پایگاه اطلاع رسانی دفتر مقام معظم رهبری

موضوعات

پرسش و پاسخ

ارتباط با پایگاه PDF
آیا امر به معروف و نهی از منکر، قبل و حین ترک معروف، یا انجام معصیت، واجب است یا بعد از انجام هم واجب است؟ برای مثال، نهی از منکر به خاطر جلوگیری از غیبت، باید قبل از غیبت کردن باشد یا بعد از آن هم باید در صورت وجود شرایط، این را تذکر دهد؟
در هر حال امر به معروف و نهی از منکر، با وجود شرایط آن، هنگام ترک معروف یا انجام معصیت، یا بعد از آن - در صورتی که قصد تکرار داشته باشد - واجب است. اما قبل از عمل، اگر به قصد رسیدن به حرام، شروع به مقدمات آن نماید (که معمولا با آن مقدمات به حرام می رسد)، یا از حال شخص - از روی علم یا اطمینان و یا از دلیل معتبر - ظاهر شود که او می خواهد معصیتی را مرتکب گردد که تا به حال آن را انجام نداده است، نهی او واجب است.
آیا در وضو، شستن صورت با دست راست باید باشد یا افراد چپ دست می توانند در وضو، صورت را با دست چپ بشویند؟
شستن صورت در وضو لازم نیست با دست راست انجام شود و با دست چپ هم مانعی ندارد.
1. اگر در اثنای نماز جماعت، امام جماعت یادش بیاید که وضو ندارد؛ تکلیف امام و مأمومین چیست؟
2. آیا مأمومین می‌توانند زمانی که امام جماعت نماز خود را می‌شکند، نماز خود را بشکنند؟
3. اگر امام جماعت نماز خود را با این که می‌داند وضو ندارد، ادامه دهد، تکلیف نماز مأمومین و امام جماعت چیست؟
ج1) امام جماعت باید نماز را رها کند و اگر در صف جلو، فرد واجد شرایطی بود و جلو ایستاد، مأمومین می‌توانند بقیه نماز را با او ادامه دهند.
ج2) جایز نیست مأمومین نماز خود را بشکنند و در فرض مزبور باید به فرادا نماز را ادامه دهند.
ج3) نماز امام جماعت باطل است؛ لکن نماز مأمومینی که اطلاع از وضعیت امام ندارند، صحیح است.
در قنوت آیا دست‌ها باید به هم چسبیده باشد؟ اگر از هم فاصله داشته باشد، آیا نماز باطل است؟
به هر طریقی که باشد، نماز باطل نیست.
به طور کلی در قنوت مستحب است نمازگزار کف دست‌ها را رو به آسمان قرار دهد و به قصد رجاء، انگشتان دست‌ها را به جز انگشت ابهام، به هم بچسباند و هر دو کف دست‌ها را پهلوی هم متصل به هم قرار دهد و نگاهش هنگام قنوت به کف دست‌هایش باشد.
1. لطفاً منظور از عبارت «نسلاً بعد نسل» که برای تعیین متولی در وقفنامه‌ها به کار می‌رود را بفرمایید.
2. آیا تولیت در اولاد واقف، به صورت طولی استمرار دارد و یا عرضی؟
ج1و2) در فرض سؤال، به صورت طولی باید باشد و با وجود یک نفر در نسل موجود، نوبت به نسل بعدی نمی‌رسد.
اگر بعد از غسل های سه گانه یا اول و دوم از بدن میت بول یا مدفوع خارج شود چه حکمی دارد؟
اگر بدن میت پس از غسل یا در اثناء آن به نجاستی از خودش یا از خارج نجس شود‌ بنابر اقوا اعادۀ غسل واجب نیست هر چند که بول یا غائط از او بیرون آمده باشد؛ اگرچه احتیاط مستحب در صورت بیرون آمدن بول یا غائط در اثناء آن، اعادۀ غسل است البته پاک نمودن بدن میت از نجاست واجب است و این تطهیر بنابر احتیاط، واجب است هر چند بعد از قرار دادن در قبر باشد، مگر آنکه ممکن نباشد، و لو به خاطر اینکه بیرون آوردن او از قبر موجب هتک حرمت است.
جمع بین دو خواهر، حرام است؛ آیا منظور از خواهر، خواهران رضاعی و به شبهه یا به وسیلۀ عمل زنا را نیز شامل می‌شود یا نه؟
جمع در ازدواج بین دو خواهر، مطلقا جایز نیست؛ چه نسبی باشند یا رضاعی و چه حاصل از وطی به شبهه باشند یا زنا و یا مختلف باشند.
پدرم از برادرم که معلول و عقب مانده ذهنی است، چهل سال نگهداری و پرستاری کرد. آیا برادرم که دچار معلولیت ذهنی است، سهم الارث مشخصی دارد؟
برادر شما همانند دیگران ارث می‌برد و فرقی بین او و دیگران از جهت سهم الارث نیست؛ ولی چون سفیه است، به خود او تحویل داده نمی شود؛ بلکه ولیّ شرعی او باید آن را در مصالح او مصرف کند.
با توجه به استفتاء ذیل، من تا به حال، این نمازها را شکسته می خواندم. تکلیفم چیست؟
س: برای مسافری که قصد اقامت ده روز در غیر از وطن را دارد، نماز خواندن بین حدّ ترخّص و محل اقامت، در رفت و برگشت چگونه است؟
ج: در فرض سؤال باید احتیاطاً نماز را جمع بخواند (هم شکسته و هم تمام) و در غیر این صورت نماز را تا رسیدن به محل اقامت به تأخیر اندازد.
در فرض مذکور، احتیاطاً قضای نمازها را به صورت تمام، بخوانید؛ البته اگر با مراعات شرایط به مرجعی رجوع کنید که فتوا دارد، می توانید بر طبق فتوای ایشان عمل نمایید.
با توجه به این که ازدواج با دختر خواهر زن باید با اجازه زن باشد؛ آیا در صورتی که قصد انجام مسایل جنسی در میان نباشد، نیاز است باز هم اجازه بگیرند؟ مثلاً برای مسافرتی که زن شخص و دختر خواهر زن، همراه او هستند؟
هر چند در فرض سؤال مرد نمی تواند بدون اجازه ی همسر خود با خواهر زاده یا برادر زاده او عقد ازدواج بخواند، البته اگر بدون اجازه همسرش با ایشان عقد نکاح بخواند و همسرش بعدا بگوید به آن عقد راضی هستم، اشکال ندارد و عقد صحیح است.
آیا هر چیزی که مرجع تقلید می‌گوید برای مقلد، حجت شرعی است؟ یعنی آیا هر نظر و فکر مرجع تقلید که به دین مربوط می‌شود (مثلاً نظرات سیاسی و ...) برای ما حجت است؟ و بر ما واجب است که حرف‌های او را قبول داشته باشیم؟
نظرات مرجع تقلید جامع الشرایط در احکام دین، یعنی فروعات فقهی، برای مقلدین خود حجت است؛ ولی در احکام حکومتی و اموری که مربوط به مصالح عمومی اسلام و مسلمین است باید از ولی فقیه تبعیت کرد.
نذر کرده ام (با شرایط صحیح همراه با صیغه نذر) که اگر فلان اتفاق افتاد، نماز شکر بخوانم. حال اگر حاجتم برآورده شود، نماز شکر را باید به چه شکلی بخوانم؟ آیا فقط نیت شکر و خواندن دو رکعت نماز مثل نماز صبح، کافی است؟
اگر موقع نذر کردن، نماز شکر به نحو وارد شده را قصد نکرده باشید، خواندن دو رکعت نماز مستحبی مانند نماز صبح به نیت شکر گزاری کفایت می کند.
با یک نفر قرار گذاشتم که باری را به جایی برساند و در ازای آن، مبلغی را با وی شرط کردم و ضمن آن گفتم که از یک ساعت و نیم بیشتر نشود. اما فرد مورد نظر بار را پس از حدود سه ساعت و نیم از طریق یک واسطه به مقصد رساند. واسطه ادّعا می کند که نفر قبل به دلیل مشکلی که برایش پیش آمده، نتوانسته بار را زودتر برساند. ضمناً شرط زمان را، به واسطه، اطلاع نداده است. لازم به ذکر است که تأخیر پیش آمده، موجب خسارت به بنده نیز شده است. حال آیا مبلغ تعیین شده را باید به واسطه بدهم یا خیر؟
اگر زمان مذکور به صورت شرط ضمن عقد اجاره بوده است و شما بعد از اطلاع از تخلّف، راضی نشده اید، حق فسخ اجاره را دارید و در این صورت اجرت المثل عمل انجام شده را ضامن هستید.
پدر من چندین سال کشاورز بوده و آب و املاکی که روی آن کار می‌کردند از اداره اوقاف به صورت اجاره‌ای بوده است. بعد از رحلت پدرم، آیا فرزندان می‌توانند چیزی تحت عنوان سرقفلی از آب و املاک اجاره‌ای را بدون این که به اصل و نیت واقف صدمه‌ای وارد شود، به فروش برسانند و آب و املاک اجاره‌ای را به فرد دیگری واگذار نمایند؟
در فرض سؤال، اگر مرحوم پدرتان آب و املاک را اجاره کرده، تا پایان مدت اجاره، در اختیار ورثه می‌ماند و ورثه حق اجاره دادن به دیگری را ندارند. اما اگر مرحوم پدرتان سرقفلی زمین را خریده، به ورثه منتقل می‌شود و می‌توانند از اوقاف آن را مطالبه کنند و یا به دیگری منتقل نمایند. البته اگر منظور شما، حق کسب و پیشه است، حق کسب و پیشه، حق ثابتی در شرع نیست؛ بلی، اگر در این باره در جمهوری اسلامی مقرراتی باشد؛ مراعات آن لازم است.
چنانچه در عقد موقت، مرد برای خواندن صیغه، وکیل شده، ولی میزان مهریه را به همسر خود اطلاع ندهد و بگوید مقداری تعیین کردم و در کل دوران عقد نیز این میزان را اطلاع ندهد، صحت عقد چگونه است؟
اگر زن، مرد را در تعیین مهریه وکیل کرده و مرد هنگام خواندن عقد موقت، مهریه را تعیین کرده باشد، عقد صحیح است.