پایگاه اطلاع رسانی دفتر مقام معظم رهبری

موضوعات

پرسش و پاسخ

ارتباط با پایگاه PDF
بعضی از پیج های خرید و فروشِ لباس یا چادر در اینستاگرام هستند که مثلاً زیر بعضی از چادرها نوشته اند: "هرگونه کپی برداری و استفاده از عکس‎ها و طرح های چادر نماز از لحاظ شرعی و قانونی غیر مجاز است." حالا با توجه به این که من خودم خیاط هستم و با دیدن چادر متوجه الگوی آن می شوم آیا از لحاظ شرعی ایرادی دارد که برای خودم یا فامیل بدوزم؟
اگر قرائن و شواهد کافی وجود دارد که این گونه امور مجاز است، اشکال ندارد و گرنه بدون اجازه صاحبان طرح، بنا بر احتیاط خودداری کنید.
1) این که گفته شده یکی از ارکان نماز قیام است، منظور از قیام چیست؟
2) آیا بعد از رکوع، قیام کامل واجب است؟ (کامل یعنی به طور عادی بایستیم یا کمی از رکوع بلند شویم و قبل از ایستادن کامل به سجده برویم و یا از همان رکوع به سجده برویم؟)
3) آیا واجب است قبل از سجده اول و بین دو سجده و بعد از سجده دوم کامل بنشینیم. حکم هر کدام از این حالات چیست؟
ج1و2) قیام در موقع گفتن تکبیره الاحرام و قیام متصل به رکوع ( قیام قبل از رکوع )رکن است. اما قیام هنگام قرائت و تسبیحات اربعه و همچنین قیام بعد از رکوع، واجب غیر رکنی است.
ج3) باید بین دو سجده کامل نشسته تا بدن آرام شود، بعد به سجده دوم برود و بنا بر احتیاط واجب بعد از دو سجده باید کامل بنشیند.
شخصی متعهد شده است تا در سال بعد، حج نیابتی انجام دهد لکن کل مبلغ را هنگام قرارداد دریافت می کند، همچنین فرد دیگری تعهد نموده است که کاری را در آینده ولو در سال های بعد انجام دهد همانند انجام صوم و صلاة استیجاری و انجام برخی از قراردادهای کاری که طی چند سال باید انجام گیرد؛ حال اگر این شخص اجرت کارش را در همان ابتدا دریافت کند و هنگام سال خمسی او فرا رسد با توجه به اینکه هنوز عمل را انجام نداده است، آیا به این پول خمس تعلق می گیرد و یا به این دلیل که هنوز کار را انجام نداده است و یا به خاطر اینکه وقت انجام کار سال بعد و یا سال های بعد می باشد، درآمد سال قرارداد محسوب نمی شود و خمس ندارد؟
صدق فائده بر اجرت حجی که هنوز آن را انجام نداده و نیز بر اجرت صوم و صلاتی که قرار است در سال بعد انجام دهد، معلوم نیست و نمی توان آن را از ارباح سال جاری دانست، پس خمس آن واجب نیست.
من عادت وقتیه و عددیه دارم. خونریزی من هر ماه پانزدهم شروع شده و تا 9 روز ادامه پیدا می‌کرد و پاک می‌شدم؛ الآن سه ماه است که یک روز قبل از پانزدهم یا همان روز پانزدهم شروع می شود و تا ۱۲ یا ۱۳ روز طول می‌کشد و از روز نهم به بعد ترشحات خونی خیلی کمرنگ هستند؛ تکلیف نماز بنده چیست؟
در فرض سؤال، از شروع خونریزی ـ هر چند یک روز قبل از عادت باشد ـ در صورتی که سه روز اوّل، اگرچه در باطن (داخل واژن) آلودگی استمرار داشته باشد، تا روز نهم (که به اندازه عدد عادت شما است) حیض است، و روزهای بعد از آن ـ حتی اگر خون کم رنگ باشد ـ استحاضه است، که باید با انجام وظایف مستحاضه، عبادات خود را به جا آورید.
گاهی به خاطر شرایط خاص (همچون دفاع از مرزهای کشور و خصوصاً در مانورهای نظامی و...) یگان های نظامی، به صورت موقت در املاک دیگران مستقر می گردند و مالکین آن اراضی نیز رضایتی بر این امر ندارند و نظامیان حاضر نیز قانوناً حق خروج از آن مکان را ندارند. خواهشمند است حکم انجام عبادات، از جمله اقامه نماز در این املاک (غصبی) را بیان فرمایید.
مسئولین یگان های نظامی و انتظامی مکلفند رضایت صاحبان اراضی و املاک متصرفی یگان را تحصیل نمایند و اگر خسارتی هم بر آنان وارد شد جبران کنند؛ ولی پرسنل یگان ها که نمی توانند از آن مکان خارج شوند، عباداتشان در آن اراضی اشکال ندارد.
شخصی که غسل جنابت بر عهده اوست و تا چند روز، دسترسی به آب ندارد یا این که آب برایش مضر است:
1- آیا اگر تیمم بدل از غسل انجام داد، برای نماز خواندن وضو هم باید بگیرد؟
2- اگر عذرش برای استفاده از آب هنوز باقی است، آیا برای نمازهای بعدی باز هم باید تیمم بدل از غسل نماید یا این که چون یک‌بار تیمم بدل از غسل را انجام داده به نیت وضو باید تیمم نماید؟
ج1) در فرض سؤال مادامی که مبطل وضو انجام نشده است، وضو لازم نیست.
ج2) کسی که تیمم بدل از غسل کرده است، اگر حدث اصغر از او سر بزند، مثلاً بول کند، تا زمانی که عذر شرعی مجوّز تیمم برطرف نشده است بنا بر احتیاط واجب باید برای اعمال مشروط به طهارت، بار دیگر تیمم بدل از غسل نماید و وضو هم بگیرد و اگر معذور از وضو باشد باید تیمم دیگری بدل از آن نماید.
حدود سه سال پیش با خانمی ازدواج کردم که پسری یازده ساله داشت (الآن حدود چهارده سال دارد)؛ آن زمان ازدواجمان را از پسرش مخفی نگه داشتیم. سرپرستی این پسر بر عهده مادرش است و خانه مسکونی آن ها به نام پسر است.
سؤال بنده این است که رفت و آمد بنده به این خانه و وضو و غسل و نماز در آن چه حکمی دارد؟ همچنین حکم غسل و نمازهای قبلی بنده که در این خانه انجام داده ام، چیست؟
در فرض سؤال اگر خانه شرعاً مِلک پسر است، مثل این که به وی ارث رسیده، چنان چه پسر بالغ و عاقل است، باید با اجازۀ خود او باشد و إلّا تصرف جایز نیست. اما در صورتی که بالغ نشده، تصرف در اموال او باید با اجازۀ ولیّ (پدر یا جدّ پدری) بچه باشد. و اگر هر دو فوت شده اند، اختیار با قیّم شرعی است که توسط پدر یا جدّ پدری یا حاکم شرع معیّن می شود.
در هر صورت چنان چه مادر قیّم شرعی او باشد، باید کلیه تصرفات در مال صغیر، با اذن او و رعایت مصلحت بچه باشد (مثلاً اجاره استفاده از منزل برای بچه کنار گذاشته شود یا ...) که در این صورت عبادات قبلی هم صحیح است.
1- صحن و حیاط مسجد جزء مسجد نیست؛ آیا می توانیم فرش مسجد را برای نماز و مراسم به صحن مسجد منتقل کنیم؟ انتقال فرش مسجد به حسینیه چطور؟
2- برای مراسم اهل بیت و نیمه شعبان گاهی اوقات صندلی‌های مسجد را به کوچه جنب مسجد منتقل می‌کنند؛ آیا این کار جایز است؟ (صندلی ها مال مسجد است نه وقف مسجد)
ج1و2) امول مذکور تابع کیفیت وقف و قصد اهدا کنندگان است؛ اگر برای استفاده در مراسم مربوط به مسجد وقف یا اهدا شده است، در صورتی که مراسم مربوط به مسجد باشد، اشکال ندارد؛ اما اگر برای خصوص استفاده در شبستان مسجد وقف یا اهدا شده باشد، استفاده در بیرون از مسجد جایز نیست.
در زمان مجردی در خانواده پدری ام، تابستان هر سال، بعد از تعطیلی مدارس، از خرداد تا شهریور به مدت تقریباً چهار ماه به روستایمان، نه برای تفریح و مسافرت، بلکه برای زندگی می‎رفتیم و در آنجا سکونت داشتیم. این موضوع از زمان طفولیت تا چندین سال ادامه داشت به گونه ای که در عرف، ما اهل آن روستا بودیم و هستیم؛ الآن هم که ازدواج کرده‌ام به آنجا تردد داریم و قصد داریم در آنجا خانه بسازیم. آیا آنجا وطنم محسوب می‌شود؟ حکم نماز و روزه بنده چیست؟
اگر قصد دارید برای همیشه یا سالیان متمادی سالی سه چهار ماه (مانند تابستان و ایام تعطیل) در آنجا زندگی کنید، و وسائل زندگی مانند خانه و امثال آن را فراهم کرده اید، آنجا از نظر عرف، وطن دوم شما محسوب می شود؛ لذا تا از آنجا اعراض* نکنید، حکم وطن برای شما باقی است.
------------------
*اعراض یعنی خروج از وطن با تصمیم بر عدم بازگشت برای سکونت.
1. آیا اعتکاف در مسجد اهل سنت با دوست سُنی مذهب صحیح است؟
2. آیا دو روز اعتکاف کردن مشکلی ندارد و دو روز چطور کامل می شود؟
ج1) اعتکاف در مساجد دیگر غیر از مساجد جامع و مساجد چهارگانه ـ مسجد الحرام مسجد النبی (صلی الله علیه وآله وسلم) مسجد کوفه و مسجد بصره ـ که در آن نماز جماعت برپا می شود و دارای امام عادلی است به قصد رجاء مطلوبیت (به امید اینکه مطلوب خداوند واقع شود) مانعی ندارد.
ج2) اعتکاف نباید کمتر از سه روز پی در پی باشد؛ البته در اعتکاف مستحب رها کردن آن قبل از پایان روز دوم جایز است؛ ولی اگر دو روز بماند، ماندن روز سوم واجب می شود و قطع آن در روز سوم مطلقاً جایز نیست و اگر قطع کرد باید مجدد آن را بجا آورد. روز دوم اعتکاف با اذان مغربِ روز دوم، کامل می شود.
قبل از طواف عمره مفرده، دمل چرکی در پا مشاهده کردم، که در مسیر مدینه به مکه ترکید؛ به محض ورود به مکه لباس را عوض کرده و آن را آب کشیدم و برای اینکه کاملا خوب شود، دیرتر برای طواف رفتم، قبل از آب کشیدن هیج خون و چرکی نبود، بعد از نماز طواف وقتی وارسی کردم، روی دستمال مقداری خونابه بود، بعد سعی را انجام دادم و از احرام خارج شدم، تکلیف چیست؟ آیا باید طواف را دوباره انجام دهم؟
عمره شما صحیح و تکرار طواف هم لازم نیست.
دختری مجرّد و پزشک هستم. امسال درخواست دادم به عنوان پزشک کاروان در سفر حج حاضر شوم که درخواست بنده مورد قبول واقع شده؛ ولی پدرم به خاطر ناامنی و مشکلات به وجود آمده، اجازه نمی‎دهد. حال سؤال من این است که:
1. آیا اجازۀ پدر لازم است؟ با توجه به این که پزشک هستم و ممکن است مستطیع باشم و حج بر من واجب باشد.
2. اگر به حج بروم، آیا باید نماز را کامل بخوانم؟
اگر مستطیع هستید، در صحت حَجّ شخص مستطیع، اذن والدین شرط نیست و سفر هم سفر معصیت محسوب نمی‎شود. اما اگر مستطیع نیستید اگرچه اطاعت از والدین در این گونه موارد واجب نیست؛ ولی اذیت نمودن آن ها با کارهایی همچون اظهار انزجار و راندن و طرد کردن آن ها هم جایز نیست.
در ضمن توجه داشته باشید، کسی که برای خدمت در راه حج، در برابر اجرتی که با آن مستطیع می‎شود، اجیر شود، بعد از پذیرش اجاره، حج بر او واجب می شود به شرط آن که انجام مناسک حج، مزاحم با خدماتی که برای آن اجیر شده، نباشد وگر نه با چنین اجرتی مستطیع نمی‌شود. همچنین قبول کار در ازای اجرت، بر او واجب نیست.
قسم خوردن چه شرائطی دارد و با چه شرایطی محقق می شود؟ کفاره نقض قسم چه مقدار است؟
1. صیغه قسم را باید به زبان بگوید.
2. قسم به ذکر اسم خداوند متعال که مختص به اوست، مانند لفظ جلاله «اللّه» باشد و همچنین آنچه بر غیرخدا اطلاق نمی‌شود، مانند رحمان و یا ذکر اوصاف و افعال مختص به خدا که غیر او در آن با خدا شریک نمی‌باشد مانند «و مقلب القلوب و الابصار»، «و الذی نفسی بیده» و یا ذکر اوصاف و افعال مشترکی که بر خدای تعالی و بر غیر خدا اطلاق می‌شود لیکن غالباً برخدا اطلاق می‌شود به طوری که در وقت اطلاق، منصرف به خدای تعالی می‌شود، مانند ربّ و خالق و بارئ و رازق و رحیم باشد.
3. کسی که قسم می خورد باید بالغ و عاقل باشد.
4. اگر مورد قسم از اموال است، انسان، ممنوع از تصرف در اموالش نباشد.
5. از روی قصد و اختیار قسم بخورد.
6. کاری را که قسم می خورد انجام دهد، باید حرام و مکروه نباشد و کاری را که قسم می خورد ترک کند، باید واجب و مستحب نباشد؛ اگر قسم بخورد که کار مباحی را به جا آورد، باید ترک آن در نظر مردم بهتر از انجامش نباشد، و نیز اگر قسم بخورد کار مباحی را ترک کند، باید انجام آن در نظر مردم بهتر از ترکش نباشد.
7. احتیاط در این است که قسم خوردن فرزند و زن با اجازه پدر و شوهر باشد و اگر نسبت به غیر انجام واجبات و ترک محرمات باشد، پدر و شوهر می توانند از ادامه دادن آن منع کنند.
کفاره شکستن قسم:
اگر کسی عمداً قسم را بشکند، باید یا ده فقیر را اطعام کند یا آنان را لباس بپوشاند و در صورتی ­که مقدور نباشد، سه روز، روزه بگیرد.
بنده دانشجوی دوره کارشناسی ارشد هستم که در طول دو سال تحصیل خودم، اغلب اوقات (مگر در موارد استثنایی) با نیت ده روز بیشتر در محل تحصیل می مانم و نماز را کامل می خوانم. اگر به ندرت کمتر از ده روز در محل تحصیل بمانم نمازم شکسته خواهد بود یا کامل؟ (برای مثال بنده برای زیارت عازم قم می شوم و بعد از برگشت به محل تحصیل بعد از سه روز به وطن خود باز می گردم.)
اگر در وضعیت مذکور، در تهران عرفاً به شما مسافر گفته نمی شود، بدون نیت قصد اقامت، نمازتان تمام است.
در استفتائات رهبری آمده، شخصی در مورد حجیت قول بچه غیر بالغ در مورد آب کشیدن شی نجس سوال می کند و در جواب گفته می شود که قول بچه ممیز نزدیک بلوغ معتبر است. حال سوال من این است که اگر بچه ای داشته باشیم که در زمینه طهارت و نجاست ممیز است و نزدیک بلوغ هم نیست و ما یقین داریم که آن شئ نجس را آب کشیده اما یقین نداریم که آن را به درستی آب کشیده یا نه، هرچند که احتمال خیلی زیاد هم می دهیم که درست آب کشیده، در این صورت رعایت احتیاط در مورد آن شئ لازم است یا خیر؟ مثلاً این بچه هر وقت به دستشویی می رود یقین داریم که خودش را آب می کشد اما در عین حال در مورد درست آب کشیدن آن یقین صد در صدی نداریم هر چند که گمان نزدیک به یقین داریم که خودش را به درستی آب کشیده، در این صورت باید این طفل را پاک دانست یا باید خودمان او را آب بکشیم؟
در فرض سؤال چنانچه تطهیر او موجب یقین یا اطمینان شما به پاکی گردد، کفایت می کند و الاّ اعتباری ندارد.