پایگاه اطلاع رسانی دفتر مقام معظم رهبری

موضوعات

پرسش و پاسخ

ارتباط با پایگاه PDF
بنده بعد از سقط، ده روز خون نفاس داشتم؛ اما بعد از ده روز، خون‌ریزی به شدت ادامه دارد که استحاضه کثیره می‌شوم. برای هر وعده نماز که فرمودید باید غسل کنم؛ اگر انجام غسل برایم سخت باشد، آیا می‌توانم تیمم کنم؟
به طور کلی اگر استعمال آب به قدری مشقت داشته باشد، که مردم عادتاً تحمل آن را ندارند، تیمم مانعی ندارد.
کسی مچ دست چپش شکسته و دکتر، دستش را تا آرنج، گچ گرفته است:
1. آیا لازم است برای خواندن نماز، علاوه بر وضو، تیمم هم بکند؟
2. چگونه باید تیمم انجام دهد؟ با توجه به این که دست چپش در گچ است؟
ج1) در فرض سؤال که بیش از مقدار متعارف، گچ گرفته شده و برداشتن آن ممکن نیست، بنا بر احتیاط واجب علاوه بر وضوی جبیره ای، تیمم هم انجام دهد.
ج2) اگر دست چپش را می تواند حرکت دهد دو دست را با همان گچ بر زمین بزند و تیمم کند. اگر این کار ممکن نیست؛ دست سالم را بر زمین زده، تمام پیشانی را مسح کند و برای مسح دست سالم، پشت همان دست را روی زمین بکشد.
من کارمند بانک بخش ستادی هستم و در ساعاتی که کار خاصی به من ارجاع داده نشود، در رابطه با طرح‎هایی کار می‎‎کنم که امکان تجاری شدن در آینده را خارج از بانک خواهد داشت. البته صرفاً وقت، اینترنت و کامپیوتر را برای این کار استفاده می‎کنم. لطفاً بفرمایید آیا بنده مجاز به چنین کاری هستم یا خیر؟ به هر حال تمام ساعات کاری، مفید نیست و بنده هم ساعات دیگر را به جای بطالت در تدارک کسب و کار دیگری هستم، که امیدوارم خیر آن به جامعه هم برسد.
به طور کلی استفاده کارمندان از امکانات بیت المال در ساعات رسمی کار به مقدار متعارفی که مورد ضرورت و نیاز است و شرایط کاری، بیانگر اذن به کارمندان در این مقدار از استفاده است، اشکال ندارد و همچنین استفاده از امکانات بیت المال با اذن کسی که از نظر شرعی و قانونی حق اذن دارد، بدون اشکال است. در نتیجه اگر تصرّفات شخصی شما در بیت المال به یکی از دو صورت مذکور باشد، چیزی در این رابطه به عهده شما نیست، ولی اگر از اموال بیت المال استفاده غیر متعارف کرده باشید و یا بدون اذن کسی که حق اذن دارد، بیشتر از مقدار متعارف استفاده نمایید، ضامن آن هستید و باید عین آن را اگر موجود باشد به بیت المال برگردانید و اگر تلف شده باشد، باید عوض آن را بدهید و همچنین باید اجرة المثل استفاده از آن را هم در صورتی که اجرت داشته باشد به بیت المال بپردازید.
تکبیرة الاحرام گفتن همراه با امام جماعت به طوری که وقتی امام، «الله» را گفت، مأمومی که دقیقاً پشت امام هست هم، ذکر «الله» را بگوید؛ و همراه با امام و نه قبل از آن، ذکر «اکبر» را بگوید؛ آیا نماز جماعت اشکال دارد؟
مأموم نباید تکبیرة الاحرام را پیش از امام بگوید، بلکه احتیاط واجب آن است که تا تکبیر امام، تمام نشده، تکبیر نگوید.
در نماز جماعت چهار رکعتی، اگر یک رکعت از جماعت، عقب باشیم و امام جماعت، مشغول خواندن تسبیحات اربعه باشد؛ ما شروع به خواندن حمد می کنیم ولی نمی دانیم که با خواندن سوره به رکوع امام می رسیم یا خیر؛ آیا خواندن سوره لازم است؟
بنابر احتیاط واجب باید سوره را بخوانید؛ مگر خوف نرسیدن به رکوع امام را داشته باشد.
در ایام حج، خادم بودم. بعد از انجام اعمال تشریق و قبل از نماز و طواف نساء، در اثر صحبت با همسرم از طریق تماس تصویری، بدون خودارضائی، منی از من خارج شد. آیا کفاره بر من واجب شده؟ با توجه به عدم تمکّن مالی، تکلیف بنده چیست؟
در فرض سؤال اگر خروج منی سهوی بوده است، کفاره واجب نیست.
اگر سابقه جنون در مرد ثابت شده باشد، آیا حق فسخ برای زن کفایت می کند؟
هر کدام از زوجین حق دارند با جنون طرف مقابل ازدواج را فسخ نمایند، که در جنون مرد به طور مطلق است؛ چه دیوانگی ‎او قبل از عقد باشد و زن آن را نداند، یا بعد از عقد و قبل از وطی، یا بعد از وطی، حادث ‎شود، البته در آنچه که بعد از عقد پیدا شود در صورتی که به حدی نرسد که اوقات نماز را ‎نشناسد، تأمل و اشکال است، پس احتیاط ترک نشود. همچنین در جنونی که موجب ‎خیار فسخ است بین همیشگی و ادواری آن فرق نمی کند، اگرچه عقد در حال افاقۀ او واقع ‎شود.
شخصی در عمره تمتع اوایل طواف، وضویش باطل شده و چون لباس احرامش نجس شده است طواف را رها کرده و چون می‌دانسته سعی و تقصیر نیازی به وضو و طهارت ندارد سعی و تقصیر را انجام داده هرچند شک داشته این کارش درست است یا نه ولی بعد از تقصیر و خروج از احرام با مراجعه به مناسک حج به اشتباه خیال کرده که اگر طواف و نماز به جا آورد عمره اش درست است و بعد از به جا آوردن طواف و نماز با طهارت و وضو خیالش راحت شده که کل اعمالش صحیح است و بعد بقیه اعمال حج تمتع را بجا آورده است آیا حج وی صحیح است؟ آیا شخص هنوز در احرام است؟ در صورت محرم بودن چنانچه الآن پول ندارد به حج برود چگونه باید از احرام بیرون بیاید؟
احتیاط واجب آن است که عمره مفرده به جا آورد و اگر حج او حج واجب بوده، باید در سال بعد عمره و حج تمتع را اعاده کند.
اگر فردی در ماه مبارک رمضان با آب، استنشاق نماید و بی اختیار مقداری از آب به حلق او برسد، حکم روزه‌اش چیست؟ پاسخ را در هر یک از فروض زیر بیان نمایید:
الف) استنشاق برای وضوی نماز واجب
ب) استنشاق در غیر مورد مذکور
در هر دو فرض، روزه، صحیح است.
دختری که در یک خانه روستایی بزرگ شده و در اوایل بلوغ تا حدود یک سال مسأله حیض و غسل را متوجه نبوده است و بدون غسل، نماز خوانده و روزه گرفته است؛ با توجه به این‌که بعد از یک سال متوجه حکم شده است؛ تکلیف آن نمازهای یک سال او و روزه‌هایش چه می‌شود؟
قضای نمازهایی که بدون غسل خوانده، بر او واجب است، و نسبت به روزه اگر شک داشته بقاء بر حیض روزه را باطل می­ کند یا نه، بنابر احتیاط واجب روزه ­اش باطل است[1] و باید قضای آن ­را نیز بگیرد ولی اگر یقین داشته که بقای بر حیض روزه را باطل نمی­‌کند و بر این اساس روزه گرفته، روزه‌اش صحیح است، هرچند رعایت احتیاط در قضای روزه نیکو است.
--------------
[1]. مواردی که بنابر احتیاط واجب روزه باطل است، مکلف باید روزه را گرفته و قضای آن­ را نیز به­ جا آورد.
من دختری هستم که متأسفانه چندین سال قبل دچار استمنا بودم، ولی به هیچ عنوان نمی دونستم اینکار گناهه و بدون غسل نماز و روزه ها رو به جا می آوردم؛ بعد از مدتی به طور اتفاقی متوجه شدم که استمنا چیست و شروع به ترک کردم. حکم نمازها و روزه های بدون غسلم چیست؟
در فرض سوال نسبت به نمازهایی که در حال جنابت خوانده اید باید آنها را قضا کنید و نسبت به روزه اگر نمی دانستید که استمنا مبطل روزه است و نمی دانستید که موجب جنابت می شود اگر در حال روزه استمنا کرده اید باید قضای آنرا بجا آورید و کفاره ندارد و و نسبت به روزه های بعد اگر یقین داشتید که بقای بر جنابت روزه را باطل نمی کند و بر این اساس روزه گرفتید، روزه شما صحیح است، هرچند رعایت احتیاط در قضای روزه نیکو است.
مسجدی که شخصی سالهای قبل ساخته و دیوار آن ترک خورده و در برخی ایام سال مثل عاشورا، ایام قدر و... مناسب برای برگزاری نماز و مراسم نیست و برای این ایام نیاز به توسعه دارد؛ آیا می توان مسجد را تخریب کرد و از اول بنا کرد؟ همچنین در صورتی که بانی آن رضایت نداشته باشد چه حکمی دارد؟
مسجد را می توان بخاطر نیاز و احتیاج مردم خراب کرد و بزرگتر ساخت و رضایت بانی آن در فرض مذکور شرط نیست.
1. کسی که تاکنون نمی دانسته که سُرمه مانع از وضو است و با همان سرمه، غسل انجام می داده و وضو می گرفته؛ حکم نماز و روزه‌های گذشتۀ او چیست؟
2. اصلاً به یاد ندارد چه تعداد از نمازها و روزه ها را با وجود سرمه روی پوست چشم و مژه انجام داده است؛ تکلیف چیست؟
ج1) سرمۀ داخل چشم برای وضو و غسل اشکال ندارد؛ ولی اگر روی مژه یا ابرو باشد، چنانچه جِرمی داشته که مانع رسیدن آب به محل وضو و غسل _ از جمله مژه و ابرو _گردد، وضو و غسل با آن صحیح نیست و باید برطرف گردد و وضو و غسل هایی که یقین به وجود این مانع دارد نیز صحیح نبوده و باید نمازهایی که با این وضو و غسل خوانده، قضای آن ها را به جا آورد؛ ولی روزه های ماه رمضان با فرض این که معتقد به صحّت غسل بوده، محکوم به صحّت است.
ج2) در فرض سؤال، فقط آن مقدار از نمازها که یقین دارد با وضو و غسلِ باطل خوانده، باید قضای آن ها را به جا آورد و نسبت به بیشتر از آن تکلیفی ندارد.
بعد از ایام حج عمره، متوجه شدم که در برخی از اعمال عمره مفرده، (طواف، نماز، سعی صفا و مروه) اشکالاتی وجود داشت که قرار شد نایب، اعمال را بجا آورد. آیا باید به قول ایشان مبنی بر انجام اعمال اعتماد کرده و برئ الذمه می شوم؟
باید وثوق و اطمینان داشته باشید که بر طبق نیابت عمل کرده است و با وجود شک نمی توانید اکتفا نمایید؛ البته اگر می دانید که انجام داده است ولیکن در صحت اعمال نایب شک دارید به شک خود اعتنا ننمایید.
در مسئله ی تبعیض در تقلید این قضیه تا چه حد قابل تفکیک است؟ مثلاً در دو قسمت کلی عبادات و معاملات، هر کدام را از یک مجتهد تقلید کرد؛ یا نماز را از یک مرجع بزرگوار و بقیه مسائل را از دیگری؛ یا مثلاً فلان مسئله ی خاص را از یک مرجع و بقیه را از یک مرجع دیگر؟
مقلد می‌تواند هر قسمت از احکام شرعی را از مجتهدی که در آن قسمت تبحّر و مهارت بیشتری دارد تقلید کند. مثلاً عبادات را از مجتهدی و معاملات را از مجتهد دیگر تقلید نماید یا احکام فردی را از یکی و احکام اجتماعی و سیاسی و اقتصادی را از دیگری تقلید کند و اگر اعلمیت هر یک از مراجع در مسائلی که مکلف بنا دارد در آن مسائل از او تقلید کند محرز شود، بنا بر احتیاط واجب، تبعیض در تقلید (در صورت اختلاف فتوا) لازم است.