در فرض سؤال، وظیفه او وضو گرفتن است ولی چنانچه یقین دارد که از اوّل وقت نماز تا آخر آن به مقدار وضو گرفتن و نماز خواندن مهلت پیدا می‌کند، ‌باید نماز را در وقتی که مهلت پیدا می کند ‌بخواند و اگر به مقدار وضو و نماز مهلت ندارد، ‌می‌تواند با هر وضویی یک نماز بخواند، یعنی برای هر نماز به یک وضو اکتفا کند، هر چند وضو در بین نماز باطل شود و احتیاط واجب آن است که در صورت امکان پیش از هر نماز، مخرج بول را که نجس شده آب بکشد.

اگر قصد نمازگزار امتثال امری باشد که هم اکنون متوجه او است یعنی به قصد انجام وظیفۀ فعلیّه نماز بخواند و به خیال این که هنوز وقت باقی است، قصد ادا کند، نمازش صحیح است و قضا محسوب می شود.

باید با فراهم کردن اسباب بیداری، کاری کند که اطمینان یابد برای نماز بیدار می‌شود.

موارد مختلف است؛ اگر انسان مشغول نماز چهار رکعتی شود و در بین نماز یادش بیاید که مسافر است یا ملتفت شود که سفر او هشت فرسخ است چنانچه به رکوع رکعت سوم نرفته، باید نماز را دو رکعتی تمام کند و اگر به رکوع رکعت سوم رفته نمازش باطل است ودر صورتی که به مقدار خواندن یک رکعت هم وقت داشته باشد باید نماز را شکسته بخواند.

با تحقق شرائط سفر شغلی، از اولین سفر شغلی، حکم، جاری است و نماز تمام و روزه صحیح است.

خارج شدن از اداره برای رفتن به مسجد جهت شرکت در نماز جماعت در اول وقت، در صورتی که نماز جماعت در خود اداره بر پا نشود، اشکال ندارد، ولی باید مقدمات نماز به گونه ای فراهم شود که مدت غیبت از اداره در ساعات رسمی کار برای ادای فریضه نماز جماعت، کاملاً کاهش پیدا کند.

اگر انسان فراموش کند که مسافر باید نمازش را قصر بخواند یا فراموش کند که در سفر است و نمازش را تمام بخواند، چنانچه داخل وقت یادش بیاید، باید نماز را اعاده کند و اگر اعاده نکند، قضای آن واجب است؛ ولی اگر بعد از وقت متوجه شود، نمازش قضا ندارد.

ج1) بنابر احتیاط واجب باید وضو گرفته و نماز را دوباره بخواند و اگر وقت گذشته قضای نمازها را بخواند.
ج2) باید قضای نمازها را بخواند.

کسی که می خواهد نماز بخواند، باید برای پیدا کردن قبله کوشش نماید تا یقین کند که قبله کدام طرف است و می تواند به گفته دو شاهد عادل که از روی نشانه های حسی شهادت می دهند، یا به قول کسی که از روی قاعده علمی قبله را می شناسد و محل اطمینان است، عمل کند و اگر اینها ممکن نشد، باید به گمانی که از محراب مسجد مسلمانان یا قبرهای آنان یا از راه های دیگر پیدا می شود، عمل نماید؛ حتی اگر از گفته فاسق یا کافری که به واسطه قواعد علمی قبله را می شناسد گمان به قبله پیدا کند، کافی است و کسی که برای یافتن جهت قبله هیچ راهی ندارد و گمان هم به هیچ طرف نمی رود، بنا بر احتیاط واجب باید به چهار طرف نماز بخواند و اگر برای چهار نماز وقت ندارد، به هر اندازه ای که وقت دارد نماز را تکرار کند.

در هر حال، نماز به هیچ وجه ساقط نیست. می توانید با متصدیان امر صحبت و توجیه نمائید و با شیوه های مختلف از جمله مرخصی ساعتی نماز خود را بجا آورید و اگر به هیچ وجه امکان پذیر نباشد، چاره ای جز تغییر شغل نیست.

در فرض سؤال خون مذکور، حکم استحاضه را دارد. اگر استحاضه، قلیله باشد باید برای هر نماز یک وضو بگیرید و ظاهر فرج را هم اگر خون به آن رسیده است، آب بکشید و بنا بر احتیاط واجب وسیله ای را که برای جلوگیری از خون استفاده می کنید، ــ اگر نجس شده است ــ آب بکشید یا عوض کنید. در استحاضه متوسطه علاوه بر وظایف استحاضه قلیله، باید برای نمازی که قبل از آن یا در بین آن خون استحاضۀ متوسطه دیده اید، غسل کنید، یعنی اگر بعد از نماز صبح مستحاضۀ متوسطه شوید، باید برای نماز ظهر و عصر، غسل کنید و بعد از آن تا زمانی که مستحاضۀ متوسطه هستید، هر روز بعد از اذان صبح و قبل از نماز، غسل کنید. در استحاضۀ کثیره: علاوه بر کارهای استحاضه قلیله، باید یک غسل برای نماز صبح و یک غسل برای نماز ظهر و عصر و یک غسل برای نماز مغرب و عشاء، در وقت نماز انجام دهید، البته اگر بین نماز ظهر و عصر یا مغرب و عشاء، فاصله بیندازید، باید برای نماز عصر و عشاء هم یک غسل انجام دهید.

اگر نمازگزار در بین نماز چیزی که بر آن سجده می‌کند گم شود و چیزی که سجده بر آن صحیح است در دسترس نداشته باشد، چنانچه وقت وسعت داشته باشد باید نماز را بشکند، و اگر وقت تنگ است چنانچه لباس او از جنس کتان است یا چیزی که جنس پنبه و کتان دارد باید بر آن سجده کند و احتیاط آن است که تا سجده بر لباسی که از پنبه و کتان باشد ممکن است بر غیر آن یعنی غیر لباسی که از این جنس باشد سجده نکند؛ و اگر ندارد بنا بر احتیاط واجب بر پشت دست خود سجده کند.

اگر فرصت و امکان تطهیر نجاست از بدن و لباس یا تعویض لباس برای نماز باشد، باید تطهیر یا تعویض را انجام دهد. اما کسی که غیر از لباس نجس، لباس دیگری ندارد و وقت تنگ است یا احتمال نمی دهد که لباس پاک پیدا کند، اگر به واسطه سرما یا عذر دیگر نمی تواند لباس را بیرون بیاورد، باید در همان لباس نماز بخواند و نمازش صحیح است ولی چنانچه بتواند لباس را بیرون بیاورد، باید نماز را به دستوری که برای برهنگان گفته شده به جا آورد.

کسی که غیر از لباس نجس لباس دیگری ندارد و وقت تنگ است یا احتمال نمی دهد که لباس پاک پیدا کند، اگر به واسطه سرما یا عذر دیگر نمی تواند لباس را بیرون بیاورد، باید در همان لباس نماز بخواند و نمازش صحیح است. ولی چنانچه بتواند لباس را بیرون بیاورد، باید نماز را به دستوری که برای برهنگان گفته شد بجا آورد.

در فرض مذکور، چنانچه شستن لباس و یا عوض کردن لباس در وقت نماز ممکن نباشد، و ساتر عورت هم نداشته باشد، و امکان برهنه شدن و خواندن نماز در آن حال ـ به نحوی که در رساله‌های عملیه ذکر شده است ـ را ندارد؛ با همان لباس نجس نماز بخواند، و این نماز مُجزی است و اعاده آن لازم نیست.