پایگاه اطلاع رسانی دفتر مقام معظم رهبری

موضوعات

پرسش و پاسخ

ارتباط با پایگاه PDF
شخصی دو تا مکان برای وطن انتخاب کرده است و معلم است و از یک وطن به محل شغلش ۵ کیلومتر فاصله است و با وطن دومش ۷۰ کیلومتر فاصله است یعنی محل شغلش بین دو وطن است الان سوال این است که:
اولاً: این شخص حد ترخص را چگونه محاسبه کند؟
ثانیاً اگر از وطن دوم به محل شغلش برسد باز هم نمازش کامل است یا نه؟
ج1) حد ترخص هر مکانی با خودش سنجیده می شود و منظور از حد ترخص مکانی است که اگر در آخر شهر و در مکان بلند متعارفی همچون مأذنه های مساجد قدیمی، اذان متعارف و بدون بلندگو گفته شود صدای آن در فرض عادی در آنجا شنیده نمی شود.
ج2) در فرض سؤال اگر در طول سال، حداقل هر ده روز یک بار از وطن دوم به محل کار می رود، در سفرهای شغلی نمازش تمام و روزه صحیح است.
برای شخصی در تمام موضعِ سجده‌اش (پیشانی) عارضه‌ای حادث شده که مجبور شده است آن موضع را لیزر کند. پزشک ایشان گفته که تا بهبودی کامل، این موضع را باید با پماد چرب نماید و اجازه ندارد آن را با آب بشوید یا چیزی روی آن بگذارد. حال با این شرایط تکلیف ایشان پیرامون سجده نماز، وضو و غسل چیست؟
اگر انجام این کار ضرورت داشته و امکان برطرف کردن پماد و شستن محل یا قرار دادن پارچه بر روی آن، به خاطر ضرر وجود ندارد، باید جاهایی را که آب برای آن ضرر ندارد بشوید و احتیاط آن است که اگر کشیدن دست تر بر پیشانی ضرر ندارد، دست تر روی آن بکشد؛ برای غسل هم به همین صورت عمل کند.
اما برای سجده اگر امکان پاک کردن پیشانی (هر چند به مقدار یک بند انگشت) نباشد، باید به یکی از دو طرف پیشانی سجده کند و اگر ممکن نیست به چانه سجده کند.
کسی مچ دست چپش شکسته و دکتر، دستش را تا آرنج، گچ گرفته است:
1. آیا لازم است برای خواندن نماز، علاوه بر وضو، تیمم هم بکند؟
2. چگونه باید تیمم انجام دهد؟ با توجه به این که دست چپش در گچ است؟
ج1) در فرض سؤال که بیش از مقدار متعارف، گچ گرفته شده و برداشتن آن ممکن نیست، بنا بر احتیاط واجب علاوه بر وضوی جبیره ای، تیمم هم انجام دهد.
ج2) اگر دست چپش را می تواند حرکت دهد دو دست را با همان گچ بر زمین بزند و تیمم کند. اگر این کار ممکن نیست؛ دست سالم را بر زمین زده، تمام پیشانی را مسح کند و برای مسح دست سالم، پشت همان دست را روی زمین بکشد.
در صورتی که بنده از کسی پول بگیرم که با آن کار کنم، اما آن پول را در اختیار فرد متخصص‌تری بگذارم تا او آن کار را بهتر انجام دهد و بیست درصد به آن شخص بدهم و باقی سود را یعنی سی درصد را خودم و نصف مبلغ توافق شده را به صاحب مال بدهم، آیا مشکلی در معامله وجود دارد؟
اگر واگذاری به دیگری بدون اطلاع و رضایت مالک باشد، حق چنین کاری را ندارید و تمام سودهای حاصله را باید به مالک آن تحویل دهید.
اگر فردی حکم را نمی‌دانسته و در حال روزه، مضمضه کرده و چند مرتبه این کار را انجام داده است، حکم آن روزه‌ها چیست؟
مضمضه به خودی خود باعث باطل شدن روزه نمی‌شود؛ هر چند مضمضه زیاد برای روزه دار - در غیر وضو - مکروه است. البته اگر روزه دار برای وضوی غیر نماز واجب و یا برای غیر وضو مانند خنک شدن و امثال آن مضمضه کند و آب بی‌اختیار فرو رود، بنابر احتیاط باید قضای آن روز را بگیرد.
امروز در نماز، صدایی مثل کسی که نفسش به عقب رفته از دهان من بیرون آمد؛ آیا این کار، نماز مرا باطل کرده؟ یا سجده سهو بر من واجب شده است؟
در فرض سؤال سجده سهو واجب نیست؛ بله اگر مثلاً ناخواسته «آخ» یا «آه» و مانند آن گفته‌اید، باید سجده سهو به‌ جا آورید.
شخصی در ماه رمضان و بدون قصد انزال، به عکس شهوت انگیزی نگاه کرده و جنب شده است، سپس با تصور اینکه روزه باطل شده، استمناء کرده است. روزه وی چه حکمی دارد؟
اگر بدون قصد بیرون آمدن منی به عکس نگاه کرده است، در صورتی که عادتاً با این کار منی از او خارج نمی شود اگر چه اتفاقاً منی بیرون آید روزۀ او صحیح است. ولی اگر نگاه را ادامه دهد تا آنجا که نزدیک است منی خارج شود و خودداری نکند تا خارج گردد روزه‌اش باطل است و باید قضای آن را به همراه کفاره به جا آورد. بنا بر این در فرض سؤال اگر روزه دار سهواً یکی از کارهایی که روزه را باطل می‌کند انجام دهد و به خیال این که روزه‌اش باطل شده عمداً دوباره یکی از آنها را به جا آورد، روزۀ او باطل می‌شود و اگر از این مسأله اطلاعی نداشته است، کفاره بر او واجب نمی باشد.
آیا می‌شود حیوان را قبل از ذبح، بیهوش یا بی‌حس نمود و بعد ذبح کرد؟
اگر انجام این کار، موجب اذیت حیوان نباشد، فی نفسه اشکال ندارد. البته باید ذبیحه در هنگام ذبح، جان داشته باشد و اگر حرکتی از ذبیحه صادر شود که دلالت کند ذبح بر زنده واقع شده، کافی است؛ هر چند حرکت مختصری باشد؛ مثل این که چشمش را حرکت دهد یا گوشش یا دُمش را تکان دهد یا پایش را به زمین بزند. البته در فرض بیهوشی اگر هیچ حرکتی از حیوان صادر نشود ولی با خارج شدن خون متعادل، ذبح بر حیوان زنده انجام شده باشد، کافی است.
اگر بدون غواصی و ماهیگیری مرواریدی برای انسان حاصل شود، آیا باید خمس آن را بپردازد؟
اگر بدون فرو رفتن در آب، با وسیله ای جواهر را از داخل آب بیرون آورد، در صورتی­ که پس از کم کردن مخارج، قیمتش به 18 نخود طلا برسد، بنابراحتیاط واجب باید خمس آن پرداخت شود. اما اگر جواهری، خودش از آب بیرون آمده باشد و انسان آن را از روی آب یا کنار دریا بر­دارد یا به طور اتفاقی بدون انکه شغلش این باشد مروراید بدست آورد، خمس ندارد؛ و چنانچه این کار، شغل او باشد، از درآمد او حساب می‌ شود لذا اگر به تنهایی یا با درآمدهای دیگر او از مخارج سالش اضافه آید، خمس دارد.
آیا به پولی که به شکل سهام در بازار بورس است، خمس تعلق می‎ گیرد؟ اگر در طول یک سال، در معاملات زیادی، خرید و فروش صورت گیرد و گاهی سودی هم در مجموع داشته باشد، آیا به سود حاصل شده، خمس تعلق می گیرد؟
اصل سهام، اگر از درآمد کسب و کار در بین سال خمسی، خریداری شده و تا حدود هفت روز بعد از سال خمسی باقی بماند به قیمت قابل فروش در سر سال، خمس دارد. اما اگر اصل آن خمس نداشته، مانند هدیه و... یا خمس آن پرداخت شده، چنانچه سر سال، ترقّی داشته و قابل دریافت باشد، تنها ترقّی قیمت آن با لحاظ کسر تورم اصل آن، چنانچه تا حدود هفت روز بعد از سال خمسی، خرج زندگی نشود، خمس دارد.
فرمودید کسی که 3 ماه، هر روز غیر تعطیلات، سفر شغلی برود، دائم السفر است. آیا در این 3 ماه باید برود و برگردد؟ یا اگر مثلاً مأموریت 3 ماهه دارد ولی هر روز رفت و آمد ندارد مثلا یک هفته در محل کار است و جمعه ها یا پنجشنبه و جمعه به وطن بر می‌گردد و این کار را 3 ماه ادامه می دهد. آیا این شخص هم دائم السفر است؟
در فرض مذکور ولو هر روز رفت و آمد نداشته باشد، نماز، تمام است.
شخصی تمام صورتش سوخته است و جایی برای شستن ندارد و آب هم ضرر دارد و وضوی جبیره و تیمم هم نمی‌تواند انجام دهد؛ برای نماز چه کار کند؟
بنابر احتیاط نماز را در وقت با وضوی ناقص بخواند و بعداً قضا کند.
کسی که قصد دارد با زن مسیحی و باکره، عقد موقت بخواند، آیا باید معلوم شود که پدرش اجازه داده و راضی به این کار است؟ چگونه به او تفهیم کند؟
می تواند به احتیاط عمل کند و بعد از موافقت دختر برای ازدواج و قبل از خواندن عقد موقت، به دختر تفهیم کند که برای اینکه همسر او باشد (هر چند به صورت موقت) از پدر یا جدّ پدری اش اجازه بگیرد؛ همچنین می تواند در این مورد به فتوای مرجع جامع الشرایط دیگری رجوع و مطابق آن عمل نماید.
ترم دوم پزشکی هستم و قصد انصراف و ورود به حوزه دارم؛ اما والدینم ناراضی هستند و اجازه نمی دهند. تکلیف من چیست و باید چه کار کنم؟
برای ورود به حوزه، اجازه والدین شرط نیست؛ ولی به طور کلی باید توجه داشته باشید که اذیت نمودن ایشان با کارهایی مانند اظهار انزجار، راندن و طرد کردن، جائز نیست.
آیا پولی را که بیمه طبق قرارداد و قانون به عنوان بیمه بیکاری و یا از کار افتادگی می­ پردازد، متعلق خمس است؟
خمس دارد.