازاء هر روز یک مد طعام یعنی 750 گرم نان یا گندم یا برنج و مانند اینها به فقیر پرداخت شود.
با توجه به اینکه انتصاب ائمه جمعه و تأیید صلاحیت آنها از طرف ولی فقیه می باشد، آیا عذر برخی از افراد تحت عنوان نداشتن عدالت یا طرفداری سیاسی ائمه جمعه از جناحی خاص جهت عدم شرکت در نماز جمعه، مقبول می باشد؟
مؤمنین نباید در اثر توهّمات و سوءظن بی وجه، خود را از درک فضیلت نماز سیاسی - عبادی جمعه محروم سازند، ولی در هر صورت احراز عدالت امام جماعت موکول به نظر شخص مکلف است.
چنین خوانده ام که در انتخاب مرجع تقلید باید نظر دو مجتهدشناس عادل را ملاک انتخاب قرار داد؛ آیا ائمه جماعات مساجد می توانند همان مجتهدشناسان عادل باشند؟ با این توضیح که بنده این ائمه جماعات را به طور خاص نمی شناسم. آیا به اعتبار این که ایشان روحانی هستند و مردم پشت سر ایشان نماز می خوانند، می توانم نظر ایشان را معیار انتخاب مرجع تقلید قرار دهم؟
امام جماعت بودن به تنهایی کافی نیست، بلکه باید احراز کنید و مطمئن شوید که پیش نماز مذکور علاوه بر عدالت، مجتهد شناس هم هست.