همه
احکام بانوان
احکام سفر
احکام محتضر و اموات
احکام پزشکی
ازدواج و زناشویی
اعتکاف
اماکن مذهبی
امر به معروف و نهی از منکر
اموال پیدا شده و مجهول المالک، مظالم
تکلیف و تقلید
جهاد و دفاع
حج و عمره
حقوق
خمس
خوردنی ها و آشامیدنیها
روزه
زکات
شکار و ذبح حیوانات
صدقات و تبرعات
طلاق و عده
طهارت و نجاست
غصب
قوانین و مقررات و اموال بیت المال
مسائل فرهنگی و اجتماعی
مسائل قضایی
معاملات و شغلها
نذر، قسم و عهد
نماز
نگاه، پوشش و معاشرت
ورزش، مسابقات و تفریحات
وصیت و ارث
وضو، غسل و تیمم
وقف، مساجد و قبرستان
ولایت فقیه
گناهان
موضوعات
پرسش و پاسخ
ارتباط با پایگاه PDFشخصی خانه ای برای سکونت از درآمد سال خریداری نموده و چند سالی در آن منزل سکونت نمود. سپس به علت کوچک بودن منزل مذکور و نیاز این شخص به خانه بزرگ تر خانه دیگری از درآمد سال خریده و در آن ساکن شده است. بعد از سکونت در خانه دوم به مدت چند سال مجدداً به علت کثرت عیالات و رفت و آمد، خانه سومی به متراژ بیشتر از درآمد سال خریده و فعلاً به آن خانه منتقل شده است. حال آیا دو خانه قبل مشمول خمس می شود؟
در فرض سؤال، آن دو منزل مسکونی سابق خمس ندارد.
خمس مالی که قیمت هنگام فروش آن کمتر از قیمت خرید است، چگونه می باشد؟
سر سال خمسی به هر مبلغی که در بازار می خرند، خمس دارد.
اگر مکلف با پولی که متعلق خمس نیست و یا خمس آن را داده، مغازه ای برای کاسبی و یا زمینی برای کشاورزی (نه افزایش ارزش) بخرد؛ ولی بعد از چند سال آن را گران تر بفروشد. آیا سود آن متعلق خمس است؟
در فرض سؤال، تفاوت قیمت خرید و فروش پس از کسر مقدار تورم جزو درآمد سال فروش محسوب می شود که اگر تا حدود یک هفته بعد از سال خمسی صرف در مؤنه نشود، متعلق خمس است.
اگر متعلق خمس همانند برنج و گندم مثلی باشد و مکلف سر سال خمسی آن را پرداخت نکند، آیا سر سال خمسی قیمت آن در ذمه شخص می باشد یا مثل آن؟ آیا هنگام پرداخت خمس باید قیمت مثل در همان زمان پرداخت شود یا قیمت سر سال به علاوه تورم پرداخت شود؟
در این فرض نیز ارزش آن بر ذمه شخص می باشد که در صورت تأخیر در پرداخت، مقدار تورم را باید محاسبه نماید؛ ولی احتیاط این است که بهای مثل در زمان حاضر نیز ملاحظه شود و هر کدام کمتر است از مکلف گرفته شود.
اگر کسی خمس را با دفتر دستگردان کند و سر موعد مقرر _ و لو در حد اقساط یک سال یا بیشتر _ پرداخت نماید، آیا مکلف به پرداخت تورم نیز می باشد؟ آیا فرقی بین صورت اشتراط و غیر آن وجود دارد؟
مکلف به پرداخت است؛ مگر در موارد اجازه.
در خصوص فردی که در بین سال فوت کند، گفته شده سال او به پایان میرسد و باید خمس آنچه که از درآمد سال فوت صرف مؤونه نشده پرداخت شود؛ آیا می توان هزینه کفن و دفن میت را به مقداری که از اصل مال برداشت میشود، هم جزء مؤونه وی محسوب و کسر کنیم و خمس بقیه مال را پرداخت کنیم؟ (خصوصا در صورتی که هزینه کفن و دفن میت مستوعب تمام ترکه باشد) یا اینکه قبل از کفن و دفن، کل مال باید تخمیس شود؟
اگر برای تجهیز میت از ترکۀ او هزینه شود، ادای خمس آنچه هزینه شده واجب نیست و فرقی میان صورت استیعاب و عدم استیعاب وجود ندارد.
آیا پولی که بیمه طبق قرارداد و قانون بعد از مرگ بیمه شده به بازماندگان به عنوان حقوق و مستمری می پردازد، متعلق خمس است؟
برای دریافت کننده (بازماندگان) هبه است و خمس ندارد و برای پرداخت کننده هم اگر فراتر از شأن نباشد جزو مؤونه است و خمس ندارد.
آیا حقوق معوقه کارگر و یا کارمند که پس از مرگش پرداخت می شود، متعلق خمس است؟
خمس دارد.
آیا پولی را که بیمه طبق قرارداد و قانون به عنوان بیمه بیکاری و یا از کار افتادگی می پردازد، متعلق خمس است؟
خمس دارد.
آیا بیمه عمر که مثلاً شخص بیمه شده بیست سال در هر سال مبلغی معیّن به بیمه پرداخت می کند و سپس بیمه مبلغی معادل دویست برابر مبلغ سالیانه را به شخص می پردازد مشروعیت دارد؟ آیا مبلغ دریافتی متعلق خمس است؟
بیمه عمر اقسامی دارد در صورتی که معامله میان بیمه گر و بیمه گذار و برای زمان حیات باشد (بر فرض مشروعیت معامله) پول دریافتی خمس دارد.
فردی که کارمند دانشگاه است هزینه تحصیل فرزندش را به مدرسه می پردازد و محل کار او طبق وعده قبلی 80% آن هزینه را به ایشان عودت می دهد و یا فردی هزینه درمان خود را به بیمارستان پرداخت می کنند و شرکت بیمه 80% هزینه را طبق تعهدی که دارد به ایشان عودت می دهد. اگر فرد مذکور پولی را از دانشگاه یا بیمه دریافت نموده مصرف نکرده باشد و سال خمسی او به پایان برسد، آیا این پول خمس دارد؟
در فرض سؤال پولی که دانشگاه یا بیمه می پردازد از درآمد جدید نیست؛ بلکه کاهش دادن هزینه اوست؛ بنا بر این احکام خمس در آن جاری است.
آیا پرداخت خمس دیگران بدون اطلاع آنان موجب سقوط ذمه آنان می شود؟
بلی؛ کفایت می کند.
آیا پولی که مستأجر ناچار است برای اجاره خانه به موجر قرض (رهن) دهد، خمس دارد؟
اگر مستأجر توان پرداخت اجاره کامل را ندارد یا موجر نمی پذیرد، به مقدار پولی که برای اجاره مسکن مطابق شأن، باید طبق قرارداد اجاره به موجر قرض داده شود، خمس ندارد و احکام مؤونه را دارد.
کسی که از وجوه شرعی نظیر خمس و زکات ارتزاق می کند، اگر از آن خمس یا زکات اضافه آید که به قدر مخارج حج باشد، آیا با وجود سایر شرایط، مستطیع خواهد بود یا نه؟
اگر استحقاق دریافت را به وجه شرعی داشت و باقیمانده وافی به هزینۀ حج بود و سایر شرایط را هم دارا بود، مستطیع است.
آیا به یارانه ای که از طرف دولت به حساب افراد واریز می شود خمس تعلق می گیرد؟ در صورتی که آن پول در حساب افراد بماند و به آن سودی تعلق بگیرد، حکم خمس سود آن چگونه است؟
سود بانکی ولو در فرض سؤال خمس دارد؛ چون در واقع مضاربه است و طبق عقود اسلامی درآمد کسب محسوب می شود و خمس دارد؛ ولی اصل پول یارانه کسب نیست؛ لذا خمس ندارد.
