پایگاه اطلاع رسانی دفتر مقام معظم رهبری

موضوعات

پرسش و پاسخ

ارتباط با پایگاه PDF
۱. فرش یا لباس نجس با آب قلیل، چگونه پاک می‌شود؟
۲. فرش یا لباس نجس با آب کر، چگونه پاک می شود؟
۳. آیا موقع شستن فرش یا لباس، حتماً باید آب، جابجا شود؟
ج1) اگر فرش به بول، نجس شده بعد از برطرف شدن عین نجاست، دو مرتبه آب قلیل روی آن ریخته شود، به صورتی که به تمام نقاط آن برسد و بنا بر احتیاط باید هر دفعه فشار یا تکان داده شود. اگر به غیر بول، نجس شده، بعد از برطرف شدن عین نجاست، یک بار این کار انجام می شود.
ج2) در بول و غیر بول بعد از برطرف کردن عین نجاست، یک بار شسته و بنا بر احتیاط واجب، فشار یا تکان داده شود یا در زیر آب، آن را تکان دهند، تا آب درون آن حرکت کند یا از آن خارج شود.
ج3) بنا بر احتیاط واجب، باید آب از آن هر چند با کمک دست، خارج شود و اگر متصل به آب کر یا جاری باشد، جابجا شدن آب در آن هم کفایت می‌کند.
دختری مجرّد و پزشک هستم. امسال درخواست دادم به عنوان پزشک کاروان در سفر حج حاضر شوم که درخواست بنده مورد قبول واقع شده؛ ولی پدرم به خاطر ناامنی و مشکلات به وجود آمده، اجازه نمی‎دهد. حال سؤال من این است که:
1. آیا اجازۀ پدر لازم است؟ با توجه به این که پزشک هستم و ممکن است مستطیع باشم و حج بر من واجب باشد.
2. اگر به حج بروم، آیا باید نماز را کامل بخوانم؟
اگر مستطیع هستید، در صحت حَجّ شخص مستطیع، اذن والدین شرط نیست و سفر هم سفر معصیت محسوب نمی‎شود. اما اگر مستطیع نیستید اگرچه اطاعت از والدین در این گونه موارد واجب نیست؛ ولی اذیت نمودن آن ها با کارهایی همچون اظهار انزجار و راندن و طرد کردن آن ها هم جایز نیست.
در ضمن توجه داشته باشید، کسی که برای خدمت در راه حج، در برابر اجرتی که با آن مستطیع می‎شود، اجیر شود، بعد از پذیرش اجاره، حج بر او واجب می شود به شرط آن که انجام مناسک حج، مزاحم با خدماتی که برای آن اجیر شده، نباشد وگر نه با چنین اجرتی مستطیع نمی‌شود. همچنین قبول کار در ازای اجرت، بر او واجب نیست.
چنانچه نمازهایی که باید شکسته خوانده می‌شده است به علت بی اطلاعی از احکام آن، کامل خوانده شده باشد تکلیف چیست؟
موارد، مختلف است. اگر اصلاً نمی دانسته است نماز در سفر، قصر (شکسته) است، در صورتی که جاهل قاصر* باشد، پس از فهمیدن حکم، لازم نیست نماز را اعاده یا قضا کند. اما اگر جاهل مقصر باشد** به ­خاطر کوتاهی در یادگیری گناه کرده و پس از فهمیدن حکم، باید نمازش را در وقت اعاده و در خارج وقت قضاء کند.
ولی اگر اصل حکم را می دانسته است ولی از جزئیات و فروعات آن اطلاع نداشته است، بنا بر احتیاط واجب باید نمازهایی را که بر خلاف وظیفه به جا آورده است، به صورت شکسته قضا کند.
.........................
* یعنی کسی که حکم را نمی­‌داند، و توجه به جهل خود هم ندارد.
**یعنی کسی­ که توجه به جهل خود دارد و با این که می­‌تواند آن را برطرف کند، این کار را نمی­‌کند.
در خارج زندگی می‌کنم؛ اینجا همه افراد بعد از چند ماه کار کردن، اجازه دارند از بانک، وام و قرض بگیرند و خانه بخرند و باید هر ماه، کم کم پول بانک را و البته همراه سود به بانک پس بدهند؛ این کار، حدود بیست سال، طول می‌کشد. چون خانه در اینجا گران است و اگر کسی وام نگیرد، اصلا امکان ندارد بتواند خانه بخرد. آیا ما می توانیم با وام بانکی، خانه بخریم یا خیر؟
اگر وام نگیریم، هر ماه، دو سوم از کل درآمد ما باید به صاحب خانه داده شود و در آخر هیچ پولی ذخیره نکرده‌ایم.
اگر بانک، خانه را نقد بخرد و با قیمت بیشتر به صورت قسطی به شما بفروشد، که شما اقساط خانه را بپردازید، اشکال ندارد؛ در غیر این صورت، دریافت وامی که مشروط به پرداخت مبلغ اضافه - بیش از مقدار تورم - است جایز نیست، مگر آن که نسبت به دریافت آن اضطرار داشته باشید، در این صورت باید در قرارداد وام، قصدتان این باشد که مقدار ربا را نپردازید و اگر به اجبار از شما بگیرند، برای شما اشکال ندارد.
اگر در کشور دیگری، افراد مستحق و نیازمندتری باشند، آیا پرداخت زکات فطره، چند روز قبل از عید برای رساندن به این مستحقّین جایز است؟ اگر این کار به‌ صورت تلفنی به شخصی باشد که وقتی به کشورم بازگشت معادل آنچه را به مستحقین داده به وی بدهم، چطور؟
وکیل کردن دیگری جهت پرداخت فطریه از طرف شما مانعی ندارد و احتیاط واجب آن است که در ماه رمضان فطره را ندهد ولی اگر پیش از رمضان یا در ماه رمضان به فقیر قرض بدهد و بعد از آن که فطره بر او واجب شد، طلب خود را بابت فطره حساب کند، مانعی ندارد.
اگر نذر کننده، قبل از ادای نذر، فوت کند، آیا ورثه وظیفه‌ای دارند؟ (به عنوان مثال نذر کرده بود، اگر فلان کار درست شود، برای خدا بر من است که گوسفندی ذبح کنم؛ بعد از درست شدن کارش و قبل از ادای نذر، فوت می کند.)
در فرض سؤال، اگر نذر مزبور شرعی و همراه با صیغه نذر بوده است، باید قبل از تقسیم ارث، تمامی دیون از جمله نذر را از اصل مال متوفی پرداخت کنند، سپس باقیماندۀ اموال را بین ورثه تقسیم نمایند.
اگر پسر جوانی قصد ازدواج داشته باشد، ولی خانواده‌اش راضی نشوند، باید چه کار کند؟ در صورتی که جوان به دلیل مجرّد بودن دچار گناه می‌شود و دلیل خانواده پایین بودن سن و وضعیت بد مالی است.
ازدواج پسر، شرعاً مشروط به اذن پدر یا مادرش نیست؛ ولی نباید به گونه‌ای عمل کند که موجب اذیت والدینش شود، به هر حال بهتر است رضایت خانواده‌اش را برای ازدواج جلب کند.
آیا می‌توان در رستوران‌های کشورهای غیراسلامی، غذاهای غیرگوشتی و نوشیدنی های غیر الکلی خورد؟ با توجه به اینکه که درباره روغن، کره، سس، پنیر و سایر مواد و افزودنی های به کار رفته در آن‌ها اطلاعی نداریم.
اگر در رستورانهای مذکور، شراب نوشیده نمی‌شود و یا علم به نجاست و حرمت آنچه مصرف می کنید، نداشته باشید، خوردن غذا در آنجا فی نفسه اشکال ندارد.
بنده مهندس کامپیوتر هستم و پروژه‌های کامپیوتری مختلفی ممکن است به من پیشنهاد شود؛ آیا می‌توانم پروژه‌ها را به فرد دیگری بسپارم و مقداری از قیمت پروژه را به عنوان کسی که کار را معرفی کرده است، برای خودم بردارم؟
اگر شرط شده باشد که خودتان عمل مذکور را انجام دهید و یا از قرائن، چنین مطلبی فهمیده شود، واگذار کردن آن به دیگری جایز نیست؛ در غیر این صورت فقط می‌توانید به مبلغ بیشتر یا مساوی به دیگری واگذار کنید ولی کمتر کردن مبلغ زمانی جایز است که قسمتی از عمل را خودتان انجام داده باشید.
در یک قبرستان خیلی قدیمی به دلیل ساختن فضای سبز، یکی از بستگان، قبر پدرش را که استخوان هایش موجود بود نبش کرد، و استخوان ها را داخل کیسه ای گذاشته و به قبرستان دیگر منتقل کرد؛ آیا این کار حرام بوده است؟
اگر هنگام نبش قبر اطمینان نداشته است که بدن و استخوان میت تبدیل به خاک شده، نبش قبر حرام بوده و باید توبه کند.
اگر کسی برای دور ماندن از چشم زخم، کار خود و یا موفقیت‌‌های خود را کم جلوه دهد، مثلاً به دوستش بگوید "برای امتحان هیچ نخوانده ام و یا کم خواندم"، در حالی که کامل و خوب خوانده باشد، آیا دروغ محسوب می‌شود؟
بیان خلاف واقع ولو در فرض سؤال دروغ محسوب شده و جایز نیست؛ در هر حال می توان توریه کرد؛ یعنی به گونه ای صحبت کند که شنونده، معنای ظاهری را بفهمد؛ ولی گوینده، معنای خلاف ظاهر را اراده کند.
در فرانسه زندگی می کنم. در امور اداری اگر با آنها دست ندهیم کار را حلّ نمی کنند و نوعی اهانت می دانند و مشکل باقی می ماند و به نوعی زندگی مختل می شود. وکیل گرفتن هم برای رتق و فتق امور سخت است. تکلیف چیست؟
دست دادن با نامحرم جایز نیست. می توانید توضیح دهید که به‌خاطر آیین و احکام دینی از دست دادن با نامحرم امتناع می‌ورزید و این امتناع هیچ توهینی به کسی نیست.
در شرکتی مشغول به کار هستم که می توانم به جای ارباب رجوع، پول بدهم تا کالایش را بخرد و در ازای آن، چک با سی درصد اضافه تر از مبلغ خرید، دریافت کنم. حکم این امر چیست؟
چنانچه وجه مذکور را به طرف مقابل قرض داده و سپس مبلغی بیشتر از مقدار تورم دریافت کنید، این عمل ربا محسوب می شود؛ اما چنانچه ابتدا کالا را برای خودتان به مبلغ نقد خریده و سپس آن را با قیمت بیشتر به صورت نسیه و با مدت معین به دیگری بفروشید، اشکال ندارد.
چنانچه شخصی کارمند باشد و هزینه ای تحت عنوان هزینه سفر و نقل مکان به او بدهند، با این توضیح که هر زمان محل کار وی جا به جا شود و به شهر دیگری برود، این مبلغ به او تعلق می‌گیرد و نه به صورت مستمر؛ آیا به این مبلغ، خمس تعلق می‌گیرد؟
در فرض مذکور اگر طبق قرارداد، هزینۀ سفر به انسان تعلق می‌گیرد، درآمد کسب، محسوب می‌شود و در صورتی که پس از امکان دریافت تا حدود یک هفته بعد از سال خمسی در امور زندگی، مصرف نشود، پرداخت خمس آن واجب است.
چنانچه شخصی کارمند باشد و هزینه ای تحت عنوان هزینه سفر و نقل مکان به او بدهند، با این توضیح که هر زمان محل کار وی جا به جا شود و به شهر دیگری برود، این مبلغ به او تعلق می‌گیرد و نه به صورت مستمر؛ آیا به این مبلغ، خمس تعلق می‌گیرد؟
در فرض مذکور اگر طبق قرارداد، هزینۀ سفر به انسان تعلق می‌گیرد، درآمد کسب، محسوب می‌شود و در صورتی که پس از امکان دریافت تا حدود یک هفته بعد از سال خمسی در امور زندگی، مصرف نشود، پرداخت خمس آن واجب است.