پایگاه اطلاع رسانی دفتر مقام معظم رهبری

موضوعات

پرسش و پاسخ

ارتباط با پایگاه PDF
در هنگام بازی و شنا سرم زیر آب رفت؛ آیا روزه ام باطل شده است؟
اگر عمداً تمام سر را در آب فرو برده اید، روزه تان بنا بر احتیاط واجب باطل و قضا و کفاره - افطار عمدی - دارد.
اما اگر فراموش کنید که روزه اید و سر را در آب فرو برده باشید، یا بی اختیار سر زیر آب رود روزه‌ باطل نمی‎شود اگرچه هرگاه یادتان آمد، باید فوراً سر را از آب بیرون آورید.
یک سال است که هر شنبه به شهر محل کارم مسافرت می‌کنم و پنج شنبه به وطن بر می گردم. نیت من این است که این سفرها هر هفته باشد، اگر به شکل پیش‌بینی نشده‌ای، اقامت در محل کار یا وطن بیش از ده روز شد، آیا می‌توانم یک سفر غیر‌کاری در آن ده روز انجام دهم تا نظم سفرم به هم نخورد و بر اوّلین سفر بعدی، حکم مسافر برقرار نشود؟
اشکال ندارد.
قبل از سال خمسی، مبلغی را به فروشنده کولر گازی دادم، تا ایشان کولر بخرند. سال خمسی من گذشت و ایشان کولر را تحویل ندادند و گفتند در حال خرید هستم. تکلیف خمس من چه می‌شود؟ ضمناً به دلیل ضرورت، کولر لازم دارم و قصد پس گرفتن پول را نداشته و ندارم. اگر خمس تعلق بگیرد و بخواهم خمس بدهم، پولم به کولر نمی‌رسد. (البته پول دست ایشان است.)
اگر تا حدود یک هفته بعد از سال خمسی کولر خریده شود یا تهیه آن موقوف بر پیش پرداخت پول آن باشد، پول پرداختی خمس ندارد.
1. این که گفته می‌شود، احتیاط واجب آن است که قبل از نماز عید، زکات فطره داده شود، آیا منظور، فقط رساندن به مورد مصرف است یا باید قبل از نماز، مقدار مذکور، کنار گذاشته شود و بعداً پرداخت گردد؟
2. آیا تأخیر، مجاز است؟
ج1) بعد از اثبات حلول ماه شوال، مکلف اگر نماز عید فطر می‎خواند، بنابر احتیاط واجب، باید پیش از نماز، به فقیر شیعه پرداخت کند، یا کنار بگذارد و اگر نماز عید نمی‎خواند تا ظهر روز عید فطر، مهلت دارد.
ج2) اگر وقت دادن زکات گذشت و زکات را کنار گذاشته باید آن را به مستحقّ بدهد و اگر کنار نگذاشته باشد، احتیاط (واجب) آن است که زکات ساقط ‎نمی شود، بلکه آن را به قصد قربت و بدون نیّت ادا و قضا می پردازد.
چند سال روزه قضا بر عهده دارم، که توان ادای قضای آنها را ندارم. تکلیف چیست؟
به هر حال قضای روزه ها ساقط نمی شود و با فرض عدم توانایی از انجام آن تا پایان عمر، باید وصیت کنید تا برای شما انجام دهند؛ مگر اینکه بدانید ولیّ شما (پسر بزرگتان) آنها را قضا می کند. علاوه بر آن، اگر تأخیر قضای روزه ماه رمضان تا اولین ماه رمضان بعدی بر اثر سهل‌ انگاری و بدون عذر شرعی باشد، کفاره تأخیر نیز واجب است و کفّاره تأخیر عبارت است از دادن یک مدّ طعام (تقریباً 750 گرم گندم یا نان یا برنج و مانند آن) به فقیر.
اجاره دادن مال غیر، بدون رضایت مالک، حتی اگر همسر مالک، اجاره دهد، حکمش چیست؟ آیا اجاره نامه باطل است؟
در فرض مذکور اگر مالک، قرارداد اجاره را اجازه کند، صحیح است و در صورتی که اجازه نکند باطل است.
چرا در روزه واجب معیّنی مثل روزه ماه رمضان، اگر کسی از نیّت روزه برگردد، روزه باطل است؛ ولی چنانچه نیّت کند، مبطلی انجام دهد مادامی که آن را انجام ندهد، روزه باطل نمی‎‎شود؟
به طور کلی در روزه معین مثل ماه مبارک رمضان، استمرار نیت، شرط است. بنا بر این اگر روزه دار در بین روز از نیت روزه برگردد و قصد ادامه­ روزه نداشته باشد، روزه ‎اش باطل می‎شود و قصد دوباره برای ادامه روزه، فایده‎ای ندارد.
اما در جایی که نیت می کند، مبطلی را انجام دهد ولی انجام نمی دهد، در این صورت، بنابر احتیاط واجب باید روزه را تمام کند و بعداً قضای آن را بگیرد.
اگر یک نفر، عده‌ای را یک روز قبل از عید فطر دعوت نماید ولی عید فطر، یک روز، جلو بیاید، آیا فطریه مدعوّین بر عهده اوست؟
میهمان با یک شب، نان‎خور محسوب نمی‎شود.
از شرایط نهی از منکر «اصرار بر گناه» ذکر شده است. حال گاهی مشاهده می شود که کسی مرتکب گناه شده اما نمی دانیم بر این گناه اصرار دارد یا خیر؛ در این صورت، آیا امر به معروف و نهی از منکر، واجب می شود؟
در فرض سوال، اگر بدانید که فرد عاصی، باز قصد ادامه و تکرار آن گناه را دارد، باید نهی از منکر کنید و الّا لزومی ندارد.
مهریه همسر من یک حج واجب است، در صورت تمکّن مالی، آیا واجب است اوّل ایشان را به حج بفرستم و بعد برای خودم اقدام کنم؟
در فرض سؤال اگر برای پرداخت مهریه زمانی را در آینده تعیین نکرده باشید و همسر شما مهریه‌اش را مطالبه کند، باید اول مهریه را پرداخت کنید.
آیا در سجده باید کل کف دستها روی زمین قرار بگیرد؟ اگر در سجده، انگشت شست روی چادر باشد، ولی چهار انگشت دیگر و کف دست روی زمین باشد، اشکال دارد؟
کف دست شامل انگشتان از جمله شست هم می‌شود و بنا بر احتیاط واجب استیعاب عرفی در قرار گرفتن کف دست ها و انگشتان مراعات گردد و قرار نگرفتن مقدار کمی که به استیعاب عرفی ضرر نزند، مانعی ندارد. ضمناً اگر چادر روی زمین باشد، قرار گرفتن دست روی چادر در سجده مانعی ندارد.
شخصی شب ماه رمضان جنب شد، قصد داشت سحر غسل انجام دهد. اما بعد از اذان صبح بیدار شد و به خیال اینکه روزه باطل شده است، افطار کرد؛ تکلیف چیست؟
در فرض سؤال، فقط قضا واجب است و کفاره ندارد.
آیا زکات فطره را می‌توان چند روز قبل از عید فطر، جدا کرد؟
اگر صِرف جدا کردن مال است، منعی ندارد، منتها بعد از حلول ماه شوال، باید قصد زکات فطره کنید؛ ولی اگر علاوه بر جدا کردن، به عنوان زکات فطره هم پرداخت کرده باشید، کفایت نمی‌ کند؛ البته می‌توان آن را مثلاً به عنوان قرض به فقیر داده و در روز عید فطر، طلب خود را بابت فطره، حساب کنید.
آیا افطار روزه بعد از اذان ظهر، برای کسی که روزه برای او ضرر دارد، جایز است؟ آیا کفاره هم دارد؟
روزه‎دار در هر ساعتی از روز که یقین و یا خوف عقلایی به ضرر، پیدا کند، ادامه روزه برایش صحیح نیست و باید روزه را افطار کرده و بعداً قضا نماید البته اگر ضرر تا ماه رمضان آینده ادامه یابد، قضا ساقط است و فقط فدیه (یک مد طعام) بر او واجب می شود.
آیا در سجده باید سر انگشت شست پا بر روی زمین قرار گیرد؛ یا هر قسمتی از انگشت شست پا می‌تواند روی زمین باشد؟
نمازگزار باید در سجده، سر دو انگشت بزرگ پاها را بر زمین بگذارد. البته جایز است هنگام سجده، علاوه بر سر انگشت بزرگ پاها، سایر قسمتها یا انگشتان دیگر نیز بر زمین گذاشته شود.