پایگاه اطلاع رسانی دفتر مقام معظم رهبری

موضوعات

پرسش و پاسخ

ارتباط با پایگاه PDF
شخصی پشت بام منزلی که خود و خانواده‌اش در آن سکونت دارند را به دیگری بفروشد، تا خریدار در آن قسمت برای خود خانه‌ای بنا کند؛ آیا به پول حاصل از فروش پشت بام مذکور، خمس تعلق می گیرد؟ در صورت گذشت یک سال چطور؟
اگر بعد از سال خمسی که منزل مذکور، مؤونه شده بفروشد، خمس ندارد؛ ولی اگر قبل از آن باشد و پول مزبور تا حدود یک هفته بعد از سال خمسی خرج زندگی نشود، متعلق خمس است.
1. در ماه ذی‌القعده که وارد مکه می‌شویم، در اولین ورود، آیا باید عمره مفرده نیت کنیم یا عمره تمتع؟
2. با توجه به باطل بودن هر حجّی بین عمره تمتع و حجة الإسلام، آیا می‎توان عمره مفرده را قبل از عمره تمتع انجام داد؟
ج۱و۲) در صورت امکان، مانعی ندارد اول عمره مفرده انجام دهید و عمره تمتّع را به تأخیر بیندازید تا زمانی که بتوانید در آن وقت، عمره تمتّع را قبل از اعمال حج به‌ جا آورید. در این صورت باید از یکی از میقات‎های پنجگانه برای عمره تمتّع محرم شوید. و هنگامی که از عمره تمتّع فارغ شدید، از مکّه برای حج تمتع محرم شوید.
مبلغی از سهم سادات را اجازه گرفته‌ام به مستحق بدهم؛ آیا جایز است با آن پول، وسیله‌ای برای جهیزیه مستمند سید تهیه کنم یا باید پول را به ایشان بدهم؟
باید پول را تحویل ایشان بدهید. البته می‌توانید با کسب اجازه از سید فقیر، سهم سادات را از طرف او قبول کنید و با اجازه او کالایی را برایش بخرید و تحویل دهید.
برای محاسبه خمس مغازه دار فرمودید: در روز معینی که سال خمسی ایشان است، تمام اجناس و موجودی نقدی را جمع بزند و از سرمایه اصلی که مخمس است کم کند، چنانچه سرمایه مازاد داشت خمس آن را بپردازد؛ حال اگر اجناس مغازه و موجودی نقدی را از سرمایه اصلی کسر کرده و مازاد نیامد، وضعیت محاسبه خمس چگونه است؟ برای محاسبه خمس سال بعد آیا باید مجدداً موجودی نقدی و اجناس مغازه را از همان سرمایه اصلی سال قبل کم کنم یا سرمایه امسال؟
در فرض سؤال که چیزی اضافه بر سرمایه سال قبل ندارید، خمس واجب نیست؛ ضمناً برای محاسبۀ خمس سال بعد باید موجودی نقدی و اجناس مغازه که امسال (سال دوم) دارید را با لحاظ کسر تورم، از موجودی سال سوم کم کنید و خمس اضافۀ آنرا بپردازید.
با توجه به اینکه در زمان جنگ چند تن از رزمندگان به دست منافقین سر بریده شده و شهید شدند و پیکر آنها بدون سر و بدون شناسایی دفن شدند؛ حال با گذشت سالیان، می توان برای آزمایش DNA و شناسایی پیکر آنها که درخواست خانواده آنهاست، نبش قبر کرد؟
اگر آنجا تبدیل به زیارتگاه شده باشد جایز نیست بلکه اگر زیارتگاه هم نباشد بنابر احتیاط واجب نباید آن را نبش نمود.
کسی به گمان اینکه فلان عمل سبب بطلان روزه است و آن را انجام داده است در حالی که آن عمل باعث بطلان روزه نبوده، روزه او چه حکمی دارد؟
روزه اشکال دارد و احتیاط واجب آن است که روزه را تمام کند و بعداً هم آن را قضا نماید ولی کفاره ندارد.
منزلی را اجاره داده ام و در پایان مدت قرارداد، مستأجر به قسمت هایی از خانه، آسیب وارد کرده است. آیا شرعاً مجاز به أخذ میزان خسارت وارد شده هستم و یا این که می توانم مستأجر را مکلّف به اصلاح خسارات نمایم؟
در صورتی که مستأجر در نگهداری خانه کوتاهی کرده یا زیاده روی نموده است، ضامن خسارت می باشد که می توانید آن را اخذ نمایید؛ ولی نمی توانید او را مجبور به تعمیر کنید. البته اگر در ضمن عقد، شرط خاصی قرار داده شده یا توافقی برای اصلاح منزل صورت گیرد، مانعی ندارد.
آیا می‌توان در مالی که صد در صد مطمئن هستیم به آن خمس تعلق گرفته، تصرف کرد؟ مثلاً در مهمانی‌ها آیا می‌توان از آن مال استفاده کرد؟
استفاده از اموال صاحب خانه ولو در فرض سؤال برای مهمان، اشکال ندارد.
1. تعدادی کشاورز، تحت عنوان (شرکای یک صحرا یا زمین کشاورزی) اقدام به کشت سی بار جو کرده‌اند و در حدود صد بار برداشت نموده‌اند. برای تعیین زکات، آیا باید روی جمع کل برداشت، حساب کنند یا سهم هر کس را تحویلش داده، تا خود فرد زکاتش را پرداخت کند؟
2. در صورت تقسیم سهام هر فرد، ممکن است پنج یا شش بار، بیشتر، سهم هر شخص، نشود. (ضمناً بذر هر فرد از قبل جدا و مشخص بوده است.) آیا زکات را باید از کل محصول بردارند یا هر کس باید زکاتش را خودش پرداخت کند؟
ج1و2) در صورتی که سهم هر کدام از افراد به طور مجزّا به حد نصاب، رسیده باشد، پرداخت زکات آن از سهم خودش لازم است.
در ساختمانی هستیم که حیاط آن مشاع است. درخت آلبالویی دارد که مالک هیچ کدام از این سه واحد، آن را نکاشته اند؛ ولی آبیاری (از کنتور آب خودمان) و جمع کردن میوه اش را ما انجام می دهیم. حکم میوه اش چیست و مال چه کسی است؟
اگر خانه را با درختِ کاشته شده در آن، خریداری کرده اید یا درخت به طور خودرو در آن به وجود آمده، درخت و میوه هایش مال همه است. ولی اگر مِلک را بدون آن درخت خریده اند میوه ها مال صاحب درخت می باشد ولو از آب واحد شما آبیاری شده باشد و اگر صاحبش را نمی شناسید، حکم مجهول المالک را دارد که باید از طرف صاحبش به فقیر صدقه بدهید؛ هر چند مطابق احتیاط، آن است که با اذن حاکم شرع باشد.
1. اگر هنگام کفن و دفن یک میت، در اثر بی‌احتیاطی، کمر (استخوان) میت بشکند، آیا دیه تعلق می‌گیرد؟
2. چقدر دیه دارد؟
3. اگر میت دفن شده باشد و مقدار دیه قابل تعیین نباشد، چقدر دیه تعلق می‌گیرد؟
ج1) بله موجب دیه است.
ج2) مقدار آن یک دهم دیۀ کامل انسان زنده است و باید برای میت و در راه خیر خرج شود و به ورثه نمی‌رسد.
ج3) اگر قابل تعیین نباشد؛ باید مقدار حداقلی که مورد یقین است، پرداخت شود.
حکم شرعی فروش عضو (اعم از کلیه یا مثانه) چیست؟
مبادرت مکلّف هنگام حیات، به فروش یا هدیه کردن کلیه یا هر عضو دیگری از بدن خود برای استفاده بیماران از آن‌ها در صورتی که ضرر معتنابه برای او نداشته باشد اشکال ندارد، بلکه در مواردی که نجات جان نفس محترمی متوقف بر آن باشد، اگر هیچ‌گونه حرج یا ضرری برای خود آن شخص نداشته باشد، واجب می‌شود.
هنگام غسل در حال شستن سمت چپ هستم که به طور سهوی، سراغ سمت راست می‌روم و متوجه می‌شوم و مجدّد به همان سمت چپ برمی‌گردم. در این صورت آیا باید سمت چپ را از نو شروع کنم؟ یا از همان مقدار سمت چپ که از قبل شسته‌ام ادامه دهم؟
در فرض سؤال، غسل را از همان جایی که در سمت چپ قطع کرده‌اید، ادامه دهید.
اگر مردی با زنی که دارای یک دختر است، ازدواج کند، آیا دختر از اموال مرد (شوهر مادر) ارث می‌برد؟
دختر از اموال مرد مزبور، ارث نمی‌برد.
کسی که پیر شده یا بیماری استسقاء دارد، چنانچه بعد از ماه رمضان قادر بر انجام روزه باشد، آیا قضای روزه واجب است؟
افراد مذکور در فرض سؤال، بنابر احتیاط مستحب قضای روزه ها را بگیرند.