پایگاه اطلاع رسانی دفتر مقام معظم رهبری

موضوعات

پرسش و پاسخ

ارتباط با پایگاه PDF
در شرکتی فعالیت می‌کنم، که در قالب عقود شرعی، ماهانه مبلغی سود، پرداخت می‌کند. یکی از دوستانم می‌خواهد وارد این شرکت شود ولی ریسک نمی‌کند و می‌ترسد. از این رو به بنده پیشنهاد داده است که اصل سرمایه او را ضمانت کنم و به او چک بدهم و در عوض او نیز بیست درصد سود ماهانه خود را به من بدهد:
1. اگر تضمین در خود قرارداد، ذکر شود، چه حکمی دارد؟
2. اگر تضمین در ضمن عقد خارج لازم، شرط شود، چه حکمی دارد؟
1و2) اگر تضمین در قالب عقد صلح باشد، اشکال ندارد.
آیا خانم می‌تواند درخواست شوهر را برای نزدیکی، بدون عذر شرعی رد، مشروط یا به تأخیر بیاندازد؟ اگر شوهر، یک روز در میان درخواست نزدیکی داشته باشد، وظیفه خانم چیست؟ اگر تمکین ننماید، حکمش چیست؟
به طور کلّی اطاعت زن از شوهر، در برابر استمتاعات متعارف درخواست شده از جانب شوهر، واجب است، و اگر زن بدون عذر شرعی تمکین نکند ناشزه محسوب می شود و حق نفقه ندارد.
در زمان کودکی چند بار از جیب پدرم مبالغی برداشتم؛ با توجه به سن کودکی و جهالت، از زشتی این عمل اطلاع نداشتم تا این که پدرم به رحمت خدا رفت؛ بعد از مدتی مادرم و سپس مادر بزرگ مادری ام (بعد از فوت مادرم) به رحمت خدا رفتند؛ آیا با توجه به این که مادرم قبل از فوت مادر بزرگم به رحمت خدا رفته و سؤال کردم که علاوه بر برادر و خواهرها باید وراث مادر را هم یعنی عمه و عموها که بعضاٌ عمو و عمه هم فوت شده‌اند و آنها هم کلی بچه دارند رضایت بطلبم؟ واقعاٌ این همه رضایت از عمه و عمو و اولاد آنها که فوت شده‌اند مشقت و سختی فراوان دارد و از طرفی باعث بی آبرویی من هم خواهد شد، تکلیف چیست؟
راه حل این مشکل منحصر در حلالیت طلبیدن نیست؛ بلکه می‌توانید مقدار یقینی مبالغی که از جیب پدر برداشته‌اید را محاسبه کنید و با محاسبه کاهش ارزش پول در این مدت، قیمت فعلی آن را به دست آورید و بر اساس قانون ارث این مبالغ را بین افراد تقسیم کنید؛ لازم نیست علت را بگویید، حتی می توانید به حساب آنها واریز کنید.
1. اگر مردی آستین کوتاه بپوشد و زنی به طور عمد اما نه از روی لذت، دست او را ببیند، چه حکمی دارد؟
2. آمپول زدن به دست مرد، توسط پرستار زن، چه حکمی دارد؟
ج1) به طور کلی، نگاه زن به دست‌های مرد تا جایی که معمولاً نمی‌پوشانند بدون قصد لذت و ریبه اشکال ندارد، اما بیش از آن مقدار جایز نیست.
ج2) اگر همراه با لمس دست نامحرم باشد جایز نیست، مگر در مورد اضطرار؛ اگر از دستکش استفاده کند، در صورتی که همراه با فشار دادن دست نباشد، اشکال ندارد.
1. مستطیع در حج به چه کسی گفته می شود؟
2. اگر مستطیع باشم، آیا خرید فیش حج تمتع از بازار آزاد بر من واجب است؟
ج1) استطاعت مشتمل بر چند امر است:
الف ـ استطاعت مالی
ب ـ استطاعت بدنی و جسمی
ج ـ استطاعت طریقی (باز بودن و ایمن بودن راه‌)
د ـ استطاعت زمانی
ضمناً استطاعت مالی مرکّب از چند امر است:
1. داشتن هزینه رفت و برگشت.
2. داشتن هزینه‌ زندگی خانواده در زمان سفر.
3. داشتن ضروریات زندگی و آنچه در زندگی بدان نیاز دارد.
4. بهره‌مندی از زندگی متعارف پس از بازگشت.
ج2) اگر برای خرید فیش حج به صورت آزاد و قانونی و بدون عسر و حرج، توانایی داشته باشید و شرایط دیگر استطاعت را نیز داشته باشید، مستطیع محسوب می‌شوید و حج بر شما واجب است و نباید منتظر ثبت نام به صورت عادی بمانید بلکه باید در اولین فرصت به حج مشرف شوید.
آیا در هنگام بازی می‌توان شرط کرد، اگر فلانی برنده شود، باید بقیه را مهمان کند؟
چنانچه با رضایت و به شکل دوستانه انجام شود، اشکال ندارد ولی اگر در بازی شرط شود که بازنده این کار را انجام دهد، جایز نیست.
1) پدر من جراح پلاستیک هستند و اکثراٌ خانم‌ها به ایشان مراجعه می‌کنند. آیا عمل زیبایی بینی یا عمل زیبایی شکم اگر بدون قصد لذت و با دستکش انجام شود، جایز و درآمد حاصل از این راه حلال است؟
2) آیا من به عنوان فرزند با رضایت پدرم می توانم از این درآمد استفاده کنم؟
3) اگر من در بازاریابی برای مطب پدرم، فعالیت داشته باشم و باعث افزایش درآمد ایشان شوم با توجه به توضیحات سؤال اول، آیا این فعالیت من (بازاریابی) درست است؟
ج1و2) اگر این کار مستلزم لمس و نظر حرام باشد، جایز نیست؛ مگر این که انجام عمل توسط ایشان ضرورت داشته باشد. نسبت به مقداری که کار حرام است، استحقاق اجرت ندارد، البته اگر مشتری رضایت به تصرف در مبلغی که می پردازد (حتی در فرضی که پزشک حق دریافت اجرت ندارد) داشته باشد، استفاده از مبلغ دریافت شده اشکال ندارد.
ج3) اگر کار شما ترویج کار حرام محسوب شود، جایز نیست.
بعضی از پیج های خرید و فروشِ لباس یا چادر در اینستاگرام هستند که مثلاً زیر بعضی از چادرها نوشته اند: "هرگونه کپی برداری و استفاده از عکس‎ها و طرح های چادر نماز از لحاظ شرعی و قانونی غیر مجاز است." حالا با توجه به این که من خودم خیاط هستم و با دیدن چادر متوجه الگوی آن می شوم آیا از لحاظ شرعی ایرادی دارد که برای خودم یا فامیل بدوزم؟
اگر قرائن و شواهد کافی وجود دارد که این گونه امور مجاز است، اشکال ندارد و گرنه بدون اجازه صاحبان طرح، بنا بر احتیاط خودداری کنید.
در دوران دانشجویی نذر کردم که اگر فلان عمل لغو را مرتکب شدم، مبلغ معینی صدقه بدهم و صیغه نذر را هم خواندم. این در حالی بود که با توجه به این که اگر این نذر را به پدرم می‌گفتم به احتمال زیاد راضی نبودند. اکنون که ایشان از دنیا رفته‌اند آیا عمل به آن نذر بر من واجب است؟
نذر فرزند مشروط به اذن پدر نیست و منع او هم تأثیری ندارد، بنابر این اگر صیغه نذر با شرایط آن خوانده شده باشد، عمل به آن واجب است.
اگر دو نفر عیب معلوم کسی را بگویند، آیا غیبت است؟
اگر عیبی است که معمولاً و عرفاً کسی از آن خبر ندارد و به قصد تنقیص بگویند، غیبت محسوب می شود.
کودکی که بر اثر تنبیه و کتک زدن پدر بدن و یا صورت آنها قرمز، کبود و یا خون جاری می شود، آیا کتک زدن کودک حرام است و دیه هر کدام از موارد مذکور چقدر است؟
تنبیه کودک به صورت یاد شده حرام است و باید دیه آن پرداخت شود. دیه سیاه شدن سر یا صورت 6 دینار طلا و دیه کبود شدن 3 دینار طلا و قرمز شدن 1/5 دینار طلا است و دیه بدن نصف این مقدار است. ضمناً اگر در اثر جراحت، خون خارج شود، دیه آن بر اساس مقدار جراحت، دو شتر یا بیشتر است.
آیا شروع اعتکاف از ابتدای روز ۲۸ ماه رمضان که احتمال دارد روز سوم اعتکاف با عید فطر مصادف شود جایز است؟ (مانند ماه رمضان امسال که با توجه به تقویم رسمی کشور، گمان حاصل می‌شود بر این که ماه رمضان ۲۹ روزه خواهد بود ولی یقین نداریم.) در صورتی که روز سوم، مصادف با عید فطر شود، وظیفه چیست؟
در فرض سؤال، اعتکاف جایز است؛ ولی اگر معلوم شود که روز سوم، عید فطر است، اعتکاف صحیح نیست.
اگر در ماه رمضان کسی با گمان به این که وقت غسل دارد (و از این جهت حتی تیمم را لازم نداند) غسل را به تأخیر بیندازد و وقتی که مشغول طاهر کردن بدن و نزدیک به شروع غسل است، وقت اذان شود، حکم روزه‌اش چیست؟ آیا کفاره دارد؟
روزه، در فرض مذکور صحیح است و کفاره ندارد.
نماز و روزۀ سربازانی که کمتر از ده روز در محلی می‌مانند و بعد از آن به مکان دیگری منتقل می‌شوند، چه حکمی دارد؟
اگر فاصلۀ بین محلات، بیش از مسافت شرعی باشد و حداقل سه ماه این وضعیت ادامه دارد، نمازشان تمام و روزه صحیح است.
من نانخور خانواده هستم؛ آیا می‌شود خودم با پول خودم، فطریه را پرداخت کنم؟
فطریۀ شما بر عهدۀ کسی است که نان‌خور او هستید و بر شما واجب نیست؛ همچنین بدون وکالت گرفتن از ایشان، پرداخت فطریه توسط شما کافی نیست.