پایگاه اطلاع رسانی دفتر مقام معظم رهبری

موضوعات

پرسش و پاسخ

ارتباط با پایگاه PDF
اگر زنی در بین نماز، عادتش شروع شود، باید نمازش را بشکند؟ یا نماز را تمام کند؟ آیا آن نماز را باید قضا کرد یا نه؟
نماز باطل است و باید آن را رها کند. ضمناً اگر به مقدار خواندن نماز، از اول وقت، گذشته باشد، باید نماز را بعداً قضا کند.
آیا حتماً لازم و ضروری است که نماز صبح قضا شده را قبل از نماز ظهر همان روز بخوانیم؟ اگر چنین نباشد و نماز قضا را چند روز بعد بخوانیم، فعل حرامی مرتکب شده ایم؟
کسی که نماز قضا دارد، می‌تواند ابتدا نماز اداء را بخواند و صحیح است ولی احتیاط واجب آن است که اگر فقط یک نماز قضا دارد، ابتدا نماز قضا را بخواند، بخصوص اگر نماز قضا مربوط به همان روز باشد و در این صورت اگر عمداً احتیاط را ترک کند، احتیاط در عدم اکتفا به این نماز ادا است.
من گاهی فراموش می‌کنم نماز مغرب یا مثلاً نماز ظهر را خوانده ام یا نه؛ بعد از نماز نمی‌دانم چکار کنم؟ گاهی مادرم می‌گوید من فهمیدم دو نماز خواندی. آیا شهادت مادرم کافی است یا گاهی که مادرم می‎گوید نفهمیدم، باید دوباره بخوانم؟
در فرض سؤال اگر کثیر الشک نیستید و با شهادت مادر، اطمینان به خواندن نماز حاصل کنید، تکلیفی ندارید و گرنه پیش از پایان وقت نماز باید نمازی را که شک به خواندن آن دارید، بخوانید و در صورت گذشتن وقت، وظیفه ای ندارید.
کسی که بعد از مغرب ماه رمضان، جنب شده و غسل کردن برایش ممکن نبوده است، بعد از نماز صبح نیز یادش نمی‌آید که تیمم انجام داده یا نه؛ روزۀ او چه حکمی دارد؟
اگر شک دارد که قبل از اذان صبح، تیمم انجام داده یا فراموش کرده است، روزه آن روز صحیح است؛ ولی باید برای صحت روزۀ روز بعد، غسل جنابت نماید.
حکم عدول از نماز قضای ظهر به قضای صبح چیست؟ آیا بین قضای همان روز یا روز های گذشته فرق دارد؟
اگر انسان مشغول نماز قضا شود و در بین نماز به یاد بیاورد که نماز قضایی که قبل از این نماز، قضا شده است را نخوانده است، عدول اشکال ندارد.
آیا نماز لیلة الدفن را بعد از دفن مثلاً ساعت ده صبح یا عصر قبل از اذان مغرب می شود خواند؟ یا حتماً باید بعد از نماز عشاء باشد؟
نماز لیلة الدفن در شب اول دفن وارد شده است و در هر موقع از شب می شود خواند، ولی بهتر است در اول شب بعد از نماز عشا خوانده شود.
بیدار کردن همسر و فرزندان، برای نماز صبح چه حکمی دارد؟ (اگر معمولاً نماز صبح شان قضا می شود) در صورت لزوم، اگر با محبت و نرم خویی و تکرار صدا زدن، بیدار نشوند، آیا تکرار مجدد یا بلند کردن صدا یا تشر یا بدخلقی و... کار پسندیده ای است؟
به طور کلی، بیدار کردن مکلفین برای نماز، فی نفسه اشکال ندارد و اگر به نحوی باشد که بیدار نکردن آنها، موجب سهل انگاری و سبک شمردن نماز باشد، بیدار کردن آنها لازم است؛ البته باید از اذیت کردن مؤمن، پرهیز شود.
چنانچه وقت کافی برای غسل نداشته باشیم، ولی غسل کنیم، و نمازمان قضا شود؛ آیا غسل ما صحیح است؟
اگر با علم به این که وقت نماز تنگ است غسل کنید، در صورتی که غسل برای با طهارت بودن یا نیت دیگری غیر از نماز خواندن باشد، غسل صحیح است، در غیر این صورت بنا بر احتیاط، باطل است.
در رساله خوانده بودم که در نماز آیات برای پدیده ی زلزله و امثال آن که مدت پدیده کوتاه است باید فورا نماز را به جا آورد و اگر زمان آن گذشت به نیت نه قضا نه ادا خوانده شود
در این رابطه چند سوال برایم پیش آمد که به شرح زیر می باشد
1- حدودا تا چند دقیقه ( یا ساعت) بعد از وقوع پدیده نماز درست محسوب میشود ( که بعد از آن دیگر نه قضا نه ادا محسوب میشود)
2- آیا بعد از اینکه وقت آن گذشت ( و دیگر باید به نیت نه قضا نه ادا بخوانیم ) آیا باز هم قید فوریت وجود دارد یا اینکه مثل نماز قضا شده میتوان آنرا بعدا خواند
3- اگر در زمان وقوع پدیده مکلف مشکلی داشت و نمی توانست نماز را به شکل کاملا صحیح به جا آورد ( مثلا نیاز به غسل داشت ولی بنا به عذری امکان غسل نبود) آیا باید صبر کند و بعدا به شکل کاملا درست و به نیت نه قضا نه ادا بخواند یا اینکه همان موقع به شکل اضطراری بخواند( مثلا با تیمم به جای غسل)
ج1) وقت وجوب نماز آیات در خورشید و ماه گرفتگی از زمانی است که خورشید یا ماه شروع به گرفتن می کند و بنابر احتیاط واجب نباید نماز را به قدری تأخیر انداخت که شروع به باز شدن کند. و هنگامی که زلزله، رعد و برق و مانند آن، (که مدت زمان وقوعش کم است) اتفاق می افتد، بنابر احتیاط مکلف باید فوراً نماز آیات بخواند و اگر تأخیر بیاندازد، باید آن را تا آخر عمر بدون قصد اداء و قضا (قصد ما فی الذمه) به‌جا آورد.
و ملاک تأخیر به مقداری است که عرف آن را تأخیر محسوب کند.
ج2) احتیاط در خواندن فوری آن است.
ج3) اگر نسبت به غسل عذر شرعی داشته باشد، در ماه و خورشید گرفتگی باید نماز آیات را در وقتش با تیمم بخواند و در زلزله بنا بر احتیاط واجب باید فوراً با تیمم آن را بخواند و احتیاطاً بعد از انجام غسل دوباره بدون نیت ادا و قضا آن را بخواند.
وظیفۀ مأموم در رکعت‌های اول و دوم نمازهای صبح و مغرب و عشا چیست؟ آیا جایز است ذکری در این رکعت‌ها بگوید یا نه؟
اگر مأموم در نماز صبح و رکعت اوّل و دوم نماز مغرب و عشا، حمد و سوره امام جماعت را بشنود، هر چند کلمات آن را تشخیص ندهد، نباید حمد و سوره را بخواند و نیز در صورتی که بعضی از کلمات حمد و سوره امام را بشنود، بنا بر احتیاط واجب نباید آن را بخواند ولی اگر صدای امام را نمی شنود، مستحب است حمد و سوره را آهسته بخواند و چنانچه سهواً بلند خواند، اشکال ندارد.
اگر در حین نماز، فرش مسجد، نجس شود، آیا واجب است فوراً نماز را شکسته و آن فرش را تطهیر کنیم؟ یا فوریّت لازم نیست؟
اگر اتمام نماز، مُخِلّ به فوریّت تطهیر نیست؛ بعد از نماز، تطهیر نماید؛ و الّا اگر وقت نماز، تنگ نیست؛ بنا بر احتیاط، در فرض سؤال، نماز را بشکند؛ و فرش مسجد را تطهیر نماید.
اگر فرد بعد از گذشتن وقت نماز ظهر و عصر بداند چهار رکعت نماز خوانده، ولی نداند به نیّت ظهر خوانده یا به نیّت عصر، وظیفه او چیست؟
یک نماز چهار رکعتی به قصد مافی الذمه بخواند و کافی است.
به مدت شش، هفت روز و به اشتباه، نماز مغرب و عشا را چهل دقیقه زودتر از اذان خواندم؛ آیا باید دوباره بخوانم؟
اگر به قصد انجام وظیفه ی فعلی خود نمازها را خوانده اید، فقط نماز روز آخری را که قبل از وقت خوانده (و بعد متوجه اشتباه شده) اید، باید قضا کنید و بقیه روزهایی که به اشتباه قبل از وقت نماز خوانده اید، نماز قضای روز قبل محسوب می شود و نیاز به تکرار ندارد.
اگر سه فرزند متوفی نماز قضای مادر را بدین گونه بخوانند که یک نفر نماز صبح و ظهر، دیگری نماز عصر و فرزند سوم نماز مغرب و عشا را بخواند و یا هر نفر نماز یک روز بخواند و دیگری روز بعد و نفر سوم روز بعدی بخوانند؛ آیا صحیح است؟
اشکال ندارد؛ ولی اگر نماز قضای یک روز را می خوانند، باید نماز عصر را بعد از نماز ظهر بخواند.
حکم شخصی که بعد از نماز صبح شک کند که وضو داشته یا نه، چیست؟ اگر کثیرالشک باشد، آیا حکم فرق می کند؟
نماز خوانده شده در هر دو فرض، صحیح است و تفاوتی در حکم ندارد.