پایگاه اطلاع رسانی دفتر مقام معظم رهبری

موضوعات

پرسش و پاسخ

ارتباط با پایگاه PDF
اگر شخصی به وسیله قلاب ماهی گیری، ساعتی را از درون آب پیدا کند، آیا آن ساعت حکم لقطه دارد؟
ساعت مذکور در فرض سؤال که صاحبش آن را گم کرده است، حکم لقطه را دارد.
دفن پدر بزرگ بنده در محل دفن و قبر پدرشان که از مجتهدین و معمّمین وقت بودند، آیا جایز است؟
نبش قبر علما و صلحا، اگرچه سال‌ها بر آن گذشته باشد، در صورتی که زیارتگاه باشد، حرام است؛ بلکه اگر زیارتگاه نیز نباشد، بنا بر احتیاط واجب نباید آن را نبش کرد.
اگر بانک یا صندوق و یا دو فرد این گونه قرارداد ببندند که: فرد متقاضی وام قرض الحسنه، مقداری طلا یا چیز دیگری نزد بانک یا فرد قرض دهنده گرو بگذارد و وام را بدون هیچ سودی بگیرد؛ ولی در مقابل نگهداری طلا، مقداری اجرت از قرض گیرنده دریافت کند:
الف: آیا چنین قراردادی از لحاظ شرعی صحیح است؟
ب: در صورت صحت، آیا لزوماً مقدار اجرت نگهداری طلا یا مال مرهونه باید به مقدار متعارف باشد، یا تعیین مقدار بیشتر با تعیین طرفین بی اشکال است؟
ج1و2) اگر ضمن قرض، شرط شود که قرض دهنده برای نگهداری طلا، اجیر شود؛ در این صورت، قرض، همراه با نفع می شود و جایز نیست؛ اما اگر چنین شرطی ضمن قرض نباشد یا به صورت جدّی، طرف مقابل را اجیر کند برای نگهداری طلا و در ضمن آن شرط کند که مقدار معینی قرض به او بدهد، مانعی ندارد. البته صورت اجاره باید معقول باشد.
اگر در بدن میتی، پلاتین وجود داشته باشد:
1) آیا جایز است با شکافتن بدن او، آن را خارج سازند؟
2) آیا باید به سبب جراحت وارده، دیه پرداخت شود؟
ج1) استخراج پلاتین در صورتی که به علت قیمت و کمبود آن بوده، به شرط این که بی احترامی به میّت محسوب نشود؛ جایز است.
ج2) در فرض سؤال، در صورتی که ضرورت نداشته باشد و میت، مسلمان باشد، دیه دارد؛ ولی چنان چه ضرورت داشته باشد، در سقوط دیه اشکال است؛ و در صورتی که میت، مسلمان نباشد دیه ندارد.
بنده تلقین مادربزرگم را در قبر خواندم، اما بندهای کفنش را باز نکردم (صورتش را باز کردم و روی خاک گذاشتم) و یقین ندارم که بدن او را رو به قبله کرده باشم اما می دانم صورتش سمت قبله است؛ وظیفه من چیست؟
در هر صورت شما فعلاً وظیفه ای ندارید؛ ضمناً باز کردن بندهای کفن واجب نیست، بلکه مستحب است.
اگر بخارِ بول و غائط به مایع تبدیل شود، آیا پاک است یا نجس؟
به طور کلی، بخار شیء نجس، نجس نیست و وقتی تبدیل به مایع می شود اگر عرفا عین نجس محسوب نشود، مثلا به آن مایع، بول صدق نکند، نجس نیست.
در خصوص نجاست مدفوع، همان طور که مستحضرید در مدفوع اجرام جامدی مانند خوراکی‌های هضم نشده وجود دارد. اگر بعد از تطهیر مخرج، از این اجرام در مخرج باقی مانده باشند، یعنی خمیره اصلی مدفوع شسته شده باشد و اجرام ریزی باقی مانده باشد که اگر در جای دیگری دیده شوند، بر حسب ظاهر شکل و رنگ و ظاهر با مدفوع تفاوت دارند، آیا این اجرام نجس هستند؟
درفرض سؤال اگر جرمی از غائط در او نباشد پاک است.
در طلاق خلع اگر شوهر رجوع به زن را بر خود ممتنع کند، مثلاً شوهر بعد از اینکه زن را طلاق خلع داد با خواهر او ازدواج کند، آیا حق رجوع زن، در پس گرفتن بذل، از بین می رود؟
در فرض سؤال زن حق رجوع به مال بذل شده را ندارد.
در صورتی که فروشنده، کالا را تحویل دهد و خریدار چک تضمینی که برای دو ماه آینده یا بیشتر است را بدهد، معامله نقدی محسوب می شود یا نسیه؟
اگر از همان ابتدا قرار بوده، خریدار ثمن (پول) را بعد از دو ماه به فروشنده بدهد، معامله نسیه است؛ هر چند چک تضمینی که به عنوان سند طلب می باشد را به او تحویل دهد.
همسرم به من می گوید: "برو ناخن بکار." حکم کاشت ناخن برای من چیست؟
صرف درخواست شوهر مجوز کاشت ناخن نیست؛ بنا بر این اگر ناخن جدید بر روی ناخن قبلی چسبانده شود، مانع رسیدن آب به اعضای وضو و غسل است و کسی که به دلیل عدم امکان یا ضرر یا مشقت زیاد، هنگام وضو یا غسل، ناخن مصنوعی را برنخواهد داشت، کاشت ناخن جایز نیست و چنانچه برداشتن ناخن مصنوعی ممکن باشد، وضو یا غسل با آن باطل است و در نتیجه نماز هم باطل است و چنانچه برداشتن آن تا پایان وقت نماز ممکن نباشد یا مشقت غیر قابل تحمل داشته باشد، باید علاوه بر وضو یا غسل جبیره ای، تیمم کند و بعد از برداشتن ناخن، بنابر احتیاط واجب قضای نمازها را نیز بخواند.
1. آیا در پرداخت زکات، نیاز به اذن و اجازه از مرجع تقلید است یا مستقیماً انسان می‌تواند زکات خود را بدون اذن و اجازه مرجع تقلید، بپردازد؟
2. آیا باید زکات به یک نفر پرداخت شود یا به چند شخص متعدد می‌توان پرداخت کرد؟
3. آیا زکات یک سال را باید در یک مرحله پرداخت کرد یا می‌توان در چند مرحله پرداخت نمود؟
ج1) زکات را خودِ مکلف می‌تواند بپردازد و نیاز به اجازه از مرجع تقلید نیست؛ البته باید در مصارف خاص خود، مصرف شود.
ج2) احتیاط (واجب) آن است که به فقیر، بیش از مخارج یک سالش، زکات داده نشود؛ چنانکه احتیاط (واجب) آن است که فقیر هم بیش از مخارج یک سال نگیرد. همچنین احتیاط (واجب) در مورد کاسب و صاحب آب و ملک و تاجری که کسب و یا درآمد آب و ملک و یا ربح آنان کفایت خرج‌شان را نمی‌کند، آن است که هم در دادن دیگران به آن‌ها و هم در گرفتن آن‌ها به کسر مخارج‌شان بسنده شود. (که خودشان بیش از کسر خرج همان سال را نگیرند، و دیگران هم بیش از آن، به آن‌ها ندهند.)
ج3) تأخیر در پرداخت زکات، اشکال ندارد؛ اگر چه احتیاط مستحب آن است که تأخیر نشود.
در نمازهای یومیه، «بسم الله الرحمن الرحیم» حمد، و «بسم الله الرحمن الرحیم» سوره را با چه نیتی باید بگوییم؟ آیا واجب است اوّلی را به نیت جزئی از حمد بگوییم؛ و دوّمی را نباید به نیت جزئی از سوره به حساب آوریم؟
در هر صورت «بسم الله» در غیر سورۀ فاتحه، جزء سوره نیست. ولی بنا بر احتیاط واجب، در نماز باید یک سوره کامل با بسم الله خوانده شود؛ البته به نیت قرائت واجب در نماز، که بسم الله جزیی از آن است.
جماع در چه زمان‌هایی کراهت دارد؟ و در چه زمان‌هایی حرام است؟ و در چه وقت مستحب است؟
جماع در شب خسوف ماه و روز کسوف خورشید و روز وزیدن باد سیاه و زرد و زلزله و در وقت غروب آفتاب تا شفق برود، و بعد از طلوع سپیده تا طلوع آفتاب و در هنگام محاق و در شب اول هر ماه غیر از ماه رمضان و در شب نیمه هر ماه و در شب چهارشنبه و در شب عید قربان و عید فطر مکروه است.
در بعضی موارد جماع، حرام است که به چند نمونه اشاره می‌شود:
۱. در حال احرام،
۲. زمان نفاس،
3. دوران قاعدگی و حیض،
4. در حال روزه ماه مبارک رمضان.
و جماع در شب دوشنبه، سه شنبه، پنجشنبه، جمعه، روز پنجشنبه در وقت ظهر و روز جمعه بعد از عصر مستحب است.
شخصی پس از بازگشت از اعمال عمره مفرده، متوجه می شود که غسل و وضویش، قبل از اعمال باطل بوده است، اکنون باید نایب بگیرد تا طوافها و نمازها را اعاده کند. آیا لازم است خودش هم در وطنش نمازها را بخواند؟
لازم نیست خودش در وطن نمازها را بخواند.
من دچار "ام اس" پیشرفته هستم و اندام تحتانی ام دچار فلج شده و زمین‌گیرم؛ لذا در طهارت مشکل دارم. از آن جایی که نماز تحت هیچ شرایط از انسان ساقط نیست، نماز را چگونه باید ادا کنم؟
کسی که غیر از لباس نجس لباس دیگری ندارد و وقت تنگ است یا احتمال نمی دهد که لباس پاک پیدا کند، اگر به واسطه سرما یا عذر دیگر نمی تواند لباس را بیرون بیاورد، باید در همان لباس نماز بخواند و نمازش صحیح است. ولی چنانچه بتواند لباس را بیرون بیاورد، باید نماز را به دستوری که برای برهنگان گفته شد بجا آورد.