پایگاه اطلاع رسانی دفتر مقام معظم رهبری

موضوعات

پرسش و پاسخ

ارتباط با پایگاه PDF
کسی که به جهت مریضی شدید از انجام وضو و تیمم عاجز بوده و نایب هم نمی تواند بگیرد. آیا این فرد حکم «فاقد الطهورین» را دارد؟ وظیفه شرعی او چیست؟
در فرض مذکور، اگر به هیچ وجه نمی تواند وضو یا تیمم را انجام دهد، حکم فاقد الطهورین داشته و بنا بر احتیاط باید نماز را در وقت، بدون وضو و تیمم بخواند و سپس قضا کند؛ البته اگر بتواند وضوی ناقص انجام دهد بنا بر احتیاط نماز را در وقت با وضوی ناقص بخواند و بعداً نیز قضا کند.
پرسش شماره 70734
موضوع: وضو، غسل و تیمم
اگر روزه ‌دار بتواند از قی کردن خودداری کند، آیا لازم است از آن جلوگیری کند؟
اگر روزه دار بتواند از قی کردن خودداری کند، چنانچه برای او ضرر و مشقت نداشته باشد، باید خودداری نماید.
پرسش شماره 70732
موضوع: روزه
دختر بچه ای به سن تکلیف رسیده اما جسم ضعیفی دارد، آیا روزه بر او واجب است؟
در فرض سؤال اگر روزه برای او ضرر ندارد واجب است روزه بگیرد؛ بله اگر وضعیّت مکلّف به گونه‌ای است که به خاطر ضعف جسمانی یا طولانی بودن روز، روزه گرفتن به خودی خود _ حتّی با ترک فعّالیّت و مراعات تغذیه _ سختی فوق ‌العاده داشته باشد، در این صورت بنابر احتیاط روزه بگیرد و وقتی به سختی فوق‌ العاده افتاد، افطار کند و قضای آن را بگیرد. امّا اگر حرجی بودن ادامه‌ روزه به دلیل فعّالیّت مانند اشتغال به کار یا تحصیل و مطالعه باشد، در این صورت بنابر فتوا باید روزه بگیرد و هر گاه به سختی فوق ‌العاده افتاد، افطار کند و قضای آن را بگیرد.
پرسش شماره 70731
موضوع: روزه
اگر انسان به فرد معیّنی غیر از ولیّ، وصیت کند که آن فرد، خودش شخصاً فرد وصیت کننده را پس از فوت، غسل دهد یا کفن نماید یا بر بدنش نماز بخواند یا او را دفن کند و او هم قبول کند، آیا برای عمل به وصیت، نیاز به اجازه ولیّ میت دارد؟
اگر میت برای غسل و کفن و دفن و نماز خود غیر از ولیّ، فرد دیگری را معین و به او وصیت کند، احتیاط واجب آن است که آن شخص از ولیّ میت اجازه بگیرد و بر ولیّ هم بنابر احتیاط، واجب است که اجازه بدهد.
پرسش شماره 70729
موضوع: احکام محتضر و اموات
آیا هر نماز مستحبی ای که در حالت نشسته خوانده می شود باید دو برابر رکعت هایش خوانده شود یا فقط نوافل اینگونه اند؟
شامل تمام نمازهای مستحبی می شود؛ یعنی مستحب است در صورتی که نمازهای مستحبی نشسته خوانده می شود، هر دو رکعت، یک رکعت حساب شود به استثناء نماز وُتَیره (نافلۀ عشا) که احتیاطاً به صورت نشسته خوانده می شود نه به صورت ایستاده.
پرسش شماره 70727
موضوع: نماز
آیا در سجده سهو، راست نشستن بین دو سجده، لازم است یا سر برداشتن از مُهر کافی است؟
نشستن واجب نیست و چنانچه عرفاً سجده صدق کند، کفایت می کند.
پرسش شماره 70726
موضوع: نماز
نسبت به مراجعه بیمار به غیر مماثل دو استفتاء وجود دارد که جواب با هم فرق دارند. در یکی عدم جواز و در دیگری با عنوان (بهتر است) آمده. لطفاً توضیح بفرمایید.
س۱۴۶. اگر زنی دچار بیماری خفیفی شده به طوری که جانش در خطر نیست، با فرض دوری او از شهر و وجود پزشک مرد در روستا، آیا حتماً باید به پزشک خانم در شهر مراجعه کند و یا در همان جا، مراجعه به پزشک مرد مجاز است تا با انجام معاینات ضروری، اقدام به تشخیص و درمان نماید؟
ج. چنانچه به طور عادی و بدون حرج و مشقت، رفتن به شهر میسّر است، باید در شهر به پزشک زن مراجعه نماید.
س۱۵۱. آیا دکتر زن می تواند مرد نامحرم را ویزیت کند؟ (با لمس بدن)
ج. با امکان لمس از روی لباس یا با دست کردن دستکش هنگام معالجه مانع ندارد و بهتر است اگر ضرورت ندارد مرد به دکتر زن مراجعه نکند و چنانچه مستلزم لمس یا نظر حرام باشد، جایز نیست.
در هر دو مورد سؤال، چنانچه مراجعه به پزشک نامحرم مستلزم لمس و نظر حرام نباشد، فی نفسه اشکال ندارد؛ امّا اگر مراجعه و معاینه و درمان مستلزم لمسِ و نظر حرام باشد و رجوع به پزشک همجنس ممکن باشد، مراجعه و معاینه به پزشک غیر همجنس جایز نیست؛ البته در سوال دوم مرد به پزشک زن مراجعه کرده و زن نیز از دستکش استفاده می کند که لمس حرام اتفاق نمی افتد و اشکالی هم ندارد ولی در سوال اول، بیماری خفیف است و زن برای معاینه به پزشک مرد مراجعه کرده است و با توجه به اینکه معاینه زن توسط مرد، نوعاً مستلزم نگاه و یا لمس حرام می باشد بنا بر این چنانچه به طور عادی و بدون حرج و مشقت، رفتن به شهر میسّر باشد، باید در شهر به پزشک زن مراجعه نماید.
پرسش شماره 70724
موضوع: احکام پزشکی
در نمازهای مستحبی که در کتب مختلف مثل مفاتیح الجنان وارد شده اند درباره قنوت هیچی وارد نشده است. آیا در این صورت قنوت در آن نماز (که وقتی هیچ حرفی درباره قنوت در آن نماز ذکر نشده) مستحب است؟ یا با نیت رجاء انجام داده شود؟
قنوت در رکعت دوم همه نمازهای واجب و مستحب، مستحب است.
پرسش شماره 70723
موضوع: نماز
آیا جواب سلام در گفتگو های مجازی (چت) واجب است؟
بطور کلی جوابِ سلام، جز در ملاقات حضوری، مکالمه تلفنی و مانند آن، واجب نیست.
پرسش شماره 70722
موضوع: نگاه، پوشش و معاشرت
در مورد معاملات ارز دیجیتال، آیا گرفتن سود و فعالیت در بازارهای فیوچرز اشکال شرعی دارد؟ مثلاً سود گرفتن و معامله کردن از نوسانات بازار و قیمت ها، آیا مجاز است؟
ابتدا باید توجه داشت نسبت به ارز دیجیتال در مواردی که قانون مصوبی در این زمینه وجود ندارد، مقلدین معظم له می توانند در این مساله به مجتهد جامع الشرایطی که فتوای مشخصی در این باره دارد مراجعه نمایند.
اما نسبت به معاملات فیوچرز درغیر ارز دیجیتال اگر به صورت تعهد بر انجام معامله در زمان معین باشد اشکال ندارد و اگر معامله ای صورت نمی گیرد و کسب درآمد صرفاً بر اساس پیش بینی نوسانات قیمت باشد (معاملات آتی دائمی یا cfd) بنا بر احتیاط واجب موجب ملکیت درآمد حاصل نمی شود.
پرسش شماره 70721
موضوع: معاملات و شغلها
اگر پسری 13 ساله که سه نشانه ی سن بلوغ را نمی داند ولی به اعتقاد اینکه بالغ شده و باید واجبات را انجام دهد از روی قصد روزه اش را باطل کند آیا باید 60 روز روزه بگیرد؟ تکلیفش چیست؟
اگر شرعاً بالغ بوده و می دانسته که بالغ است، باید علاوه بر قضای آن روزه ها کفاره هم پرداخت کند و در این صورت پرداخت کفاره واجب فوری نیست و هر زمان که توان آن را داشت اقدام نماید.
اما اگر از بلوغ خود خبری نداشته است، قضای روزه کافی است و کفاره ندارد.
توجه داشته باشید نشانه‌های بلوغ یکی از سه چیز است:
1. روییدن موی درشت زیر شکم بالای عورت (شرمگاه).
2. احتلام (بیرون آمدن منی).
3. تمام شدن 15 سال قمری در پسر (که تقریباً معادل 14 سال و 6 ماه و 18روز شمسی می‌باشد.)
پرسش شماره 70654
موضوع: روزه
اگر یک امام جماعت جدید به مسجدی بیاید، آیا اول باید از قرائت صحیحش مطمئن بشویم بعد اقتدا کنیم یا نیازی نیست؟
اقتدا در فرض مزبور اشکال ندارد و نیازی به تحصیل اطمینان قبل از اقتدا کردن نیست.
پرسش شماره 70614
موضوع: نماز
گوشت طاووس حلال هست یا حرام؟
طاووس حرام گوشت می باشد.
پرسش شماره 70603
موضوع: خوردنی ها و آشامیدنی‌ها
1. پسر عموی اینجانب در زمانی که ٧ سال داشته است از طرف عموی خود به عنوان یکی از متولیان موقوفه ای به صورت منصوص منصوب می گردد و در وقف نامه ذکر می شود تا رسیدن به سن قانونی قیم ایشان می تواند وظیفه ایشان را انجام دهد. حال که ایشان به سن قانونی رسیده است تمایلی به انجام امور وقف و در اصل قبول تولیت ندارد. حال سؤال اینجاست: آیا ایشان با توجه به توضیحات ذکر شده می تواند شرعاً از تولیت استعفا داده و شخص دیگری به عنوان متولی جایگزین ایشان شود؟
2. آیا شرعاً متولی وقف بعد از قبول تولیت، در صورتی که با توجه به شرایط زندگی و… تمایلی به ادامه امر تولیت نداشته باشد، می تواند از سمت خود استعفا داده و جایگزین برای خود تعیین نماید؟
ج1) اگر قبلا این منصب را قبول نکرده، در پذیرش آن مختار است.
ج2) فردی که تولیت را پذیرفته بنا بر احتیاط حق عزل خودش را ندارد.
ضمناً باید توجه داشت به طور کلی متولی، حق نصب متولی دیگر را ندارد، مگر اینکه واقف به صورت صریح چنین اختیاری به او داده باشد. لازم به ذکر است چنانچه در ضمن وقف، مباشرت متولی شرط نشده باشد، می تواند برای اداره امور موقوفه، وکیل بگیرد تا کارها را انجام دهد.
پرسش شماره 70602
موضوع: وقف، مساجد و قبرستان
آیا نماز خواندن در مسیر رفت و آمد عابرین، (به خاطر شلوغی حرم یا مسجد) مبطل نماز است؟
به طور کلی، نماز خواندن در مسیر رفت و آمد کراهت دارد و در صورتی که مزاحمتی برای عابرین داشته باشد، حرام است ولی مبطل نماز نیست.
پرسش شماره 70591
موضوع: نماز