پایگاه اطلاع رسانی دفتر مقام معظم رهبری

موضوعات

پرسش و پاسخ

ارتباط با پایگاه PDF
اگر مسافری در رفت 19 کیلومتر برود و در برگشت 23 کیلومتر مسافت طی کند تا برگردد، یعنی رفت او کمتر از 20/5 کیلومتر است، ولی مجموع رفت و برگشت 42 کیلومتر است، آیا نمازش کامل است یا شکسته؟
در فرض سؤال نماز او تمام است.
آیا می توان در نمازهای نافله، اقامه گفت؟
نماز نافله، اقامه ندارد.
شخصی در مجموع چندین روزه قضا به صورت متوالی بر عهده‌اش است، اما فراموش می‌کند از هر سال، چند روز را باید روزه قضا بگیرد. برای انجام روزه‌های قضا، چگونه باید نیت کند؟
در فرض مذکور تعیین سال در نیت لازم نیست؛ لذا اگر کسی از چند ماه رمضان، روزه قضا داشته باشد، قضای هر کدام را اول بگیرد، صحیح است. البته اگر وقت قضای آخرین ماه رمضان تنگ باشد، مانند این که می‌داند پنج روز از رمضان آخر، قضا داشته و پنج روز هم به ماه رمضان مانده باشد، در این صورت، احتیاط واجب آن است که قضای ماه رمضان آخر را بگیرد.
1- اگر شخصی نذر کند ، مبلغی به مستمندان کمک کند، امّا بنا به دلایلی آن مبلغ را خرج کرده و نمی تواند نذر را امسال ادا کند؛ با این فرض، حکم ایشان چگونه است و آیا کفاره باید بدهد و یا نذر باطل می شود؟
2- شخصی نذر کرده که به یک فرد خاص که به نظر، مستحق می رسید کمک کند؛ اما متوجه می شود که آن شخص دروغ می گفته و تمارض کرده است. آیا باید نذر خود را ادا کند یا خیر؟
ج1) اگر نذر با شرایط شرعی بوده، چنان چه وقت برای آن مشخص نشده، باید سال های بعد هر زمانی که بتواند به نذرش عمل کند؛ و اگر تا پایان عمر توانایی نداشت، نذرش منحل می شود و تکلیفی ندارد.
ج2) چنان چه نذر برای آن فرد خاص، مقید به وجود صفتی مثل فقر بوده باشد و بعداً بفهمد این شخص فقیر نیست، لازم نیست به این شخص و یا شخص دیگری بپردازد.
خواهشمند است نظر مبارک در خصوص وقت تعلق زکات به کشمش را بفرمایید.
زکات کشمش هنگامی واجب می شود که به آن انگور گفته شود و پیش از آن زکات تعلق نمی گیرد.
کودکانی در صف اول جماعت اعم از بالغ و غیر بالغ، ایستاده اند در صورت شک، آیا می توان از طریق آنها اقتدا کرد؟
به طور کلی، اگر واسطه اتصال در جماعت، کودک نابالغ باشد، چنانچه انسان بداند نماز او صحیح است، می تواند اقتدا کند و به جماعت نماز بخواند؛ ولی اگر نداند نمازش صحیح است، نمی تواند از طریق آنها به جماعت متصل شود.
آیا می‎توان زکات فطره را در ماه شوال، پرداخت کرد؟
کسی که نماز عید فطر می‎خواند، بنا بر احتیاط واجب، باید فطریه را پیش از نماز عید بدهد؛ ولی اگر نماز عید نمی‎خواند، می‎تواند دادن فطریه را تا ظهر روز عید، تأخیر بیندازد.
اگر انسان موقعی که دادن زکات فطره واجب است، فطره را ندهد و کنار هم نگذارد، احتیاط واجب آن است که بعداً بدون این که نیّت ادا و قضا کند، فطریه را بپردازد.
بیش از دو سال است که به تبعیت از شوهرم به تهران مهاجرت کرده ام؛ لذا در وطن اصلی نمازم را شکسته می خوانم، ولی شوهرم می‌گوید: قطعاً چند سال دیگر به شهر خودمان برمی‌گردیم؛ تکلیف چیست؟
در صورت احتمال برگشت به وطن اصلی برای زندگی، اعراض از آن صورت نگرفته و نماز و روزه در آن جا تمام است. بنا بر این نمازهای خوانده شده، باید اعاده شود و اگر اعراض کرده اید، برای کامل خواندن نماز باید دوباره قصد توطّن با شرائطش محقّق شود.
لطفاً طریقه خواندن سجده سهو و موارد آن را توضیح دهید.
دستور سجده سهو:
برای سجده سهو، نمازگزار باید بعد از سلام نماز، فوراً به نیّت سجده سهو، پیشانی را بر چیزی که سجده بر آن صحیح است بگذارد و بنا بر احتیاط بگوید: «بسم اللَّه و باللَّه، السلام علیک ایها النّبیُّ و رحمة اللَّه و برکاته» سپس سر از سجده بردارد و دوباره به سجده رود و ذکر را تکرار کند و پس از آن تشهد بخواند و سلام دهد.
موارد سجده سهو:
نمازگزار باید در سه مورد، بعد از سلامِ نماز، دو سجده سهو، به‌ جا آورد: بین نماز، سهواً حرف بزند؛ در نماز چهار رکعتی، بعد از سجده دوم، شک کند چهار رکعت خوانده است یا پنج رکعت و یا تشهد را فراموش کند.
و در دو مورد هم بنا بر احتیاط واجب باید دو سجده سهو به جا آورد: یک سجده را فراموش کند و در جایی که نباید سلام نماز را بگوید، سهواً سلام دهد.
اگر کسی در نماز جماعت، به همراه شخص دیگری، وسط نماز جماعت برسند و کنار یکدیگر به جماعت وصل شوند؛ هنگامی که نماز جماعت تمام شد و نماز آن دو شخص باقی است؛ آیا صحیح است که یکی از آن دو نفر، مُهرش را عقب تر ببرد و به آن دیگری اقتدا کند؟
اقتدای مذکور، اشکال ندارد.
اگر پولی را قرض دهیم و ندانیم قرض گیرنده پس می دهد یا خیر و اگر ندهد نیز پیگیر نخواهیم شد؛ در این صورت مال قرض داده شده خمس دارد؟
به طور کلی قرض‌دهنده اگر مال قرضی را از درآمد سالیانه کارش و قبل از پرداخت خمس آن قرض داده است در صورتی که بتواند تا آخر سال، قرضش را از بدهکار بگیرد، واجب است که هنگام رسیدن سال خمسی اش خمس آن را بپردازد و اگر نتواند قرض خود را تا پایان سال بگیرد، فعلاً پرداخت خمس آن واجب نیست؛ لیکن هر وقت آن را وصول کرد، باید خمس آن را بدهد.
بنده چند روز، روزه قضا از چندین ماه رمضان بر عهده دارم و تصمیم گرفته ام روزه‌های قضا را به‌جا آورم. اگر بخواهم نیت کنم آیا باید حتماً ماه رمضان‌هایی که در آن‌ها روزه قضا دارم را مشخص کنم؟ یعنی مثلاً بگویم "سه روز، روزه قضا از ماه رمضان فلان سال"؟ یا این که می‌توانم به طور کلی نیت کنم؟ مثلاً بگویم "ده روز، روزه قضا به جا می‌آورم."
در فرض سؤال، قضای هر کدام را اول بگیرید، صحیح است و لازم نیست نیت کنید که برای فلان سال است. البته اگر وقت قضای آخرین ماه رمضان تنگ باشد، مانند این که پنج روز از ماه رمضان آخر، قضا داشته باشید و پنج روز هم به ماه رمضان مانده باشد، در این صورت احتیاط واجب آن است که قضای ماه رمضان آخر را بگیرید. ضمناً به طور کلی گفتن نیت با زبان واجب نیست.
در نمازهای یومیه، «بسم الله الرحمن الرحیم» حمد، و «بسم الله الرحمن الرحیم» سوره را با چه نیتی باید بگوییم؟ آیا واجب است اوّلی را به نیت جزئی از حمد بگوییم؛ و دوّمی را نباید به نیت جزئی از سوره به حساب آوریم؟
در هر صورت «بسم الله» در غیر سورۀ فاتحه، جزء سوره نیست. ولی بنا بر احتیاط واجب، در نماز باید یک سوره کامل با بسم الله خوانده شود؛ البته به نیت قرائت واجب در نماز، که بسم الله جزیی از آن است.
هنگام خواندن تسبیحات اربعه رکعتِ سوم، متوجه شدم دو سجده رکعت قبل را نخوانده ام، وظیفه چیست؟
باید بنشینید و دو سجده را انجام دهید و سپس بایستید و رکعت سوم و ذکر تسبیحات اربعه را بخوانید و نماز را تمام کنید، و پس از نماز به خاطر قیام بی‌جا و ذکر اضافه بنابر احتیاط مستحب، دو سجده‌‌ سهو به جا آورید.
حکم تکرر استعمال بوی خوش در یک وقت یا اوقات متعدد، بدون تخلّل کفّاره چیست؟
تکرّر استعمال طیب در یک زمان تا حدّی که عرفاً آن را یکبار استعمال کردن بدانند، کفّاره را متعدد نمی کند و در غیر آن علی الظاهر باید کفّاره را به تعداد استعمال، تکرار کند و عدم تخلّل کفّاره تاثیری ندارد؛ اگر چه اصل وجوب کفّاره در باب طیب معلوم نیست.