پایگاه اطلاع رسانی دفتر مقام معظم رهبری

موضوعات

پرسش و پاسخ

ارتباط با پایگاه PDF
شخصی مغازه یا زمینی می خرد تا در آن کسب و کار یا زراعت کند، لذا نیت او کسب درآمد از طریق افزایش قیمت ملک نیست و این خرید ملک با پولی انجام شده که خمسش نیز پرداخت شده است، آیا با توجه به افزایش متداول قیمت املاک، هر سال به افزایش قیمت آن ملک خمس تعلق می گیرد؟
تا زمانی که مغازه و یا زمین را نفروخته، افزایش قیمت آن خمس ندارد و هر گاه آن را فروخت، افزایش قیمت آن پس از کسر مقدار تورم، جزء درآمد سال فروش است و چنانچه تا حدود یک هفته بعد از سال خمسی، صرف زندگی نشود و باقی بماند، باید خمس آن را بپردازد.
حدود یک سال پیش با این که می‌دانستم باید فیلم‌هایی را که نگاه می‌کنم، خریداری کنم اما به شکل غیر قانونی دانلود کردم و هیچ پولی برای دیدن فیلم‌ها پرداخت نکردم. اما حالا بسیار پشیمانم و این گناه مرا آزار می‌دهد. برای جبران این گناه چه باید بکنم؟ آیا باید آنها را به روش قانونی دوباره دانلود کنم که در اینصورت باید حجم نت زیادی را صرف این کار کنم یا راه‌ دیگری هم وجود دارد؟
ابتدا باید توجه داشته باشید که لزوم جبران این موارد مبنی بر احتیاط است و راه جبران به این صورت است که باید قیمت آن زمان را با محاسبه کاهش ارزش پول به کسانی که صاحب امتیاز و ذی نفع در آن بودند بپردازید. بنا بر این اگر با دانلود کردن و پرداخت هزینه، به همان افراد با همان مقدار، (با محاسبه کاهش ارزش) خسارت جبران می شود، کافی است. اما اگر با دانلود و پرداخت هزینه چیزی عاید افراد ذی نفع قبلی نمی‌شود، دانلود فعلی تأثیری در رفع مسئولیت برای شما ندارد و نسبت به کل هزینه با کاهش ارزش باید برای افراد ذی نفع قبلی اقدام کنید و اگر در دسترس نیستند مبلغ مزبور را از طرف ایشان به فقیر صدقه بدهید.
ان شاء الله در شرف ازدواج هستم و در موضوع مهریه با خانواده دختر خانم بر تعدادی سکه به توافق رسیدیم اما از من خواستند که چون این تعداد در خانواده‌ ایشان رسم نیست و بیش از این‌ رسم است، یک ملک نیز در جمع فامیل‌ ایشان فقط مطرح شود، ولی در سند منعکس نکنیم. حال سؤال بنده این است که آیا این کار وجاهت شرعی می‌تواند داشته باشد؟
در فرض سؤال اگر صیغه عقد، مبتنی بر این ملک هم خوانده شود، آن زمین هم به عنوان مهریه این خانم است؛ اما اگر به عاقد تفهیم شود و هنگام خواندن صیغه عقد، عاقد عقد را بر مبنای همان تعداد (سکه) که به توافق رسیده‌اید جاری سازد، مهریه همان تعداد خواهد بود.
بنده قبلاً می‌خواستم در راه خدا صدقه بدهم به حرم یا صندوق کمیته امام پول می‌انداختم. الآن در یک تشکّل فرهنگی کار می‌کنم و ما خودمان نیاز به پول داریم و کارهای رفاهی هم انجام می‌دهیم. آیا می‌توانم صدقات را به تشکّل خودمان بدهم؟ آیا این، اهمیت و ثواب صدقه را کم نمی‌کند؟
صدقه را باید به فقیر یا نهادها یا افرادی که از طرف شما به فقیر می رسانند پرداخت کنید؛ البته شما اختیار دارید که به جای دادن صدقه مستحبی به فقیر، به تشکل فرهنگی کمک کنید.
اگر شخص دائم السفر برای شغل و مأموریت به شهری برود و به محض رسیدن به آنجا، مدیر یا فرمانده، کار و مأموریت را لغو کند، اگر این شخص، چند روزی را بخواهد برای غیر شغل بماند، نماز و روزه اش در این سفر و در مسیر برگشت، چگونه است؟ همچنین اگر در مسیر رفت یا یکی دو روزی که برای مأموریت در شهر بوده، و نماز را تمام خوانده، آیا صحیح است یا خیر؟
در فرض سؤال تا زمانی که در محل مأموریت باشد، نمازش تمام و روزه صحیح است؛ ولی در راه برگشت نماز را بنا بر احتیاط باید به صورت جمع بین شکسته و تمام بخواند.
من در کار ساخت و ساز هستم. در خرید اجناس و مصالح، بعضاً اتفاق می افتد که مصالح اعم از شن و ماسه و سیمان و ... را برایم تخلیه می کنند، بدون این که زمان پرداخت قیمت آن را مشخص کنم و بعد از مدتی دیگر وجه معامله یا چک را به آن ها می دهم. آیا مشخص نبودن زمان پرداخت، هنگام خرید جنس، حرام است؟
اگر معامله نسیه باشد، بدون تعیین مدت پرداخت، باطل است. اما اگر معامله نقد باشد و فروشنده نسبت به پرداخت قیمت آن، مدتی مهلت دهد، اشکال ندارد.
بنده یک سال هست در زمینه سرود به همراه موسیقی (سرودهایی که توسط صدا و سیما هم در مناسبت ها در کانال های مختلف پخش می شود) برای نونهالان با مضامین مذهبی و امامان معصوم (ع) با ایشان تمرین و اجرا می کنم. آیا این کار اشکال شرعی دارد؟ لازم به ذکر است این فعالیت در مسجد و همراه با دیگر فعالیت ها از جمله حفظ قرآن و... می باشد.
تمرین سرودهای مذهبی و انقلابی در مسجد اشکال ندارد، ولی در هر حال مراعات شأن، قداست و جایگاه مسجد واجب است و باید از کارهایی که با شأن و منزلت مسجد منافات دارد پرهیز شود، و ایجاد مزاحمت برای نمازگزاران جایز نیست.
۱. بنده از افرادی پول می گرفتم و به فقرا می رساندم. در یک زمان، خودم به مشکل مالی دچار شدم و برای حفظ آبرو، به آن فرد که خودش مسؤل صندوقی بود که وکالتاً کار خیر انجام می داد (یعنی وکیل بود از طرف جمعی که برای فقرا پول و اقلام غذایی برساند) پیام دادم که فردی نیاز مالی دارد؛ لذا مبلغ چهار صد هزار تومان گرفتم و برای خودم استفاده کردم. آیا استفاده از این پول، حلال بوده یا نه؟ اگر نبوده، چه کنم؟
۲. شبیه سؤال فوق، در بحث سهم سادات پیش آمد:
فردی گفت دو میلیون تومان سهم سادات دارم؛ آیا سادات فقیری می شناسی؟ گفتم: بله؛ چهار خانواده از سادات فقیر را می شناسم. که یکی از خانواده ها، خودم را مد نظر گرفتم و مبلغ هفتصد و پنجاه هزار تومان را برای خودم برداشتم. در این مورد چه کار باید بکنم؟
ج1) در فرض سؤال، اگر شما مصداق مصرف بوده اید و اهدا کنندگان پول به طور مطلق شما یا صاحب صندوق را در رساندن پول به نیازمند وکیل کرده اند، (یعنی منظورشان از نیازمند مقید به افراد خاصی نبوده است) اشکال ندارد.
ج2) اگر شخص مذکور، اجازه پرداخت سهم سادات را داشته و شما نیز شرایط گرفتن آن را داشته اید، اشکال ندارد.
محل کار اینجانب تهران و محل زندگی ام قم می باشد و مدت ۵ سال است که هر روز به آنجا رفت و آمد می کنم؛ با توجه به اینکه ده سال قبل در تهران دانشجو بودم و قصد دارم در صورت فراهم شدن شرایط (مثل ازدواج) در تهران زندگی کنم؛ آیا می توانم تهران را وطن دوم انتخاب کنم و بدین ترتیب نماز و روزه هایم در تمام اوقات کامل باشد؟
در فرض مذکور، نماز شما در تهران و در مسیر رفت و برگشت، کامل و روزه صحیح می باشد؛ ولی تهران وطن دوم شما محسوب نمی شود؛ بله اگر قصد دارید برای همیشه یا سالیان متمادی سالی سه چهار ماه (هر چند به صورت پراکنده) در آنجا زندگی کنید، بعد از آنکه وسائل زندگی مانند خانه و امثال آن را فراهم کنید، آنجا وطن دوم شما محسوب می شود.
زمانی که بچه نابالغ بودم مطلبی را شنیدم که شخصی هر چه درآمد کسب می کند، نصفش را در راه خدا می دهد من هم خیلی تحت تأثیر قرار گرفتم و همان موقع نذر کردم که وقتی بزرگ و شاغل شدم همین کار را انجام بدهم. تا کنون فقط ٧ ماه شاغل بوده ام و درآمدم خیلی کم است؛ آیا نذرم درست بوده و باید ادا کنم؟
اگر قبل از تکلیف نذر کرده اید، و یا صیغۀ مخصوص نذر را نخوانده اید، عمل به آن واجب نیست.
من مرد هستم. همسر من هر روز صبح پیش از اذان صبح تا حوالی طلوع آفتاب به نماز می پردازد. این که به مسائل اعتقادی توجّه می کند برای بنده بسیار ارزشمند بوده و برکت زندگی خودمان را نیز بر همین اساس می بینم. امّا بیدار شدن زود هنگام او، خصوصاً ترک طولانی از بستر خواب برایم خوشایند نیست. آیا این کار همسرم صحیح است؟
عمل مزبور اگر منافات با حق همسر در تمکین مسائل جنسی داشته باشد جایز نیست.
من و همسرم مقلد رهبری هستیم و به خاطر مشکل ناباروری، قصد داریم از اسپرم اهدایی شخص ناشناس استفاده کنیم؛ ما برای این کار باید پولی بابت خرید اسپرم به پزشک بدهیم که او آن پول را به اهدا کننده اسپرم بدهد؛ آیا پولی که می‌دهیم و پزشک بابت اهدای اسپرم به اهدا کننده می‌دهد باید به نحو خرید و فروش باشد یا مصالحه؟
در فرض سؤال، خرید و فروش و همچنین مصالحه، فی نفسه اشکال ندارد.
بنده دختری هستم که ماهانه پدرم به حساب من مبلغی پول واریز می‌کند؛ من مقداری از این پول را برای کفاره روزه‌ها و مقداری هم برای کار فرهنگی خرج می‌کنم اما مطمئن نیستم که اگر به پدرم بگویم، راضی باشد یا نه؟ آیا با این وجود که از رضایت ایشان مطمئن نیستم و قصد هم ندارم از ایشان سؤال کنم، اشکالی ندارد بخشی از پولی را که به من می‌دهد بدون اطمینان از رضایت ایشان در آن راه خرج کنم؟
اگر پدر در هدیه دادن به شما شرطی برای نوع خرج کردن آن نگذاشته باشد، شما مختارید که در هر زمینه ای که معصیت نباشد، هزینه کنید و احراز رضایت پدر، لازم نیست.
فردی درمانگاه ساخته و جهت درمان بیماران وقف کرده است. اما مستأجرین درمانگاه بخاطر واقع شدن در محلی خاص مشمول خسارت می شوند. اخیراً جهت کسب و کار و در غیر نیّت واقف اجاره شده اما درآمد حاصله طبق وقف نامه (امور درمانی) صرف می گردد. با توجه به مصلحت وقف، آیا متولی می تواند در جهت غیر درمان، اجاره دهد؟
تغییر و تبدیل وقف جایز نیست مگر اینکه وقف منفعت باشد و واقعاََ راهی برای استفاده مورد نظر واقف وجود نداشته باشد که در این صورت متولی شرعی می تواند در جهت دیگر اجاره دهد و درآمد آن طبق وقف نامه صرف شود.
زن و شوهری که فرزند ندارند در صورت فوت یکی از طرفین، سهم اعلای زوجیت را از هم ارث می‌برند و به محض ولادت اولین فرزند، سهم زوجیت از اعلی به ادنی تنزل می‌یابد. اکنون اگر این بچه بمیرد و بچه دیگری در کار نباشد آیا سهم زوجیت در صورت فوت یکی از طرفین، دوباره به سهم اعلی بر می گردد یا بر همان سهم ادنی باقی می‌ماند؟
ملاک، بودن بچه در زمان فوت یکی از آن دو است؛ بنا بر این در فرض سؤال اگر مرد بمیرد سهم زن یک چهارم و اگر زن بمیرد سهم مرد یک دوم است.