موارد مختلف است.
اگر امکان تهیه چیزی که سجده بر آن صحیح است باشد مثل این که خاک یا سنگ یا... در دسترس او است، لازم است بردارد و سجده را انجام دهد؛ ولی اگر امکان تهیه چیزی که سجده بر آن صحیح است نباشد:
1- چنانچه وقت نماز وسعت داشته باشد. باید نماز را رها کرده و بعد از تهیه آنچه سجده بر آن صحیح است، دوباره نماز بخواند.
2- چنانچه وقت نماز تنگ باشد. اگر لباس او از جنس پنبه یا کتان است یا چیزی از جنس پنبه و کتان دارد باید بر آن سجده کند، و احتیاط (واجب) آن است که تا سجده بر لباسی که از پنبه و کتان، ممکن است بر غیر آن یعنی غیر لباسی که از این جنس باشد سجده نکند و اگر ندارد بنابر احتیاط واجب بر پشت دست خود سجده کند.

تا وقتی که نماز چهار رکعتیِ ادائی نخوانده (اگر چه وقت آن رسیده و نخوانده)، قصد ده روز محقق نمی‌شود و اگر در این حال از قصدش برگردد، نمازش در آن جا شکسته است.

اگر مکلف در تمام وقت نماز بی‌هوش باشد، قضای آن واجب نیست؛ مگر این که بی‌هوشی به اختیار خودش بوده باشد که بنابر احتیاط واجب باید نماز را قضا کند.

در مورد تیمم به خاطر تنگی وقت، سایر غایات را انجام ندهد و ترتیب همه آثار شرعی غسل بر تیمّم بدل از غسل در این مورد، مانند آن چه در سؤال آمده، جایز نیست.

موارد مختلف است؛ به طور کلی اگر در ماه رمضان، انسان تحقیق نکرده و مبطل روزه انجام دهد و بعد معلوم شود صبح بوده، روزه باطل است و قضای روزه آن روز، واجب می‌شود؛ ولی اگر با تحقیق و علم به این که صبح نشده، مبطلی انجام دهد و معلوم شود که صبح بوده است، قضای آن روز، بر او واجب نیست.

کسی که دو لباس دارد، اگر بداند یکی از آن ها نجس است؛ باید با هر دو لباس نماز بخواند. مثلاً اگر می خواهد نماز ظهر و عصر بخواند، باید با هر کدام، یک نماز ظهر و یک نماز عصر بخواند؛ ولی اگر وقت تنگ است؛ باید نماز را به دستوری که برای برهنگان گفته شده، به جا آورد و به احتیاط واجب آن نماز را با لباس پاک قضا نماید.

بنابر احتیاط نماز را در وقت با وضوی ناقص بخواند و بعداً قضا کند.

اگر تا آخر وقت نماز، امکان تطهیر بدن و لباس وجود داشته باشد، باید با بدن و لباس پاک، نماز بخوانید.

مستحب است روزه دار نماز مغرب را قبل از افطار کردن بخواند، ولی اگر کسی منتظر اوست یا میل زیادی به غذا دارد که نمی‌تواند با حضور قلب نماز بخواند، بهتر است اول افطار کند؛ ولی تا ممکن است نماز را در وقت فضیلت آن به جا آورد.

چنانچه با پوشیدن کفش، شست پاها هنگام سجده روی زمین قرار نگیرد، نماز با آن باطل است؛ مگر در وقت ضرورت، مانند سرمای شدید و... که نماز خواندن با کفش، مانعی ندارد.

عدول از یک نماز به نماز دیگر جایز نیست؛ مگر در موارد خاص، که بعضی از آن موارد واجب و بعضی دیگر جایز است.
مواردی که عدول از یک نماز به نماز دیگر واجب است، عبارت است از:
1. از نماز عصر به نماز ظهر؛ قبل از وقت مخصوص نماز عصر، در صورتی که بین نماز متوجه شود که نماز ظهر را نخوانده است.
2. از نماز عشا به نماز مغرب؛ قبل از وقت مخصوص عشا؛ در صورتی که بین نماز عشا متوجه شود که نماز مغرب را نخوانده است و از محل عدول هم تجاوز نکرده باشد؛ یعنی قبل از رکوع رکعت چهارم باشد.
3. از یک نماز قضا به نماز قضای دیگری که در ادای آنها ترتیب معتبر است؛ مانند نماز قضای ظهر و عصر یک روز که بر اثر فراموشی، قبل از انجام قضای نماز اول، به خواندن نماز دوم مشغول می شود.
در مواردی هم عدول جایز است و از آن جمله:
1. در صورتی که شروع به نماز ادا کند و در بین آن یادش بیاید که نماز قضایی به گردنش هست که در این جا اگر محل عدول باقی باشد، مستحب است به‎ نماز قضا عدول نماید، مگر آن که بترسد با عدول به نماز قضا وقت فضیلت نماز ادا ‎فوت شود.
2. عدول از نماز واجب به نماز مستحبی و این عدول در دو جا است:‎ اول: در ظهر روز جمعه برای کسی که قرائت سورۀ جمعه را فراموش کند و سورۀ دیگری‎ را بخواند و به نصف یا بیشتر از آن رسیده باشد (می تواند همان را با عدول، نافله قرار دهد). دوم: در جایی که شخص مشغول نماز باشد و نماز جماعت برپا شود و بترسد به‎ جماعت نرسد، که در این صورت جایز است نمازش را نافله قرار دهد ودر دو رکعتی‎ سلام دهد تا به جماعت برسد.

تا زمانی که یقین به بطلان وضو ندارد، وضو و نماز صحیح است، ولی اگر یقین به بطلان وضو دارد و می داند که تا پایان وقت می تواند نماز را بدون این حالت (خروج باد معده) بخواند، باید نماز را در وقتی که مهلت پیدا می‌کند، بخواند و اگر به مقدار وضو و نماز مهلت پیدا نمی‌کند ‌ و نمی‌تواند وضوی خود را تا آخر نماز حفظ کند و تجدید وضو هم در حال نماز برای او خیلی دشوار است، می‌تواند با هر وضو یک نماز بخواند، یعنی برای هر نماز به یک وضو اکتفا کند، هر چند وضو در بین نماز باطل شود.

نماز ولو در فرض سؤال باطل است و با لباس پاک باید نماز را قضاء کند.

کیفیّت نماز شب به این صورت است که ابتدا چهار نماز دو رکعتی به نیّت «نماز شب»، مانند نماز صبح خوانده می شود و پس از آن دو رکعت به نیّت «نماز شفع» و یک رکعت به نیّت «نماز وتر» خوانده می شود که در قنوت آن استغفار و دعا برای مؤمنین و طلب حاجات از خداوند منّان، به ترتیبی که در کتابهای دعا ذکر شده، مستحب است.

بنابر احتیاط واجب، باید نماز مغرب و عشا را تا اذان صبح به نیت ما فی‌الذمه به جا آورد.