پایگاه اطلاع رسانی دفتر مقام معظم رهبری

موضوعات

پرسش و پاسخ

ارتباط با پایگاه PDF
دو نفر که یکدیگر را عادل می دانند، اولویت امامت جماعت، با کدام یک است؟
بعضی از مراتب و افضلیت امام جماعت به ترتیب عبارت است از اینکه فقیه جامع الشرایط مقدم است، سپس کسی که قرائتش بهتر است و اگر او نبود، کسی که در احکام نماز داناتر است و‎ اگر او نبود، آنکه مسن تر باشد مقدم می باشد. البته امام راتب (همیشگی) مسجد برای امامت اولویّت دارد،‎ اگرچه غیر او افضل باشد، لکن بهتر آن است که او افضل را مقدم کند. و صاحب منزل ‎نسبت به غیر ـ در صورتی که در نماز خواندن در آن جا مأذون باشد ـ برای امامت اولویّت ‎دارد و بهتر است که او افضل را مقدم کند و سادات هاشمی از غیر خودشان در صورتی که ‎در صفات مساوی با آنها باشند، برای امامت اولویّت دارند و مرجّحاتی که ذکر شد، افضلیّت و استحباب، را می رسانند نه آن که واجب و لازم باشد.
شایان ذکر است که با دسترسی به روحانی به غیر روحانی اقتدا نکنند، و منظور از روحانی کسی است که علاوه بر داشتن صلاحیت های لازم، ملبّس به لباس مقدّس روحانیت نیز باشد.
سؤالی درباره معاملات شنبه‌ای داشتم.
امروزه این معامله به این صورت است که بخشی از طلا ـ مثلاً به مقدار ارزش ۱۰ گرم ـ از بنکدار خریداری می‌شود، آن مقدار طلا به صورت قطعی پیش بنکدار وجود دارد در صورت نیاز برای گرفتن، به بنکدار مراجعه می‌شود. حالا آن مقدار ارزش طلا که خریده شده است به صورت شناور موجود است و می‎توان خرید و فروش کرد و ارزش آن مبلغ به عنوان تضمین مبلغ معامله، تغییر می‎کند.
این درحالی است که:
1. ما یقین داریم که طلا را حقیقتاً پیش بنکدار داریم.
2. معامله به صورت قطعی و با رضایت کامل بین طرفین است. چون همه صورت‌های یک معامله رعایت شده و به صورت کلی یک طرف معامله مورد سود و زیان است، آیا این معامله را می‌شود انجام داد؟
اگر معاملات با قصد جدی انجام می‌شود، یعنی بنای دو طرف در معامله بر این است که خریدار، می‌تواند طلایی را که خریده است تحویل بگیرد و فروشنده با درخواست مشتری، طلایی را که فروخته است به او تحویل می‌دهد، اشکال ندارد؛ البته اگر قبل از این که مشتری طلا را تحویل بگیرد، به قیمت بیشتر از آنچه خریده است، به غیر کسی که از او خریده است بفروشد، مکروه است، بلکه احتیاط مستحب آن است که از چنین معامله‌ای اجتناب شود.
حکم معاملات آنلاین طلای آب‌شده درون سایت هایی که مجوز قانونی کشور را دارند به چه صورت است؟ در این اتاق‌های مجازی، قیمت مظنه طلا هر لحظه در حال نوسان است و ما از بالا رفتن قیمت، سود می‌بریم. طلایی رد و بدل نمی‌شود، اما هر موقع بخواهیم می‌توانیم طلایی که می‌خریم را به صورت فیزیکی تحویل بگیریم اگرچه در عمل ما فقط از نوسانات استفاده می‌کنیم و مدام خرید و فروش اینترنتی انجام می‌دهیم.
اگر معاملات با قصد جدی انجام می شود، یعنی بنای دو طرف در معامله بر این است که خریدار می‌تواند، طلایی را که خریده است تحویل بگیرید و فروشنده با درخواست مشتری، طلایی را که فروخته است به او تحویل می‌دهد، اشکال ندارد؛ البته اگر قبل از این که مشتری طلا را تحویل بگیرد، به قیمت بیشتر از آنچه خریده است به شخص دیگری بفروشد، مکروه است، بلکه احتیاط مستحب این است که از چنین معامله‌ای اجتناب شود.
شخصی یک تن گندم را به صورت سلف (تحویل برای سه ماه بعد) از فرد «الف» خریداری می‌کند و شخص «الف» رسیدی را به او داده است تا در سررسید با ارائه آن، گندم خود را تحویل بگیرد. شخص خریدار، قبل از سررسید، به پول گندم‌ها احتیاج پیدا می‌کند اما با توجه به این که در عقد سلف، نمی‌تواند آن گندم را قبل از دریافت آن به فروش برساند، عقد سلف مستقل دیگری را با فرد «ب» منعقد نموده که براساس آن، یک تن گندم مشابه آنچه که از «الف» خریداری کرده را به طور کلی می‌فروشد و سپس رسیدی را که از «الف» برای تحویل گندم گرفته بود، به فرد «ب» می دهد تا گندم خود را در سررسید از «الف» تحویل بگیرد. آیا این معاملات صحیح است؟
اگر این معاملات به صورت جدی باشد و بعد از انجام معامله دوم، فرد، دینی را که به فرد "ب" دارد به فرد "الف" که از او طلبکار است حواله دهد، صحیح است، البته فرد "ب" باید این حواله را بپذیرد و بنا بر احتیاط واجب، قبول این حواله توسط شخص "الف" هم لازم است. ضمناً برای معامله سلف، معلوم بودن خصوصیات مبیع لازم است.
1. کسی که به خاطر بیماری سوند وصل کرده و احیاناً متوجه خروج ادرار نمی شود، تکلیف وضو و نماز چیست و چگونه باید نماز بخواند؟
2. نشستن رو به قبله در سر سفره یا خواب و...چه حکمی دارد؟
ج1) اگر به طور معمول خارج شدن ادرار را متوجه نمی شود، پس از وضو تا زمانی که علم به خروج ادرار ندارد می تواند نماز بخواند و تجدید وضو لازم نیست؛ اما در صورتی که در بین نماز متوجه خروج ادرار می شود، اگر یقین دارد که از اول وقت نماز تا آخر آن به مقدار وضو گرفتن و نماز خواندن (با اکتفا به واجبات) مهلت پیدا می کند، باید نماز را در وقتی که مهلت پیدا می کند بخواند و اگر به مقدار وضو و نماز مهلت پیدا نمی کند، چنانچه تجدید وضو در بین نماز، برای او عسر و حرج دارد، می تواند با یک وضو یک نماز را بخواند هر چند وضوی او در بین نماز باطل شود و اگر بعد از نماز حدثی از او سر نزد می تواند با همان وضو نماز بعدی را هم بخواند هر چند در بین نماز قبلی ادرار از او خارج شده باشد. ضمناً این شخص باید برای نماز به وسیله کیسه‌ای که در آن پنبه یا چیز دیگری است از رسیدن بول به جاهای دیگر جلوگیری کند و احتیاط واجب آن است که در صورتی که مشقت نداشته باشد، پیش از هر نماز مخرج بول را که نجس شده آب بکشد.
ج2) اگر اطمینان دارد در حالی که رو به قبله است ادرار خارج می شود، نباید رو به قبله بنشیند.
آیا ادای نذر، قبل از برآورده شدن آن، اشکال دارد؟
اگر نذر شرعی مشروط به برآورده شدن حاجتی باشد، ادای آن قبل از تحقق حاجت، کفایت نمی‌کند و در صورت تحقق آن، باید به نذر عمل شود.
اگر نمازگزار هنگام رکوع امام جماعت، تکبیرة الاحرام بگوید، چه مدت، قیام و مکث لازم است؟ چنانچه رعایت نکند، آیا نماز صحیح می باشد؟
با تمام شدن تکبیرة الاحرام در حال ایستاده و آرامش بدن، نیازی به توقف بیشتر نیست و می توان به رکوع رفت.
کسی که می داند عادل نیست، آیا می تواند امام جماعت بایستد؟ آیا باید از اقتدای دیگران ممانعت کند؟ اگر کسی اقتدا کرد، آیا صحیح است؟
امامت فرد مزبور برای کسانی که وی را عادل می دانند، اشکال ندارد و جماعت صحیح است. در عین حال اگر خودش نخواست قصد امامت کند، باز نماز او صحیح است و اقتداء مؤمنین به وی نیز اشکال ندارد.
1. خانواده ام قصد دارند به مدت نامعلومی در شهر دیگر ساکن شوند، بنده نیز دو سال آینده سرباز هستم و از ماندن در محل سکونت جدید خانواده اطلاع قطعی ندارم، تکلیف چیست؟
2. در چند روزی که به دلیل انتقال اثاث منزل به قصد کمتر از ده روز در شهر جدید مانده ام، نمازم را شکسته خوانده ام، آیا صحیح بوده است؟
ج1) به طور کلی، جایی را که انسان برای مدتی معین - هر چند برای یکی دو سال - برای زندگی انتخاب می کند، عرفاً وطن نیست ولی چون در آنجا عنوان مسافر بر او صدق نمی کند، حتی بدون قصد اقامت ده روز، نمازش تمام است، لذا اگر به این مدت اقامت یقین دارید، نمازتان کامل است.
ج 2) اگر هنوز در شهر جدید مستقر نشده بوده اید، نمازهای خوانده شده صحیح بوده است.
به علت عفونت گوش و به دستور پزشک باید پنبه آغشته به روغن داخل گوش قرار دهم که مستلزم چرب شدن لاله گوش می‌شود؛ تکلیف غسل چه می شود؟
قسمت‌های داخلی گوش نیاز به شستن ندارد؛ ولی اگر قسمت ظاهری هم چرب می‌شود می‌توانید با دست مرطوب در حدی که شستن صدق کند و در عین حال آب وارد گوش نشود، آن قسمت را به نیت غسل بشویید.
شخصی با موکل خود در مورد خرید کالایی به قیمت مشخصی توافق کرده، اگر وکیل در حین معامله تخفیف بگیرد می‌تواند وجه تخفیف را بردارد؟
وکیل در خرید باید اجناس را به همان قیمتی که خریده است با موکّل محاسبه کند و اگر بدون رضایت موکّل بیش از قیمت خرید از موکّل دریافت کند، ضامن است.
آیا تمدید عقد مضاربه به شکل خودکار و بدون قرارداد جدید، به این کیفیت که بنای طرفین بر ادامه مضاربه باشد، صحیح است؟
در مضاربه، تعیین مدت لازم نیست، در صورتی که مدت تعیین کرده باشند، اگر با کلام یا عملی تمدید قرارداد را اظهار کنند، اشکال ندارد و قرارداد تمدید می شود.
آیا سهیم شدن وکیل و موکل در سود و ضرر، صحیح است؟ (به عنوان مثال، طرفین، در صورت سود در تجارت، به نسبت هشتاد به بیست و در صورت ضرر هم به نسبت هشتاد به بیست، سود و ضرر را تقسیم کنند)
اگر در قالب عقد وکالت، وکیل باشد که با سرمایۀ موکّل فعالیت اقتصادی کند و اجرت او همان مقدار از سود حاصله (هشتاد به بیست) باشد، اشکال ندارد؛ ولی سهیم شدن وکیل در ضرر، صحیح نیست؛ مگر این که شرط کنند که بر فرض وقوع خسارت بر مالک، وکیل مثلًا بیست درصد آن را از مال خودش جبران کند.
اگر شخصی در مکانی سرایدار و نگهبان باشد که خانه او هم در همان مکان باشد، آیا می‌تواند در حیاط آن مکان بدون اطلاع دادن به صاحب اصلی مکان، دام و طیور پرورش دهد و درآمد کسب کند؟ با توجه به اینکه در زمان بستن قرارداد، هیچ ممنوعیتی برای سرایدار در رابطه با پرورش دام و طیور شرط نشده باشد؟
تصرف مذکور بدون رضایت صاحب ملک، جایز نیست.
قصد اجاره یک واحد آپارتمانی را برای یک روز داشتم و با موجر به توافق رسیدیم و قطعی شد؛ اما شرایط من برای استفاده از واحد فراهم نشد و استفاده نکردم. با توجه به این که توافقی بین ما مکتوب نشده، آیا موجر حق دارد مبلغ اجاره را به عنوان خسارت، دریافت کند و بنده موظف به پرداخت هستم؟ یا به دلیل لغو شدن، وظیفه‌ای بر عهده من نیست؟
اگر قرارداد اجاره - هر چند به صورت شفاهی - منعقد شده و صاحبخانه، خانه را تحویل داده باشد ولی مستأجر به اختیار خود از خانه استفاده ننموده است، مستأجر باید اجاره بها را پرداخت نماید ولی اگر استفاده ننمودن، به جهت عذر عمومی باشد، معامله باطل است.