پایگاه اطلاع رسانی دفتر مقام معظم رهبری

موضوعات

پرسش و پاسخ

ارتباط با پایگاه PDF
شخصی که چند ساعت قبل و یا چند روز قبل، منکری را انجام داده است، اگر کسی او را ببیند آیا لازم است یادآوری کند و نهی از منکر فعل گذشته نماید؟
اگر انسان شک دارد یا می‌داند که فرد گنه کار، اصرار بر گناه خود ندارد وظیفه‌ای نسبت به نهی از آن معصیت ندارد؛ اما اگر معلوم نیست توبه کرده است یا نه، واجب است او را - با رعایت شرایط - امر به توبه نماید.
شخصی نزد شخص دیگر جنسی را به امانت می‌گذارد و قرار بر این می‌شود که بعد از مدت مشخصی آن را پس بگیرد؛ ولیکن بعد از مدت مذکور از گرفتن آن امتناع می‌کند و اقدامی برای باز پس گیری انجام نمی‌دهد. آیا شخص امانت دار می‌تواند او را تهدید به این مطلب نماید و این تهدید را عملی نماید که اگر آن را پس نگیرد، جنس مذکور را پشت درب خانه بگذارد؟
در فرض سؤال نمی‌تواند امانت را در معرض تلف قرار دهد بلکه می‌تواند با اطلاع صاحب امانت این وسیله را در جایی قرار دهد که در دسترس او باشد تا بتواند آن را بردارد و بعد از انجام این کار، در قبال این امانت مسئولیتی ندارد.
1. آیا معتکف می‌تواند در زمان اعتکاف به وسیله پیامک تلفن همراه، شارژ و اعتبار، خریداری کند؟
2. اگر خرید پیامکی شارژ موجب بطلان اعتکاف می‌شود، آیا می‌شود به وسیله پیامک به خانواده خود خبر دهد که شارژ تلفن همراهش به پایان رسیده و آن‌ها برایش خرید کنند؟
ج1و2) اگر این خرید از ضروریات هنگام اعتکاف محسوب شود، و امکان وکیل گرفتن یا نقل و انتقال از غیر طریق خرید و فروش نباشد، اشکال ندارد؛ بنا بر این اگر دیگری این کار را به عنوان وکیل انجام دهد، مانعی ندارد.
در کفارۀ تخلّف نذر، آزاد کردن برده، یکی از موارد شمرده شده است. آیا می شود به جای آن زندانی آزاد کرد؟
خیر؛ به جهت اینکه در این دوران برده ای وجود ندارد که بتوان آزاد کرد، مکلف باید یکی از دو کار دیگر را انجام دهد. که عبارتند از:
1. گرفتن دو ماه روزه؛
2. غذا دادن به شصت فقیر.
چنانچه یک بار از امام جماعت گناه کبیره مثل غیبت شنیده شود، آیا می توان به او اقتدا کرد؟
تا جایی که ممکن است باید کار ایشان را حمل بر صحت کنید؛ ولی اگر یقین به انجام گناه از طرف ایشان پیدا کردید، اگر بدانید توبه کرده و شرایط امام جماعت شدن را دارد، اقتدا مانعی ندارد و در غیر این صورت، اقتدا برای شما جایز نیست.
آیا مهاجرت به کشورهای غیر اسلامی برای زندگی به دلیل داشتن شرایط اقتصادی بهتر، جایز است؟
اگر خوف انحراف از دین وجود نداشته باشد این کار اشکال ندارد؛ البته واجب است در آن‌جا بعد از رعایت احتیاط و مواظبت نسبت به دین و مذهب به مقداری که توانایی دارد مبادرت به دفاع از اسلام و مسلمین نماید.
در استفتائی دیدم: «فروش دیگ و سینی مسیِ قدیمی که قابل استفاده در مسجد یا سائر مساجد شهر و روستا نیست اشکال ندارد؛ ولی باید پول آن در نزدیکترین موضوع به نیّت واقف هزینه شود»
سوال این است: مسجدی قبلاً تعداد زیادی ظروف آلومینیوم خریده ولی الآن اصلاً نیاز به وسائل پخت و پز و مانند آن ندارد؛ آیا متولی می تواند پول مذکور را در ساخت حسینیه جدیدِ همین مسجد و یا در هزینه جاری مسجد خرج کند؟
اگر این ظروف وقف است، چنانچه در مسجد دیگری قابل استفاده باشد، باید به مسجد دیگر تحویل داده شود، و در صورتی که در مساجد دیگر نیز قابل استفاده نیست، و در هیچ کار خیر و مصلحت عمومی دیگری نیز محل مصرف ندارد، فروش آن اشکال ندارد و باید پول آن در نیازهای همان مسجد استفاده شود.
زنی که اظهار می‌کند شوهر ندارد یا در عدّه کسی نیست و یا نسبت به این گونه امور بی‌اعتنا است و برایش فرقی نمی‌کند و یقین به گفته او نداریم، آیا می‌توان برای ازدواج به گفتۀ او اعتماد کرد؟
به طور کلی اگر زن بگوید شوهر ندارم و در عده نیستم، اعتماد به او اشکال ندارد و تحقیق هم لازم نیست؛ هر چند ازدواج موقت با زنانی که اهل فجور هستند، کراهت دارد، خصوصاً اگر مشهور به این کار باشند.
اگر با شخصی که تلفنی صحبت می‌کنیم صدایش را روی بلندگو قرار دهیم و دیگران هم بشنوند، یا صدایش را ضبط کنیم در صورتی که مطلب مفسده داری نمی‌گوید، آیا لازم است به او اطلاع دهیم و اجازه بگیریم؟
این کار در حکم کشف سِرّ و بیان امور خصوصی و شخصی دیگران است، که دوست ندارند فاش شود، لذا بدون اذن و رضایت آنها جایز نیست. و نیز اگر موجب اهانت و یا ایذاء آنها شود، و یا مستلزم مفسده باشد، حرام است.
در اوایل سن تکلیف بعد از هر نماز، 14 صلوات نذر کردم، اما اکنون ادای نذر به ویژه بعد از نوافل و نماز شب، برایم سخت شده است. آیا می توانم در نمازهای مستحبی، به نذر مذکور عمل نکنم؟
اگر صیغۀ مخصوص نذر را نخوانده‌اید، اختیار آن با خود شما است. اما به هر حال اگر نذر صحیح شرعی با صیغۀ مخصوص نذر* محقق شده است، باید به آنچه که نذر کرده اید عمل کنید مگر اینکه از عمل به نذر ناتوان شوید که در اینصورت عمل به آن واجب نیست.
----------------------
* صیغه نذر عبارت است از «لله علیّ أن افعل کذا...» و می‌توانید ترجمه آن را بگویید که عبارت است از « برای خدا بر من است که فلان کار را انجام بدهم». و اگر بگوید: "برای خدا نذر می کنم فلان کار را انجام دهم" بنابر احتیاط واجب باید به آن عمل کند. اما با صرف عبارت "نذر می کنم"، نذر شرعی محقق نمی شود.
1. آیا کالبد شکافی میّت، موجب دیه است؟
2. چه کسی باید دیه را بپردازد؟
3. در صورت دریافت آن، آیا دیه به ورثه می رسد یا باید برای میت خیرات کرد؟
ج1) موارد مختلف است. کالبد شکافی با عدم اجازه میت در زمان حیات، جایز نیست و این عمل، موجب ضمان است. ولی چنانچه میّت در زمان حیاتش کالبد شکافی را اجازه داده باشد، هرچند دارای اشکال است، اما در این فرض دیه ندارد.
ج2) ضمان بر عهدۀ کسی است که این کار را انجام می دهد؛ ضمناً ولیّ دم، ولایتی در این باره ندارد.
ج3) دیه، صَرف امورات خیر، به نفع میت می شود.
در هر حال چنانچه حفظ جان محترمی، ولو در آینده متوقف بر این کار باشد، تکلیفاً جایز و بنابر احتیاط، باید دیه داده شود.
شخصی نذر کرده، بعد از رفع مشکل به فردی کمک مالی کند، در حالی که مشکل حل شده ولی فرد مورد نظر فوت شده است. تکلیف چیست؟ آیا باید مال را ورثه بدهد؟
اگر صیغه مخصوص نذر* را ـ که در رساله های عملیه ذکر شده ـ نخوانده است، عمل به آن واجب نیست و اختیار آن با خود او است؛ اما اگر نذر را با صیغه شرعی انجام داده، در فرض سؤال، باید مال مورد نظر را بنابر احتیاط واجب به ورثه او بدهد.
----------------------
* صیغه نذر عبارت است از «لله علیّ أن افعل کذا...» و می‌تواند ترجمه آن را بگوید که عبارت است از « برای خدا بر من است که فلان کار را انجام بدهم». و اگر بگوید: "برای خدا نذر می کنم فلان کار را انجام دهم" بنابر احتیاط واجب باید به آن عمل کند. اما با صرف عبارت "نذر می کنم"، نذر شرعی محقق نمی شود.
من و همسرم به جهت ادامه تحصیل، قصد داریم به کشور آمریکا برویم؛ آیا اشکال دارد پولمان را در بانک‎های آن جا سپرده بگذاریم؟
باز کردن حساب در فرض سؤال، چنانچه منافع آن عاید دشمنان اسلام و تقویت اقتصاد ایشان نمی‌شود و یا در راه دشمنی با اسلام و مسلمین به کار نمی‌رود، اشکال ندارد. در هر حال، سود گرفتن از کفار مانعی ندارد.
اگر شخص بالغ که ختنه نشده و حج بر او واجب شده، آیا ختنه کردن او برای دیگران از موارد ضروریست، آیا نگاه کردن به عورت او اشکال ندارد و اگر جایز نیست، آیا باید خودش روش ختنه کردن را یاد بگیرد و خودش را ختنه نماید؟ و اگر نمی تواند، آیا استطاعت از او سلب شده و حج بر او واجب نیست؟
اگر ختنه تا بعد از بلوغ، تأخیر بیفتد واجب است که خود را ختنه کند و در مورد سؤال، ختنه واجب است و در صورت ضرورت ختنه کردنش توسط غیر، اشکال ندارد (بله اگر کسی باشد که می تواند خودش یاد بگیرد، باید این کار را بکند، و الا اگر نمی تواند، یا حرج و مشقت دارد، جواب همان است که بیان شد.)
آیا معتکف می تواند، کارهای ضروری و خرید و فروش اینترنتی (خرید شارژ و یا بسته اینترنتی) بدون اینکه از مسجد خارج شود، انجام دهد؟
خرید و فروش بر معتکف حرام است؛ ولی اگر برای تهیه مواد خوراکی، ناچار از خرید و فروش شود و شخص غیر معتکفی - که این کار را انجام دهد - نیابد و تهیه اجناس مذکور، بدون خرید نیز امکان نداشته باشد، در این صورت خرید و فروش مانعی ندارد.