پایگاه اطلاع رسانی دفتر مقام معظم رهبری

موضوعات

پرسش و پاسخ

ارتباط با پایگاه PDF
اگر کسی روزه قضا داشته باشد، آیا می تواند روزه نذر بجا آورد؟
اگر بدون تعیین زمان، روزه ای را نذر نماید بنابر احتیاط واجب، روزه های قضا را باید قبل از نذر به جا آورد و اگر روز مشخصی را نذر می نماید باید روزی باشد که بتواند قبل از آن، روزه های قضای خود را بگیرد؛ در غیر این صورت، نذر روزه باطل است.
1) وضو گرفتن از جوی آبی که صاحبان آن‌ از وضو گرفتن از آن نهی کرده اند، چه حکمی دارد؟
2) اگر ندانیم راضی هستند یا نه، حکم آن چیست؟
ج1و2) وضو گرفتن و آشامیدن و سایر تصرفات اندکی که سیره متدیّنین بر آن جاری است، در نهرهای بزرگ از قبیل قنات‌ها و غیر آن‌ها جایز است؛ اگرچه رضایت صاحبان آن‌ها را ندانند؛ ولی اگر همه صاحبان یا بعض‌شان، نهی از این گونه تصرفات نمایند، جواز تصرفات، مورد اشکال است. در مورد نهرهای کوچک اگر رضایت مالک را نمی‌دانید، نباید تصرف کنید.
شخصی به مدت چهار سال به عنوان تحصیل در شهری غیر از وطن خود زندگی کرده است؛ لکن حالا قصد کرده همین شهر را به عنوان وطن خود اتخاذ نماید. آیا لازم است مقداری به قصد توطّن زندگی کند تا وطن او صدق کند یا از همین جا وطن او محسوب می شود؟
به طور کلی برای صدق وطن اتخاذی علاوه بر قصد توطّن، لازم است کارهایی که معمولاً برای توطّن در یک محل انجام می ­شود را انجام دهید، تا وطن صدق ­کند. بنابر این در فرض سؤال که چهار سال زندگی کرده اید و لوازم وطنیّت را فراهم کرده اید چنانچه بخواهید حداقل ده سال بمانید، وطن اتخاذی برای شما محقق می شود.
بدنم جوش‎های بزرگی می زند، که در اثر ترکیدن آن، خونریزی می کند. حکم آن در ایام احرام چیست؟
احتیاط واجب آن است که مُحرم کاری نکند که خون از بدن او بیرون آید و جامه‌ احرام باید شرایط لباس نمازگزار را داشته باشد و همچنین در حال طواف، باید بدن و لباس از خونی که از آن در نماز عفو نشده است پاک باشد.
آیا آبی که از برف‌های متراکم در کوه‌ها سرچشمه می‌گیرد و جاری می‌شود، حکم آب جاری را دارد؟
تعریف آب جاری شامل آب مذکور نمی شود؛ اما اگر به مقدار کر باشد، در حکم آب کر و پاک کننده است.
آیا برای تخلی بچه، لازم است که او را رو به قبله یا پشت به قبله، قرار ندهند؟
احتیاط واجب آن است که بچه را در وقت تخلّی، رو به قبله یا پشت به قبله ننشانند؛ ولی اگر خود بچه بنشیند، جلوگیری از او واجب نیست.
اگر شخصی با نام خداوند قسم بخورد که فعل حرامی را ترک کند، ولی وجوب کفاره در صورت شکستن قسم را نداند و ناخواسته بارها و بارها این قسم را بخورد و بشکند و تعداد آن را نداند، چگونه باید کفاره را بپردازد؟
اگر شخص بالغ عاقل با اختیار و قصد، به اسماء جلالۀ خداوند قسم خورده و به آن عمل نکرده است، حتی اگر حکم کفاره را نمی دانسته، باید کفاره بپردازد و اگر متعدد قسم خورده و هر بار قسم را شکسته است، به تعداد حداقلی که یقین دارد قسم شرعی را شکسته، باید کفاره را تکرار کند.
آیا تیمم بر سنگ یا کاشی که خاک ندارد یا بر روی دیوار اتاق که گچ است، صحیح می باشد؟
تیمم بر هر آنچه از زمین محسوب شود مانند: سنگ گچ و سنگ آهک صحیح است. همچنین بعید نیست تیمم بر گچ و آهک پخته و آجر و امثال آن‌ها هم صحیح باشد؛ ولی تیمم بر کاشی، صحیح نیست.
آیا می‌توان کنار سفره‌ای که شراب وجود دارد، غذا خورد ولی به شراب دست نزد؟
خوردن از سفره ای که در آن شراب گذاشته شده، مطلقاً حرام است.
1. موقعی که نام پیامبر اسلام حضرت محمد (صلی الله علیه و آله و سلم) شنیده می‌شود، آیا باید صلوات فرستاد؟ واجب است یا مستحب؟
2. اگر این نام مبارک در نماز به گوش ما برسد، آیا باید صلوات بفرستیم یا خیر؟
ج1و2) فرستادن صلوات به خودی خود واجب نیست؛ ولی هر وقت انسان اسم مبارک حضرت رسول الله (صلی الله علیه و آله و سلم) مانند محمد و احمد یا لقب و کنیه آن جناب را مثل مصطفی و ابوالقاسم بگوید یا بشنود اگر چه در نماز باشد، مستحب است صلوات بفرستد. همچنین موقع نوشتن اسم مبارک حضرت رسول الله (صلی الله علیه و آله و سلم) مستحب است صلوات را هم بنویسد و نیز بهتر است هر وقت آن حضرت را یاد می کند صلوات بفرستد.
اگر مالی داشته باشیم که مشمول زکات شود، آیا دادن زکات آن برای سال اول، کافی است یا با باقی ماندن حد نصاب، هر ساله، باید زکاتش پرداخت شود؟
موارد، مختلف است. اگر زکات گندم و جو و کشمش و خرما باشد؛ دادن زکات در سال اول، کافی است؛ ولی در موارد دیگر، اگر تا سال بعد، نصاب باقی باشد، پرداخت دوباره زکات، واجب است.
آیا ظن و گمان در افعال نماز، مثل شک است؟
این که مظنه و گمان در افعال نماز معتبر باشد، محل اشکال است؛ پس در موردی که ظن و گمان با وظیفه شک مخالفت داشته باشد - مثلا گمان کند که چیزی را انجام داده و حال آن که در محل آن است - نباید احتیاط ترک شود؛ به این که مثل قرائت را به قصد «قربة الی الله»، بدون نیت جزئیت حتمی به جا آورد؛ و در مانند رکوع اگر گمان به انجام ندادنش داشت آن را به جا آورد، و پس از آن، نماز را اعاده کند؛ و همچنین است اگر بعد از گذشتن از محل آن، گمان به نیاوردن آن پیدا کند، و محل تدارک و جبران آن باقی مانده باشد. و اگر محل تدارک و جبران آن هم گذشته باشد، باید نمازش را تمام کند، و - برای عمل به احتیاط - در مثل رکوع، نماز را دوباره بخواند.
یک شرکت خصوصی برای دادن وام بدون سود به کارکنانش شرط کرده است که در صورت تعهد به ماندن در شرکت و کار کردن برای مدت سه سال برای آن شرکت، این وام را به آن ها خواهد داد. این وام از طریق یک بانک قرض الحسنه و از محل اعتبار آن شرکت در آن بانک پرداخت می شود. آیا گرفتن این وام حلال است؟
اگر در قرارداد وام، شرط کنند که تعهد بدهید برای شرکت کار کنید، ربا و حرام است. اما اگر در قرارداد وام شرط نمی کنند، بلکه فقط به کسانی وام می دهند که چنین تعهدی داشته باشند، اشکال ندارد.
1. برخی از مدیران مؤسسات و شخصیت‌های حقوقی که از کمک خیّرین و بودجه‌های دولتی بهره‌مند بوده‌اند، اموال مؤسسه را وقف می‌کنند و در وقفنامه، خود یا شخصی را به عنوان متولی تعیین می‌کنند. از آن جا که برای وقف، واقف باید مالک باشد و مدیران مؤسسات، مالک نیستند؛ آیا می‌توان اموال و املاک مؤسسه را وقف کرد؟
2. در صورتی که بتوان وقف کرد، متولی آن چگونه باید انتخاب شود؟
ج1) این امر تابع حدود اختیارات قانونی و خصوصیت اموال است. بنابر این اگر از اموالی باشد که از نظر قانونی حق دارند آن ها را به مصالح عمومی از قبیل درمانگاه یا بیمارستان یا مسجد و یا امور دیگر اختصاص بدهند، در این صورت اشکال ندارد؛ ولی اگر از اموالی باشد که مصرف خاصی برای آن ها تعیین شده باشد، قابل وقف نیستند.
ج2) در هنگام خواندن صیغه وقف می تواند خود یا شخص دیگری را متولی قرار دهد.
بنده دختر هستم و یک عقد ناموفق داشتم که در آن باکرگی‌ام حفظ شد؛ اما بعدش یک شیّاد به عنوان کسی که علوم غریبه می داند به من گفت تو باکره نیستی! و رحم تو را بسته‌اند! لذا، بدون اذن پدر و به زبان فارسی، صیغه ازدواج موقت را جاری و با من ارتباط برقرار کرد و من بعداً فهمیدم که باکره بوده‌ام و عقدم هم صحیح نبوده؛ آیا لازم است عدّه نگهدارم؟
در فرض سؤال بنا بر احتیاط واجب باید عدّۀ وطی به شبهه را که مانند عده طلاق است نگه دارید.