پایگاه اطلاع رسانی دفتر مقام معظم رهبری

موضوعات

پرسش و پاسخ

ارتباط با پایگاه PDF
آیا دریافت سر رسید و خودکار نفیس از پیمانکاران، توسط کارمندان ارگان دولتی، به عنوان هدیه عید نوروز، جایز است؟
هدیه در محیط کار و از جانب ارباب رجوع، یکی از خطرناک ترین چیزها است و هر چه بیشتر از آن اجتناب کنید، به صرفه دنیا و آخرت شما، خواهد بود. فقط در یک صورت، دریافت آن جایز است و آن، این است که هدیه دهنده، با اصرار زیاد و با امتناع مأمور از قبول، بالآخره به نحوی آن را اهداء کند. آنهم بعد از انجام کار و بدون مذاکره و حتّی توقّع قبلی.
حکم دست کشیدن بر صورت پس از اتمام قنوت چیست؟
کشیدن دستها بر صورت بعد از قنوت اشکالی ندارد؛ هر چند انجام این کار در نماز واجب، مکروه است.
با توجه به این‌که از طرفی تجسّس و تحقیق در امور شخصی مردم حرام است، مگر با وجود شاکی خصوصی یا ارتکاب جرم در انظار عمومی؛ و از طرف دیگر با توجه به مدلول برخی از روایات، تجسس در کارکرد کارگزاران حکومتی جایز است؛ بفرمایید آیا جواز تجسس در کارکرد کارگزاران حکومتی اختصاص به امور کاری و اداری دارد؟ یا این که شؤون شخصی آنان را نیز در بر می‌گیرد؟ به عنوان مثال اگر یکی از کارگزاران حکومتی به ارتباط نامشروع متهم باشد، با توجه به این‌که عمل او حالت فردی ندارد و حیثیّت نظام در میان است، تجسس در این رابطه از ناحیه دستگاه‌های نظارتی جایز است یا خیر؟
مبادرت به امر بررسی و تحقیق قانونی نسبت به کار اداری کارمندان و غیر آنان، توّسط مأموران رسمی تفحّص و تحقیق، در چارچوب ضوابط و مقرّرات قانونی، اشکال ندارد؛ ولی تجسّس در کار دیگران و یا تحقیق در اعمال و رفتار کارمندان و کارگزاران حکومتی برای کشف اسرار آنان در خارج از حدود و ضوابط قانونی، برای آن مأموران هم جایز نیست.
بعضی از شرکت های داروسازی پزشکان را به سفرهای علمی و غیر علمی می برند. در برخی مواقع همراهان پزشکان در آن شرکت می کنند. آیا شرکت داروسازی و پزشکان اجازه بردن همراه را دارند؟
اگر مطابق با مقررات محل کار و با اجازه مسؤولی باشد که شرعاً و قانوناً حق اذن دادن دارد، اشکالی ندارد.
آیا در خیار غبن، مدت زمان سپری شده از معامله شرط است؟ بنده حدود یک سال قبل، یک مجموعه کتاب (قدیمی) از یکی از دوستان گرفتم و پول آن را دادم. حالا مدتی است متوجه شده ام این کتاب ها را خیلی گران خریده ام. البته ایشان ادعا می کند که خودش هم نمی دانسته؛ آیا شرعاً می توانم معامله را فسخ کنم؟
حق فسخ معامله را دارید، ولی نباید در فسخ کردن سستی کنید که موجب ضرر و معطلی کار فروشنده شود.
1. تماشای فیلم رقص به طوری که شهوت آور نباشد و به قصد آموزش و یادگیری باشد، آیا حرام است؟
2. رقص به قصد تفریح و شادی و خوشحالی، در جمع کاملاً دخترانه و زنانه آیا اشکال دارد؟
ج1) نگاه کردن به رقص اگر موجب تحریک شهوت شود و یا باعث تأییدِ فرد گناه کار و تجرّی او و یا ترتّب فساد گردد، جایز نیست.
ج2) رقص زن برای زنان اگر عنوان لهو بر آن صدق کند مثل این که جلسه زنانه تبدیل به مجلس رقص شود، محل اشکال است و احتیاط واجب در ترک آن است؛ در غیر این صورت هم اگر به گونه ای باشد که باعث تحریک شهوت شده و یا مفسده ای بر آن مترتب شود و یا همراه با فعل حرام (مانند موسیقی و آواز حرام) باشد یا مرد نامحرمی حضور داشته باشد، حرام است؛ و شرکت در مجالس رقص هم اگر به عنوان تأیید کار حرام دیگران محسوب شود و یا مستلزم کار حرامی باشد جایز نیست؛ در غیر این صورت اشکال ندارد.
بنده به عنوان مدیر منطقه‌ای شامل چند استان، مشغول به انجام وظیفه هستم و یکی از شروط استخدام، توانایی جسمی سفر و تردد در بین این استان‌ها است؛ آیا بنده کثیر السفر هستم؟ آیا روزه اینجانب در هنگام تردد صحیح است؟
اگر هر روز غیر از تعطیلات برای کار، سفر می‎کنید و این وضعیت حداقل سه ماه ادامه دارد و یا اگر مدت طولانی مثلا یک سال در هر ده روز یک سفر شغلی دارید، نماز در محل کار و بین راه تمام و روزه صحیح است؛ البته اگر ده روز هیچ سفری نداشته باشید و در یک محل توقف داشته باشید، در اولین سفر حکم مسافر دارید.
اگر برای فردی که به من خیلی بدی کرده است، دعا کنم که بمیرد و برای مرگ او ختم سوره یاسین و ختم زیارت عاشورا و دعا و اذکار قرآنی داشته باشم، آیا اشکال دارد؟ و اگر آن شخص بمیرد، گناهی متوجه من است؟
موارد مختلف است؛ به طور کلی نفرین کردن باید متناسب با ظلمی باشد که به مظلوم شده است و اگر بیش از آن علیه دیگری دعا و نفرین کند، خود این کار ظلم است.
اگر روزه‌دار به سن تکلیف رسیده باشد اما نمی‌دانسته که اگر استمنا کند روزه‌اش باطل می‌شود، تکلیفش چیست؟ کفاره او چگونه است؟
اگر می دانسته که این کار حرام است، علاوه بر قضا، بنابر احتیاط واجب کفاره افطار عمدی هم دارد.
اگر وسیله یا قطعه‌ای از وسایل مشتری به علت کهنگی یا هر علت دیگری، در هنگام تعمیر، خراب شود و از روی سهل‎انگاری نباشد، خسارت قطعه خراب شده بر عهده مشتری است یا تعمیرکار؟
اگر مسئولیت تعمیر آن ابزار را داشته است، ضامن است، هرچند بدون افراط و تفریط بوده باشد، مگر آن که طبیعت کار اقتضای این خسارت را داشته است.
آیا مسئول حراست می‌تواند جهت اهداف حراستی، استراق سمع انجام دهد؟
تجسس در کار دیگران و یا تحقیق در اعمال و رفتار کارمندان برای کشف اسرار آنان در خارج از حدود و ضوابط قانونی جایز نیست.
اگر ذابح چاقو را پشت اوداج اربعه فرو کند و به جلو حرکت دهد تا بریده شود، چه حکمی دارد؟
در فرض مذکور، ذبیحه حرام نمی‌شود؛ لکن کار مکروهی کرده است و احتیاط مستحب آن است که این نحوه ذبح کردن را ترک نماید.
اگر احتمال داده شود مکانی انبار احتکار مواد غذایی است، آیا تحقیق و گزارش دادن جایز است؟
در فرض مذکور که یقین به کار خلاف قانون و حرام ندارید، تجسس در آن جایز نیست و وظیفه ای ندارید.
آیا در هنگام بازی می‌توان شرط کرد، اگر فلانی برنده شود، باید بقیه را مهمان کند؟
چنانچه با رضایت و به شکل دوستانه انجام شود، اشکال ندارد ولی اگر در بازی شرط شود که بازنده این کار را انجام دهد، جایز نیست.
برای رسیدن به حق خود، آیا می‌توان رشوه و حق حساب داد؟
پرداخت رشوه و گرفتن آن جایز نیست و موجب مفاسد اجتماعی است؛ و توهّم اضطرار، مجوِّز انجام این کار نمی‌باشد.