پایگاه اطلاع رسانی دفتر مقام معظم رهبری

موضوعات

پرسش و پاسخ

ارتباط با پایگاه PDF
همسرم نذر کرده تا در صورت معلوم شدن محل کار پسرم سه روز روزه بگیرد. دو روز روزه بجا آورد، اما روز سوم جهت زیارت امام رضا علیه السلام به مشهد رفت؛ روز سوم روزه نذری را در سفر ادامه دهد یا بعد از سفر تکمیل کند؟
اگر نذر کند روزه بگیرد و روز آن را معین نکند، نمی‌تواند آن را در سفر به جا آورد. ولی چنانچه نذر کند که روز معینی را در سفر روزه بگیرد باید آن را در سفر به جا آورد و نیز اگر نذر کند روز معینی را چه مسافر باشد یا نباشد، روزه بگیرد باید آن روز را اگر چه مسافر باشد روزه بگیرد. بنا بر این در فرض سوال، اگر نذر او با صیغه مخصوص نذر نبوده است و یا سه روز پی در پی غیر معین یا غیر پی در پی را نذر کرده باشد، نمی تواند در سفر بگیرد.
آیا حضور در شب اول و چهارم در مسجد واجب و جزء زمان اعتکاف محسوب می شود؟ معمولاً در مساجد برای شب آخر برنامه وجود دارد، اما من کار دارم و به محض اذان مغرب قصد خروج از مسجد را دارم، آیا موجب بطلان اعتکاف می شود و باید در مراسم شرکت کنم؟
شب اول و چهارم جزء اعتکاف نیست.
مادر بنده که سرپرست خانوار هم هست قصد دارد پولی را به شخصی، قرض دهد که گفته است ماهانه هفتصد هزار تومان، سود درآمد را بر می گرداند و گفته است که کاری را می‌خواهد شروع کند و این پول، برای رونق بیشتر کارش و درآمد بیشتر، صرف می‌شود و از دادن این سود راضی است؛ آیا کار مادر من از نظر شرعی ایراد دارد و ربا محسوب می‌شود؟
این قرض، ربوی و حرام است. بله اگر پول را ضمن یکی از قراردادهای شرعی مثل مضاربه یا مشارکت یا وکالت بپردازد و شرایط قرارداد را مراعات کنند، سود حاصل اشکال ندارد.
قسمتی از انگشت در اثر جدا شدن پوست به مقدار سر سوزن خون آمده و شخص متوجه نشده است. وقتی دستان خود را شسته و بعد از مدتی که با دستان خیس کار کرده، می بیند که دستانش خونی است؛ آیا تمام آن وسایلی را که دست خیس به آنها زده، باید آبکشی کند؟ (در اثر شستن، خون نرفته، چون علم به خون نداشته که دست بکشد.)
آنچه یقین به نجس شدنش نداشته باشد محکوم به طهارت است.
اخیراً سرویس شارژ اضطراری برای سیم کارت های اعتباری دایر شده است، به این صورت که مبلغ شارژ را با عنوان وام به همراه کارمزد، (حدوداً شش و نیم درصد) از اولین شارژ سیم کارت، کسر می نماید. با توجه به این که امروزه این امور توسط رایانه و به سهولت انجام می شود، آیا این کار، جایز است؟
اگر شارژ را به صورت نسیه و با مبلغ معینی، بیشتر از نقدی می فروشند، اشکال ندارد.
گاهی در معاملاتی که با غیر مسلمانان داریم، مواردی پیش می آید که چیزی را نزد آن ها گرو می گذاریم. البته در عرف آن ها، استفادۀ مرتهن از رهن بدون اجازۀ راهن، کار خوبی نیست و در قرارداد هم شرطی گذاشته نشده است؛ ولی این نگرانی هست که آن ها از رهن استفاده ای بکنند، به ویژه این که در قوانین بعضی از کشورها این اجازه به مرتهن داده می شود. آیا با شرایط یاد شده، می توانیم از غیر مسلمانان، چیزی قرض بگیریم؟
در هر صورت، قرض گرفتن به خودی خود اشکال ندارد.
پدر من چندین سال کشاورز بوده و آب و املاکی که روی آن کار می‌کردند از اداره اوقاف به صورت اجاره‌ای بوده است. بعد از رحلت پدرم، آیا فرزندان می‌توانند چیزی تحت عنوان سرقفلی از آب و املاک اجاره‌ای را بدون این که به اصل و نیت واقف صدمه‌ای وارد شود، به فروش برسانند و آب و املاک اجاره‌ای را به فرد دیگری واگذار نمایند؟
در فرض سؤال، اگر مرحوم پدرتان آب و املاک را اجاره کرده، تا پایان مدت اجاره، در اختیار ورثه می‌ماند و ورثه حق اجاره دادن به دیگری را ندارند. اما اگر مرحوم پدرتان سرقفلی زمین را خریده، به ورثه منتقل می‌شود و می‌توانند از اوقاف آن را مطالبه کنند و یا به دیگری منتقل نمایند. البته اگر منظور شما، حق کسب و پیشه است، حق کسب و پیشه، حق ثابتی در شرع نیست؛ بلی، اگر در این باره در جمهوری اسلامی مقرراتی باشد؛ مراعات آن لازم است.
آیا حکم ذیل صحیح است؟
"اگر سفر شغلی یا کثرت سفر در حد مسافت شرعی، مختص به وقت معینی از سال باشد، احکام کثیر السفر در اوقات دیگر سال، که فرد در معرض سفر شغلی یا کثرت سفر نیست، بار نمی شود؛ بنابراین در سفرهای اتفاقی و متفرقی که در اوقات دیگر سال دارد، نمازش شکسته است."
برای تحقق سفر شغلی سه شرط لازم است:
1. قصد انجام سفر شغلی؛
2. شروع سفر شغلی؛
3. قصد استمرار سفر شغلی
لذا اگر عرفاً، این سفرها، استمرار همان سفرهای قبلی محسوب گردد نماز در آنها تمام است؛ البته اگر در بین این سفرها ده روز تمام فاصله شده باشد، در اولین سفر شغلی نماز او قصر خواهد بود. بنا بر این اشخاصی که اشتغال به شغلی دارند که در سال یک بار به مدت مثلاً یک ماه طول می‌ کشد مانند کاروان داران حج، چنانچه بنا دارد همه ساله به این کار اشتغال داشته باشد، نمازش حتی در اولین سفر تمام است؛ هم چنین کسی که در بخشی از سال، سفر شغلی دارد و قصد و عزم او استمرار و انجام آن در هر سال است، مانند رانندگی در یک یا دو ماه از تابستان، سفرش حکم سفر شغلی را دارد و از سفر اول نمازش تمام است.
بنده دچار نوعی وسواس هستم که منجر شده است ناخن‌ها یا پوست دور ناخنم را با دست‌های خود بکنم. متأسفانه چند سال است که نمی‌توانم این کار را ترک کنم و از دست‎هایم بدم می آید و اعتماد به نفسم را از دست داده‌ام. می‌خواستم ناخن بکارم؛ با توجه به شرایطی که برایم پیش آمده است، حکم وضو و غسل چه می‌شود؟
چنانچه کاشتن ناخن ضرورت داشته باشد و هیچ راه دیگری برای درمان نداشته نباشید، اشکالی ندارد و وظیفه وضو و غسل جبیره است ولی اگر کاشت ناخن برای شما ضرورت ندارد و به دلیل عدم امکان یا ضرر یا مشقت زیاد، هنگام وضو یا غسل، ناخن مصنوعی را برنخواهید داشت، کاشت ناخن جایز نیست و چنانچه برداشتن ناخن مصنوعی ممکن باشد، وضو یا غسل با آن باطل است و در نتیجه نماز هم باطل است و چنانچه برداشتن آن تا پایان وقت نماز ممکن نباشد یا مشقت غیر قابل تحمل داشته باشد، باید علاوه بر وضو یا غسل جبیره ای، تیمم کنید و بعد از برداشتن ناخن، بنابر احتیاط واجب قضای نمازها را نیز بخوانید.
دوستی ایرانی دارم که به خاطر وضعیت مالی با پیشنهاد یکی از اقوام، برای این که بتواند مهاجرت کند و پناهنده شود، در ظاهر مسیحی شد؛ در عین حال ایشان مسلمان است و مقیّد به انجام اعمال عبادی از جمله نماز و روزه و اهل خیر است. آیا ایشان در دیدگاه خدا مسلمان است؟ این کار چه حکمی دارد؟
صرف مشکل مالی و پناهندگی مجوز برای ارتکاب چنین عملی نمی باشد، به هر حال در صورتی که بدانید واقعاً اسلام را انکار نکرده است، مسلمان محسوب می شود.
من مرد هستم؛ تنها در یک مرکز کار می کنم و همکار خانم هم ندارم. سؤالم این است که مراجعه کننده خانم برای کنترل قند خون یا تزریق واکسن به بازو، مراجعه می کند که ناچار به گرفتن نوک انگشت و یا جمع کردن ماهیچه بازو با دست هستم. در این حالت حکم شرعی چیست؟
اگر می دانید که خانم مذکور، اضطرار به تزریق واکسن و یا درمان و یا کنترل قند خون دارد و دسترسی به پزشک همجنس هم ندارد و امکان لمس از روی لباس یا استفاده از دستکش نیز وجود ندارد، در این صورت لمس بدن نامحرم به قدر ضرورت اشکال ندارد.
زمین دیم وقفی در کنار معدن خاک قرار گرفته و چون زمین هم دارای خاک معدنی است و برای کشاورزی هم حاصل خیز نیست، معدن کار، متقاضی خرید زمین است و مبلغ خوبی هم می‌دهد؛ آیا می‌توانیم زمین فوق الذکر را فروخته و زمین مرغوب‌تری جهت وقف بخریم؟
اگر زمین، وقف شده باشد تا زمانی که قابلیت استفاده در جهت وقف را داشته باشد، فروش آن جائز نیست.
آیا محل کار، حکم وطن را دارد یا نه؟ به عنوان مثال بنده از شهر الوند که با شهر قزوین 15 کیلومتر فاصله دارد به شهر قزوین که محل کارم هست می روم ولی قصد دارم بعد از وقت اداری به شهر قم سفر کنم نماز ظهر و عصرم در شهر قزوین شکسته است یا کامل؟
اگر با قصد سفر به قم از الوند خارج شوید، نمازتان در قزوین شکسته است؛ ولی اگر طبق معمول برای انجام شغل به قزوین رفته و از آنجا تصمیم بگیرید که به قم سفر کنید، نماز در قزوین، تمام است.
تاجری نذر کرده است روز عاشورای حسینی (ع) از کسب خودداری کند. وی سایتی طراحی کرده که تقاضاهای خرید مشتریان در آن ثبت شده و قابل پیگیری است. او تمامی تقاضاهای خرید خود را در روز تاسوعا به تجارتخانه ها ارسال می کند و در روز یازدهم محرم به تقاضاهای مشتریان پاسخ می دهد. آیا این کار موجب حنث نذر می شود؟
در فرض سؤال، حنث نذر نیست.
شخصی مغازه یا زمینی می خرد تا در آن کسب و کار یا زراعت کند، لذا نیت او کسب درآمد از طریق افزایش قیمت ملک نیست و این خرید ملک با پولی انجام شده که خمسش نیز پرداخت شده است، آیا با توجه به افزایش متداول قیمت املاک، هر سال به افزایش قیمت آن ملک خمس تعلق می گیرد؟
تا زمانی که مغازه و یا زمین را نفروخته، افزایش قیمت آن خمس ندارد و هر گاه آن را فروخت، افزایش قیمت آن پس از کسر مقدار تورم، جزء درآمد سال فروش است و چنانچه تا پایان آن سال خمسی، صرف زندگی نشود و باقی بماند، باید خمس آن را بپردازد.