پایگاه اطلاع رسانی دفتر مقام معظم رهبری

موضوعات

پرسش و پاسخ

ارتباط با پایگاه PDF
در صورتی که زوجه در عده طلاق، رجوع به ما بُذِل کند، آیا در صورت عدم اطلاع زوج از این رجوع، اثری بر رجوع مترتب می‌شود؟ به عبارت دیگر، در صورت عدم اطلاع زوج از رجوع زوجه به ما بذل در دوران عده طلاق، آیا زوجه استحقاق دریافت مهریه‌ای را که به ازای طلاق بذل نموده دارد؟
در صورت عدم اطلاع زوج، رجوع زن در بذل اثری ندارد.
گاهی فروشنده هنگام فروش، برای سفارش کالایی که خریدار تقاضا می کند، بیعانه می گیرد و بقیه پول را هنگام تحویل کالا دریافت می کند. البته قیمت کالا هنگام تحویل با قیمت زمان سفارش، ممکن است مقداری کمتر یا بیشتر شود. آیا این معامله صحیح است؟
اگر صِرفاً بیعانه گرفته باشد و هنگام تحویل، خرید و فروش صورت بگیرد، اشکال ندارد.
در هیأت عزاداری، شخصی در کنار مداح، جهت جذابیت و شور عزاداری، ذکر مقدّس امام حسین علیه السلام را با حالتی خاص تکرار می‎کند. یا از آلات موسیقی مانند اُرگ (از آلات موسیقی و شبیه پیانو است) و سنج و غیر آن ها استفاده می شود. آیا این کارها، وهن دین و عزاداری محسوب می شود؟
تکرار ذکر در فرض سؤال اگر موجب وهن مذهب یا مراسم عزاداری معصومین علیهم السلام نباشد، اشکال ندارد و تشخیص وهن با خود مکلف است. اما استفاده از آلات موسیقی، مناسب با عزاداری سالار شهیدان نیست و شایسته است مراسم عزاداری به همان صورت متعارفی که از قدیم متداول بوده برگزار شود.
شخصی که دیر به نماز جماعت می رسد، باید حمد و سوره را در موقع خواندن تسبیحات اربعۀ امام جماعت آهسته بخواند؛ حال اگر عمداً یا سهواً بلند بخواند، حکم نمازش چیست؟
سهواً اشکال ندارد و همچنین اگر از روی فراموشی یا ندانستن مسأله باشد، نمازش صحیح است
طرفین به عاقد وکالت داده اند صیغه محرمیّت بین آنان جاری سازد؛ از امروز تا یازده ذی العقده همزمان با ولادت امام رضا علیه السلام. عاقد هنگام خواندن صیغه اعلام کرد ۱۴۶روز و در صیغه نامه نوشته تا ۱۳مرداد. اکنون متوجه شدیم تا سیزده مرداد یعنی یازده ذی العقده صد و پنجاه روز می شود. حال تا چه زمان محرمیّت برقرار است؟ سیزده مرداد یا ۱۴۶روز؟
در فرض سؤال تا زمانی که طرفین اعلام کرده اند (یازدهم ذی القعده) محرمیّت برقرار است.
اگر شخصی مریض یا غیر مریض با آب خیلی سرد، وضو بگیرد که آب برای او ضرر معتنابه داشته باشد و مثلاً سرما بخورد، یا سرماخوردگی‌اش بدتر شود، آیا وضویش باطل است؟ یا فقط حرام انجام داده است؟
اگر مکلف بداند استعمال آب برای او ضرر قابل توجه دارد و یا ترس بر این موضوع دارد، نباید وضو بگیرد و اگر با این حال وضو بگیرد، وضو صحیح نیست و جایز هم نیست و مرتکب حرام شده است.
در پایان مدت قرارداد اجاره، صاحب خانه پول قرض الحسنه مرا نمی دهد. به من هم گفته، چون قرارداد شما تمام شده، ماندن تو در خانه غصب است. من از خانه بیرون آمدم. الآن دو ماه است که درگیرم. آیا می توانم برای سال های آینده در قرارداد شرط کنم اگر صاحب خانه در انتهای موعد، قرض مرا پس ندهد، خانه اش را گرو و رهن برای قرض خودم بگیرم؟
شرط گرو گرفتن خانه در ضمن عقد، اشکال ندارد، ولی بدون اجازه مالک، نمی توانید در آن تصرف کنید.
اگر کسی به صورت مطلق نذر کند که معتکف شود، آیا روز اول و دوم می تواند از اعتکاف خارج شود؟ اگر روزهای معیّنی را نذر کند که معتکف شود، چگونه باید عمل کند؟
اگر نذر مطلق باشد، خروج از اعتکاف در روز اول و دوم، اشکال ندارد؛ ولی واجب است اعتکافش را بعداً بجا آورد. و چنانچه نذر معین باشد، حق بر هم زدن آن را حتی در روز اول و دوم ندارد.
من در زمان شوهر اوّلم، با یک نفر رابطه داشتم که بعدها از شوهر اول طلاق گرفتم و با آن فرد دوم، ازدواج کردم. بعد از پنج سال زندگی، تازه متوجه شدم که عقد با مرد دوّم باطل بوده و ما به هم حرام ابدی هستیم. متأسفانه در زمان مرد دوم، با نفر سوّمی رابطه داشتم که الآن بعد از مشخص شدن بطلان عقد با مرد دوم؛ می‎خواهم با این سومی ازدواج کنم. آیا ازدواج ما صحیح است؟
در فرض سؤال، به نفر سوّم حرام أبد نشده‎اید و می‎توانید پس از پایان عدۀ وطی به شبهه، با او ازدواج کنید.
آیا عین مال مجهول المالک باید به فقیر داده شود یا این که می‎توان آن مال را تملّک کرد و پول آن را به فقیر داد؟ با توجه به اینکه معمولاً فقراء، تمایل بیشتری به دریافت پول دارند؟
در مجهول المالک بعد از یأس از پیدا شدن مالک آن، می توان عین مال را تملّک کرد و قیمتش را از طرف مالک به فقیر صدقه داد.
در مسأله قصد اقامت ده روز در مسافرت، که فقها فرموده‎اند: "اگر یک نماز چهار رکعتی بخواند، دیگر نمی‎تواند نماز شکسته بخواند، هر چند از قصد ده روز برگردد"؛ در این مسأله اگر نماز چهار رکعتی شخص، قضا شود؛ آیا در حکم همان خواندن نماز است، تا بقیه نمازهایش تمام باشد یا خیر؟
تا وقتی که نماز چهار رکعتیِ ادائی نخوانده (اگر چه وقت آن رسیده و نخوانده)، قصد ده روز محقق نمی‌شود و اگر در این حال از قصدش برگردد، نمازش در آن جا شکسته است.
اگر شک کنم یک وسیله‌ای مال خودم است یا نه، به طوری که فوق العاده شبیه مال خودم باشد، ولی شک دارم؛ وظیفه چیست؟
موارد مختلف است. اگر مثلا در خانه ای که ساکن هستید چیزی را پیدا کنید و ندانید که مال شما است یا مال دیگری، پس اگر دیگران داخل خانه نشده باشند یا افراد اندکی از مردم اتفاقاً وارد آن شده باشند، آن چیز، مال شما محسوب می شود ولی اگر از جاهایی باشد که مردم در آن تردّد دارند، مانند بیرونی خانه که برای میهمان ها و واردین و عیادت کنندگان آماده شده است یا مسافر خانه ها و اماکن عمومی، در این صورت آن چیز حکم مال پیدا شده یا مجهول المالک را دارد، مگر این که اطمینان پیدا کنید که مال خود شما است.
آیا اعتکاف بچه ممیّز، صحیح است؟ پدری که فرزند نابالغ خود را به اعتکاف می برد، آیا پدر باید وی را از محرمات اعتکاف باز دارد؟
ج1) اعتکاف بچه ممیّز صحیح است.
ج2) واجب نیست؛ ولی شرایط صحت اعتکاف بین بالغ و نابالغ ممیز، یکسان است.
دفن میّت با تابوت (اعم از تابوت چوبی، فلزی و...) آیا جایز است؟
دفن میّت با تابوت با رعایت ضوابط شرعی، اشکال ندارد.
چنانچه عقد و تمکین خاص از طرف ولیّ دختر و زوج، اکراهی باشد و بعداً زوجه نکاح را رد کند، آیا این رابطه زنا محسوب می شود؟ در مورد فرزند حاصل از این رابطه، چه حکمی مترتب است؟
اگر عقد خوانده شده اکراهی* بوده، عقد باطل است؛ مگر این که بعداً رضایت داده باشد و اگر زن در فرض سؤال نکاح را رد کند، زنا محقق می‌گردد و فرزند، زنا زاده محسوب می‌شود.
----------------------------------------------------------------------
* اکراه، وادار کردن دیگری است بر ایجاد چیزی که ایجاد آن را کراهت دارد با تهدید بر ترک آن، به شرط آن که وادار کننده بر انجام آنچه را که وعده می دهد قادر باشد و او علم یا گمان یا خوف داشته باشد که اگر به دستور او عمل نکند او تهدیدش را عملی می کند و به اکراه ملحق می شود موردی که او را به ایجاد چیزی که آن را کراهت دارد امر می کند با خوف مأمور از عقوبت و اضرار او در صورت مخالفت کردن؛ اگرچه تهدیدی واقع نشود؛ اما اگر کاری را به جهت ترس اضرار دیگری بر او بدون آن که او را ملزم کرده باشد انجام بدهد، ملحق به اکراه نمی باشد.