پایگاه اطلاع رسانی دفتر مقام معظم رهبری

موضوعات

پرسش و پاسخ

ارتباط با پایگاه PDF
کسی نذر کرده است ده روز اخیر ماه مبارک رمضان را معتکف شود؛ اتفاقاً روز دهم عید فطر را اعلام می کنند، آیا قضای آن دوباره لازم می شود یا نه؟
در فرض سؤال اگر یک اعتکاف ده روزه را در رمضان معین نذر کرده و روز دهم مصادف با عید شده، نذرش اصلاً صحیح نیست و اعتکافش هم قضا ندارد.
معتکف از کسی طلبکار است؛ آیا می تواند طلب خودش را بازستاند؟
صرف دریافت طلب، مضرّ به صحت اعتکاف نیست.
آیا در حال اعتکاف می توان صیغه عقد خواند؟
اشکال ندارد.
حکم اعتکاف مسافر در مساجد مدینه، کوفه، مسجد الحرام، سهله و سایر مشاهد مشرفه، بدون نذر روزه و قصد اقامت چیست؟
بدون نذر و یا قصد اقامت نمی توان در سفر روزه گرفت و فرقی بین مکان های مختلف وجود ندارد؛ البته در خصوص مدینه منوره، انسان می تواند برای حاجت، سه روز روزه گرفته و در ضمن معتکف هم بشود.
با توجه به مساجد جامع هر شهر، آیا اعتکاف در مسجد دانشگاه هر شهر مجاز است؟
به طور کلی اعتکاف در چهار مسجد (مسجد الحرام، مسجد النبی، مسجد کوفه، مسجد بصره) صحیح است همچنین در همه مساجد جامع می توان اعتکاف کرد. در مساجد غیر جامع هم که در آن نماز جماعت برپا می شود و دارای امام عادلی است، اعتکاف به قصد رجاء صحیح است.
انسان چه موقع می تواند اعتکاف خود را بهم بزند و چه موقع نمی تواند؟
در اعتکاف مستحب، در دو روز اول، (قبل از پایان روز دوم) می توان اعتکاف را قطع کرد؛ ولی بعد از پایان روز دوم، قطع اعتکاف جایز نیست. همچنین اعتکاف واجب، مثل نذر معین را نمی توان به هم زد.
آیا ریا در اعتکاف موجب بطلان آن است؟ آیا ریای قبل از عمل، بعد از عمل، یا حین اعتکاف در حکم تفاوتی دارند؟
ریا در اعتکاف مبطل آن است؛ البته ریاء بعد از عمل مبطل نیست.
آیا در اعتکاف، پشت بام مسجد، تابع مسجد است یا بستگی به وقف کننده دارد؟
پشت بام مسجد در حکم مسجد است؛ مگر اینکه احراز شود هنگام وقفِ مسجد، پشت بام آن از وقف خارج شده است.
مسجد جامع شهر برای اعتکاف به چه معناست؟ و جامع بودن با چه اموری مصداق پیدا می کند؟
مسجد جامع یعنی مسجدی که اختصاص به گروه و قبیله ای ندارد و محل اجتماع عامه مردم است.
آیا در ماه مبارک رمضان که باید روزه واجب خود را بگیریم، می توان معتکف شد؟ یا حتماً در روزهای 13 و 14 و 15 ماه رجب اعتکاف صحیح است؟
در ماه رمضان هم اعتکاف صحیح، بلکه افضل است.
فرموده اید: «کسی روزه مستحبی گرفته است، اگر مومنی او را به غذا دعوت کند شرعاً پسندیده است دعوت او را قبول کرده و در اثنای روز افطار نماید» حال در این خصوص دو سوال مطرح است:
الف) آیا در ایام خاصی که روزه گرفتن ثواب ویژه دارد (مثل 27 رجب) اگر روزه دار توسط مومنی دعوت به اطعام شود باز هم اجابت دعوت او و افطار مستحب است و موجب درک فضیلت خاص آن روز می شود؟
ب) کسی که می داند هر روز به طور معمول توسط مومن دعوت به اطعام می شود، اگر روزه بگیرد و مورد دعوت واقع شود باز هم افطار مستحب است؟
بله؛ اجابت دعوت مومن و افطار روزه شرعاً پسندیده است و اگر قصد جدی بر روزه داشته باشد میان صور فوق فرقی نیست.
در مورد اشخاصی که در ماه رمضان به جهت کارشان ناچار به افطار هستند، آیا از اول صبح می توانند افطار کنند؟
تا زمانی که روزه، حرجی نشده است انسان نمی تواند روزه را افطار کند و باید عنوان حرج حاصل شود تا مجوز افطار داشته باشد.
تفاوت افق منطقه ما تا اصفهان حدود 20 دقیقه می باشد با توجه به اینکه منطقه ما در شرق اصفهان قرار ندارد و به طور قطع در جنوب آن قرار داریم، بفرمایید: رؤیت هلال در اصفهان برای ما کافی است و عید بنمائیم یا خیر و در صورت دوم اگر کسی عید کرد و افطار نمود، قضا و کفاره دارد یا خیر؟
اکر اختلاف دو محل بقدری باشد که ممکن است هلال در افق یکی از آن دو محل غیر قابل رؤیت و در افق محل دیگر قابل رؤیت باشد، رؤیت هلال در محلی که آفتاب در آنجا دیرتر غروب می کند برای محلی که آفتاب زودتر غروب می کند کافی نیست، و اگر کسی بدون حجّت شرعی بر ثبوت اول ماه روزه را عمداً افطار کرده باشد، علاوه بر قضاء، کفاره هم دارد.
از جمله وسایلی که در مطالعات نجوم و اخترشناسی از آن استفاده می شود دوربین هایی مرسوم به CCD می باشد؛ در این دوربین یک تراشه کامپیوتری حساس به نور تعبیه شده است که طریق اتصال دوربین CCD به تلسکوپ همانند دوربین عکاسی معمولی برای مدت زمان معینی، نور به تراشه کامپیوتری تابنده می شود سپس با اتصال CCD به کامپیوتر و بازخوانی اطلاعات ضبط شده بر روی تراشه توسط کامپیوتر، تصویر مورد نظر بر روی صفحه مانیتور کامپیوتر مشاهده خواهد شد. چنانچه از این وسیله در رؤیت هلال ماه استفاده شود، در صورتیکه روشنی هلال ماه کمترین برتری نسبت به نور زمینه آسمان داشته باشد دوربین CCD قادر خواهد بود، با تشدید این برتری تصویر هلال را بر روی کامپیوتر نمایان سازد. آیا رؤیت تصویر هلال ماه بر روی کامپیوتر با استفاده از CCD در حکم رؤیت آن با چشم خواهد بود یا خیر؟
برای ثبوت اول ماه باید ماه بطریق عادی و متعارف (هر چند با چشم مسلح) قابل رؤیت باشد و اگر این طور قابل رؤیت نیست، رؤیت با وسائل مزبور کفایت نمی کند.
در هنگام همزمانی ماه مبارک رمضان با فصل پاییز و زمستان و شرایط خاص جوی چگونه می توان به رؤیت هلال از طریق چشم غیر مسلح اکتفا کرد؟ آیا به لحاظ شرعی مانعی بر سر راه اثبات این امر از طریق علوم جدید وجود دارد؟
شرط ثبوت هلال رؤیت با چشم غیر مسلح نیست؛ بلکه رؤیت با چشم مسلح نیز کافی است، کما اینکه از طریق علوم جدید اگر اطمینان حاصل شود کافی است.