پایگاه اطلاع رسانی دفتر مقام معظم رهبری

موضوعات

پرسش و پاسخ

ارتباط با پایگاه PDF
دوستم در اروپای شمالی کار می‌کند که شش ماه روز و شش ماه شب است. حکم شرعی او برای نماز و روزه چیست؟
نمازها را در وقت، به همان افق محل سکونت که صبح را در صبح آنجا و ظهر و عصر را، به همان وقت آنجا، و نماز مغرب و عشا را در بعد از مغرب همانجا، باید بخواند و روزه را به حساب اینکه روز خیلی طولانی است و تمکن از روزه ندارد، ساقط است.
اگر کسی در ماه رمضان سه روز اعتکاف برود و روز سوم روزه خود را با کار حرام باطل کند، تکلیف چیست؟
اگر به غیر جماع باشد، یک کفاره مخیره به عهده اش است و اگر با جماع باشد، دو کفاره (افطار عمدی روزه رمضان و ابطال اعتکاف) به عهده دارد.
آیا تفریح، مسافرت، هزینه رفت و آمد به محل کار و هزینه صله رحم، جزء نفقه واجب زن است؟
موارد مذکور، به خودی خود از نفقه واجب برای زن نیست؛ ولی مواردی که در حدّ شأن امثال او باشد، بر عهده شوهر است.
آیا یک بار پرداخت خمس ابزار آلات کسب ‌و کار، کفایت می‌کند یا باید هر سال خمس ارزش افزوده آن را پرداخت کنیم؟
پس از پرداخت خمس آن، تا زمانی که فروخته نشده است، خمس ندارد و پس از فروش، ارزش افزوده آن (پس از کسر تورم) جزء درآمد سال فروش است و اگر تا حدود یک هفته بعد از سال خمسی در امور زندگی مصرف نشود، خمس دارد.
بنده برای کشیدن دندان عقل به جراحی مراجعه کردم؛ گفتند هزینه اش سیصد هزار تومان است و من قبول کردم؛ ولی موقع جراحی، نتوانستند کار را تمام کنند و بدون این که دستمزدشان را طلب کنند، گفتند: "هزینه جراحی من را به یک جراح دیگر بدهید." ولی من از جراحی منصرف شدم. آیا من باید دستمزد ایشان را پرداخت کنم؟ با توجه به این که، کار دندانم را نیمه تمام گذاشتند و حرفی از دستمزدشان نزدند.
با توجه به این که عامل، قصد تبرّع کرده، تکلیفی بر عهده شما نیست.
1. خانمی هستم چهل و پنج ساله، که برای فرزنددار شدن، می‌خواهم از تخمک اهدایی یک خانم دیگری استفاده کنم. از نظرشرعی چه حکمی دارد؟
2. آیا خانم اهدا کننده برای اهدای تخمک خود، باید از همسرش اجازه بگیرد؟
ج1) عمل مزبور فی نفسه اشکالی ندارد؛ ولی باید از مقدمات حرام از قبیل نگاه و لمس حرام و غیر آن‌ها اجتناب شود. به هر حال در صورتی که با این روش کودکی به دنیا بیاید، ملحق به صاحب نطفه و تخمک است. لذا باید احکام شرعی مربوط به نَسَب مراعات شود.
ج2) زن اهدا کننده، در این کار نیاز به اذن همسر ندارد؛ مگر این که موجب تضییع حق شوهر شود. در هر صورت برای خروج از منزل، نیاز به اذن شوهر دارد.
دختر تازه مکلف شده ای که از نظر جسمانی ضعیف است؛ حکم روزه گرفتن ایشان چگونه است؟
اگر به خاطر ضعف جسمانی، روزه گرفتن به خودی خود ـ حتی با ترک فعالیت و مراعات تغذیه ـ سختی فوق العاده داشته باشد، در این صورت بنا بر احتیاط روزه بگیرد و وقتی به سختی فوق العاده افتاد، افطار کند و قضای آن را بگیرد.
اما اگر حرجی بودن ادامۀ روزه به دلیل فعالیت مانند اشتغال به کار یا تحصیل و مطالعه باشد، در این صورت بنابر فتوا باید روزه بگیرد و هر گاه به سختی فوق العاده افتادد، افطار کند و قضای آن را بگیرد.
اگر شخص به خوبی از عهده امر به معروف و نهی از منکر، بر نیاید، مثلاً به خوبی بیان نکند یا به خوبی دفاع نکند آیا تکلیف از او برداشته می شود؟
اگر چه تبیین صحیح منکر و معروف در این فریضه الهی، کار بسیار مطلوبی می باشد، ولیکن آن چیزی که به هنگام وقوع منکر واجب است آن است که انجام دهنده گناه را از آن گناه با تذکر لسانی باز بدارد و بیش از آن بر او واجب نیست، حتی اگر بداند که تنها موعظه و تقاضا اثر می‌گذارند نه امر و نهی، وجوب آنها بعید نیست. البته نسبت به موارد منکر و مراتب نهی از آن، مراحل دیگری وجود دارد که با مراجعه به کتب تفصیلی می توانید (در بخش مربوطه) ملاحظه نمایید.
اگر شوهر با کار کردن همسر در ادارات دولتی، دانشگاه و هر محیط کاری خارج از منزل مخالف باشد، زن شرعاً چه وظیفه ای دارد؟
به طور کلی خروج زن از خانه بدون اجازه شوهر جایز نیست؛ مگر آنکه خروج از منزل در ضمن عقد، شرط شده باشد.
در بعد از ظهرِ روزۀ قضای ماه رمضان، متأسفانه با کار حرامی، روزه را باطل کردم. آیا کفارۀ جمع واجب است؟
افطار روزه قضای ماه رمضان در بعد از ظهر، به صورت عمدی جایز نیست و علاوه بر انجام دوباره قضا، کفاره هم واجب می شود که عبارت است از: پرداخت ده مد طعام به ده فقیر (هر نفر یک مد) و اگر ندارد، باید سه روز روزه بگیرد که بنا بر احتیاط واجب پی در پی باشد. ضمناً کفاره جمع واجب نیست.
من یک جارو برقی دست دوم خریدم که کار هم نمی‎کرد؛ بعداً یکی به من گفت که اموال فروشی آن منطقه دزدی هستند؛ حالا حکمش چیست؟
اگر اطمینان به دزدی بودن آن جارو برقی ندارید وظیفه‌ای ندارید؛ البته چون معیوب بوده است می‌توانید آن را پس بدهید و یا تفاوت قیمت آن را بگیرید.
آیا با کار و هزینه‌ای که از پول شخصی برای مجموعه فرهنگی مسجد صرف کرده‌ایم، جبران استفاده شخصی از آب و برق مسجد می‌شود؟
دادن وجه در قبال استفاده از آن‌ها به مسجد یا صرف آن در امور فرهنگی و امثال آن‌ها کافی نیست؛ بلکه باید به اداره مربوطه مراجعه و بر طبق قانون کسب تکلیف نمایید.
نماز اول وقت با لباس کارِ خاکی و سیمانی و نماز با یک ساعت تأخیر و تعویض لباس در منزل، کدام یک اولویت دارد؟
در فرض سؤال، نماز اول وقت حتی با لباس خاکی افضل است.
کارمندان و کارگرانی که در زمان کار کردنشان براساس قراردادی اجباری ماهانه مبلغی را به بیمه پرداخت می ­کنند و دولت یا کار فرما نیز مبالغی را به بیمه می­ پردازند و پس از بازنشستگی حقوقی را از بیمه دریافت می کنند، آیا حقوق زمان بازنشستگی متعلق خمس است؟ در فرض سؤال قبل اگر کارگر اختیاراً خود را بیمه نماید، آیا حقوق زمان بازنشستگی متعلق خمس است؟
حقوق بازنشستگی درآمد کسب است و خمس دارد.
بنده پزشک هستم. طی یک قرارداد با شرکتی، قرار بر همکاری شد؛ به این صورت که کار از من و اجارۀ کلینیک و هزینه ها بر عهدۀ آن‎‎ها و سود کار، نصف - نصف باشد. در اثر خراب شدن دستگاه لیزر، مجبور به پرداخت خسارت شدم. آیا می توانم شرکت را در پرداخت خسارت، شریک بدانم؟ با توجه به این که در قرارداد، فقط صحبت از دریافت سود بوده و حرفی از ضرر نشده است.
موارد مختلف است. اگر قرارداد مذکور، اجاره بوده، معامله صحیح نیست و تمام اجرت هایی که دریافت کرده اید، متعلق به شما است و طرف مقابل، مستحق اجرت المثل کلینیک و دستگاه ها می باشد.
اما اگر با شرکت مزبور مصالحه کرده اید، قراردادتان صحیح بوده و چنانچه در حفظ دستگاه کوتاهی نکرده باشید، هیچ مقدار از خسارت دستگاه بر عهدۀ شما نیست، مگر آن که در قرارداد، شرط خاصی شده باشد.