پایگاه اطلاع رسانی دفتر مقام معظم رهبری

موضوعات

پرسش و پاسخ

ارتباط با پایگاه PDF
شخصی که چند ساعت قبل و یا چند روز قبل، منکری را انجام داده است، اگر کسی او را ببیند آیا لازم است یادآوری کند و نهی از منکر فعل گذشته نماید؟
اگر انسان شک دارد یا می‌داند که فرد گنه کار، اصرار بر گناه خود ندارد وظیفه‌ای نسبت به نهی از آن معصیت ندارد؛ اما اگر معلوم نیست توبه کرده است یا نه، واجب است او را - با رعایت شرایط - امر به توبه نماید.
در امر به معروف و نهی از منکر، منظور از اصرار بر گناه در نهی از منکر چیست؟
مراد از اصرار بر گناه، یعنی این که انسان بداند، شخص معصیت‌کار، بنا دارد که معصیت خود را ولو یک بار دیگر تکرار کند. بنا بر این، اگر انسان بداند یا احتمال صحیح بدهد که گناه را ادامه نمی دهد و تکرار نمی‌کند، نهی از منکر، واجب نیست.
آیا کسی که سجده سهو انجام ندهد، نمازش باطل است؟
نماز، باطل نیست؛ ولی در موارد وجوب، باید سجده سهو را به جا آورد و در صورت تأخیر عمدی، مرتکب گناه شده است.
یکی از اقوام نزدیک ما بدهی بسیار زیادی به افراد دارد با توجه به این که ایشان صاحب شغل و درآمد است، ولی توانایی پرداخت همه بدهی‎ها را ندارد، آیا افراد فامیل، می‎توانند زکات شان را به ایشان داده تا او بتواند قسمتی از بدهی‌هایش را پرداخت کند؟
به کسی که بدهکار است و نمی‎تواند بدهی خود را بدهد، اگر چه مخارج سال خود را داشته باشد، می‎توان برای دادن بدهی او، زکات داد. ولی اگر زن برای خرجی خودش، قرض کرده باشد، شوهر، نمی تواند بدهی او را از زکات بدهد، بلکه اگر کس دیگری هم که مخارج او بر انسان، واجب است برای خرجی خود، قرض کند، احتیاط واجب آن است که بدهی او را از زکات ندهد.
اگر شخصی مدت‎ها بعد از انجام اعتکاف (رجبیه و مستحب) به یاد آورد که غسل بر او واجب بوده است، چه وظیفه ‎ای دارد؟
اگر در اعتکاف، روزۀ مستحب گرفته باشد، اعتکاف و روزه صحیح است و تکلیفی ندارد. اما اگر روزۀ قضای ماه رمضان گرفته باشد، بنا بر احتیاط واجب روزه‎ها و اعتکاف باطل است؛ البته نسبت به اعتکاف مستحبی تکلیفی ندارد.
زنی که غَسّال (غسل دهندۀ) میت است و روزانه تعدادی میت را غسل می‌دهد، زمانی که در عادت ماهانه است، آیا می‌تواند غسل مس میت کند و بعد از پاک شدن، دیگر نیاز به غسل مس میت نداشته باشد؟
صحت غسل واجب در زمان حیض محل اشکال است؛ می تواند پس از پاک شدن از حیض، یک غسل به نیت هر دو انجام دهد.
فردی وصیت کرده است من را برای دفن به یکی از مشاهد مشرفه ببرید. حال ورثه می‌خواهند جنازۀ او را برای دفن به مشهد مقدس ببرند. آیا باید جنازه در حرم مطهر و یا حتی در مکان خاصی از حرم دفن شود یا می‌توان او را در یکی از قبرستان‌های مشهد مثل خواجه ربیع یا بهشت رضا -علیه السلام- دفن کرد؟
میت در فرض سؤال باید در حرم مطهر دفن شود اما لازم نیست در جای خاصی از حرم دفن گردد؛ بنا بر این دفن در سایر قبرستان‌های شهر مشهد کافی نیست؛ مگر این که احراز شود مقصود موصی شهری باشد که مشاهد مشرفه در آن جا قرار دارد. ضمناً انتقال میت مشروط است بر این‌که مخارج آن مازاد بر ثلث نباشد یا ورثه، وصیت مذکور را پذیرفته باشند.
فردی بدون قصد سفر به مکانی می رود و بعد از توقف متوجه می شود که 50 کیلومتر از شهر خود دور شده است. اگر در همان نقطه ای که توقف کرده است بخواهد نماز بخواند،‌ نماز را کامل بخواند یا شکسته؟
در فرض مرقوم اگر از اول قصد رفتن به مکان معینی را داشته - هر چند نمی دانسته که آن مکان بیش از مسافت شرعی است -، در مکانی که توقف کرده است نمازش قصر است؛ اما اگر از اول قصد مکان معینی که در واقع بیش از مسافت شرعی است را نداشته و هنگام خروج نمی دانسته چند فرسخ از شهر دور خواهد شد مثل کسی که برای پیدا کردن گمشده ای خارج می شود و نمی داند چه مقدار باید برود، باید نماز را تمام بخواند؛ ولی در مسیر برگشت چنانچه تا وطنش یا جایی که می خواهد ده روز در آنجا بماند، هشت فرسخ یا بیشتر باشد، باید نماز را قصر بخواند، همچنین اگر بین راه متوجه ‌شود که باید حداقل چهار فرسخ دیگر برود و با مسیر برگشتش، هشت فرسخ می شود، از همانجا نمازش قصر است.
در کارخانه صنعتی، جوانی سی ساله که در حال کار با دستگاه کمپرسور بوده است و مواد اوّلیه دستگاه را وارد دستگاه می کرده، دستگاه جوان را به داخل می کشد و تمام بدن او را با مواد دستگاه (حدود یک تُن قیر) چرخ می کند؛ به گونه ای که هیچ اثری از گوشت و استخوان فرد، مشهود و قابل تفکیک نیست؛ فقط دو تکّه استخوان ساق پای مرحوم از دستگاه خارج شده است. اکنون سؤال این است این مواد داخل کمپرسور که حدود یک تن می باشد و با جسم چرخ شدۀ جوان مخلوط شده است، چه حکمی دارد؟ آیا باید دفن شود؟ یا امکان استفاده از این مواد در بخش صنعتی وجود دارد؟
اگر میت بعد از افتادن در داخل قیر استحاله شده و بدنش به کلی از بین رفته باشد، دفن قیرها لازم نیست و استفاده از قیرها هم جایز است؛ البته اگر اجزائی از میت _هرچند مو، دندان، ناخن و استخوان باشد_ به دست بیاید، می بایست دفن شود.
در صورتی که انسان آیه سجده‌دار را از تلفن همراه بشنود و به صورت زنده نباشد، وظیفه‌اش چیست؟ آیا فرقی بین پخش مستقیم یا غیر مستقیم آن هست؟ بنده تا الآن این طور می‌دانستم که اگر به صورت زنده نباشد، سجده واجب نیست؛ در غیر این صورت وظیفه ام نسبت به سجده‌هایی که انجام نداده‌ام و تعداد آن‌ها را هم نمی‌دانم، چیست؟
در فرض سوال با شنیدن آیه سجده از ضبط صوت یا تلفن همراه یا ... سجده واجب می‌‌شود و فرقی بین مستقیم و غیر مستقیم نیست. ضمناً سجده‌هایی که بر عهده دارید را انجام دهید و می‌توانید به تعداد حداقلی که یقین دارید، اکتفا کنید.
تکبیرة الاحرام گفتن همراه با امام جماعت به طوری که وقتی امام، «الله» را گفت، مأمومی که دقیقاً پشت امام هست هم، ذکر «الله» را بگوید؛ و همراه با امام و نه قبل از آن، ذکر «اکبر» را بگوید؛ آیا نماز جماعت اشکال دارد؟
مأموم نباید تکبیرة الاحرام را پیش از امام بگوید، بلکه احتیاط واجب آن است که تا تکبیر امام، تمام نشده، تکبیر نگوید.
1- اگر فردی هنگام قرائت سوره، برخی آیات یادش رفت و هر چه صبر کرد، یادش نیامد، تکلیفش چیست؟
2- اگر فردی در تسبیحات اربعه و یا ذکرهای واجب نماز مانند تشهد مقداری از آن یادش رفت و هر چه صبر کرد، یادش نیامد، تکلیفش چیست؟
ج1) به طور کلی در غیر سوره توحید و کافرون تا وقتی که نمازگزار بیش از نصف سوره را نخوانده است، می‌تواند آن را رها کند و سوره دیگری بخواند؛ بنابراین در سوره توحید و کافرون یا جایی که بیش از نصف سوره را خوانده، چنانچه مقداری از سوره را فراموش کند و به هیچ طریقی _ هرچند با خواندن از روی قرآن و یا خواندن کسی که کنار او ایستاده و یا نگاه به گوشی به گونه ای که از حالت نماز خارج نشود _ نتواند کامل کند، باید نماز را رها کرده و پس از یادآوری یا تهیه نوشتار، مجدداً نماز را از سر بگیرد.
ج2) چنانچه به هیچ طریقی نتواند ذکر واجب را بگوید، باید نماز را رها کرده و پس از یادآوری یا تهیه نوشتار، مجدداً نماز را از سر بگیرد.
اگر معتکف جهت شرکت در امتحان مدرسه، از مسجد خارج شود و بعد از امتحان، به محل اعتکاف برگردد، چه حکمی دارد؟
اگر شرکت در امتحان، ضرورت ندارد، نباید خارج شود؛ ولی برای افرادی که شرکت در امتحان، ضرورت عرفی دارد، مانعی ندارد؛ البته خروج از مسجد، نباید به حدّی برسد که صورت اعتکاف به هم بخورد.
خواهرم سفیه است؛ مقداری پول نزد من دارد و خودش از این موضوع اطلاع ندارد؛ من هم آن پول را به همراه پول خودم در بانک پس انداز کرده ام. آیا وظیفه دارم به پول خواهرم سود اضافه کنم؟
اگر خواهرتان از کودکی سفیه بوده، ولیّ شرعی وی، پدر یا جدّ پدری‌ اش است و تصرّف شما در اموال وی بدون اذن ولیّ شرعی ایشان جایز نیست. اما اگر بعد از بلوغ، سفیه شده؛ باید برای ایشان از طرف حاکم شرع، قیم تعیین شود و چنانچه شما از طرف پدر یا جد پدری و یا حاکم شرع به عنوان قیّم انتخاب شده اید، تصرف در اموال ایشان، به جهت مصلحت ایشان اشکالی ندارد و باید سود ایشان را هم اضافه نمایید.
آیا خریدن ماشین‌های گران قیمت و چند میلیاردی، گناه است و اشکال شرعی دارد؟
در صورتی که اسراف یا از مصادیق تجمّل‌گرایی و اشرافی‌گری باشد، جایز نیست.