پایگاه اطلاع رسانی دفتر مقام معظم رهبری

موضوعات

پرسش و پاسخ

ارتباط با پایگاه PDF
شخصی بعد از ازدواج و تعیین مهریه همسرش، اولین حقوقش را دریافت کرده است. از زمان ازدواج 7 سال می‌گذرد و طی این 7 سال، خمسی نپرداخته است، اما قصد دارد هم اکنون خمس خود را محاسبه و پرداخت نماید؛ از طرفی به همسرش مهریه بدهکار است؛ آیا اجازه دارد هم اکنون کل داراییش (به جز بخشی که برای مایحتاج و تأمین مخارج زندگی باید نگه‌دارد) را برای جبران بخشی از مهریه به همسرش تحویل دهد؟
به طور کلی درآمدهایی که سال خمسی بر آن نگذشته است را می توان بابت مهریه همسر داد. اما پرداخت خمس مقداری که در فرض سؤال در این چند سال، اضافه بر مخارج سالانه شخص مزبور بوده، با محاسبه تنزل ارزش پول لازم است؛ البته با توجه به اینکه فرد مذکور، حساب سال نداشته و نمی‌داند که به هنگام صرف پول در خرید مایحتاج، آیا سال خمسی بر آن گذشته یا نه، در مورد پول خرید آنها بنابر احتیاط واجب باید با یکی از نمایندگان مقام معظم رهبری مصالحه نماید.
آیا ممکن است کسی به جای هر سال، در هر ماه خمس بدهد؟ آیا بعد از این که پولی به عنوان خمس جدا شد (در این فرض) رساندن آن به ذی حق، وجوب فوری دارد؟
محاسبه ماهانه خمس و پرداخت آن اشکالی ندارد و در صورت پرداخت، سر سال خمسی بار دیگر، خمس به آن تعلق نمی‌گیرد و نیز انسان اگرچه می‌تواند آن را کنار بگذارد اما مادامی که آن را به ولی امر خمس یا وکیل مسلّم ایشان نداده است خمس محسوب نمی شود.
فردی پیش از فرا رسیدن سال خمسی، مبلغی جهت دارو و درمان، هزینه نموده و اسناد آن را جهت دریافت بیمه، به سازمان مربوطه ارسال کرده است. سازمان بیمه، بعد از گذشت سال خمسی، مبلغی را به ایشان پرداخت نمود. (نقداً یا چک روز یا به حساب ریخته یا...)
1-آیا به مبلغ دریافتی، خمس تعلق می‎گیرد؟
2- اگر به آن خمس تعلق می گیرد، آیا زمان پرداخت آن، هنگام دریافت مبلغ است؟ یا اگر تا سال خمسی بعد، هزینه نشد در آن زمان، باید خمس آن را بپردازد؟
ج1و2) اگر انسان هزینه درمان را از درآمد سال پرداخت کند و بعد از سال خمسی، بیمه، آن را به او برگرداند، به پول دریافتی از بیمه، خمس تعلق می گیرد، که باید بلافاصله پس از دریافت، فوراً پرداخت شود.
آیا هزینه طول درمان، خمس دارد؟ (هزینه ای که پزشک به خاطر استعلاج، استراحت داده و بیمه، پول استراحت را مثلاً روزی بیست تومان تا یک یا دو ماه می پردازد.) اداره بیمه این ماه پول را داده و ماه بعد، سال خمسی من است. آیا باید خمسش را بدهم؟
اگر پول‌های پرداخت شده بر اساس قرارداد بین گیرنده آن وجوه با بیمه باشد و یا اگر کارفرما حق بیمه را پرداخته و پرداخت کارفرما بر اساس شرط بین گیرنده و او (کارفرما) باشد، در این صورت حکم درآمد داشته و چنانچه از سال خمسی اضافه بیاید مشمول خمس است.
آیا لوازم سیسمونی مشمول خمس می شود؟
اگر در حدّ شان باشد، جزء مؤونه است و خمس ندارد.
اگر شخص سیدی خرجی خود را بالفعل ندارد، آیا می تواند سهم سادات بگیرد؟
در صورتی که شخص سید قادر به تأمین نیازهای متعارف سالانه نباشد، می تواند سهم ساداتی که از طرف ولی امر خمس اجازه داده شده است را دریافت کند.
اگر سال خمسی موجر نزدیک باشد، آیا وی می تواند از مستأجر بخواهد بر خلاف رویه هر ماهه، دو روز مبلغ وجه الاجاره را دیرتر بدهد تا موعد سال خمسی موجر بگذرد و خمس به آن تعلق نگیرد؟
چنین درخواستی موجب عدم تعلق خمس نمی شود.
بلیط هواپیمایی را برای مشهد تهیه کردم ولی قبل از رفتن به مشهد، سال خمسی ام فرا رسید. آیا باید خمس آن را پرداخت کنم؟
اگر زمان مسافرت به صورتی باشد که عرفاً لازم است بلیط آن زودتر تهیه شود، خمس ندارد.
پرداخت رد مظالم و جهیزیه به فقیر شرعی، آیا جزو مخارج سال محسوب می شود و خمس ندارد؟
به طور کلی پرداخت رد مظالمی که بر انسان لازم شده و انفاقی که مطابق شأن باشد، جزو هزینه های سال محسوب شده و خمس ندارد.
کتاب هایی که چند جلدی هستند ولی به صورت تکی هم می توان خریداری کرد، چنانچه با هم خریداری شوند در حالی که تنها به یکی از آنها نیاز داریم و در آینده جلد دیگر را می خوانیم، آیا خمس بر آن تعلق می گیرد؟
کتاب هایی که تا پایان سال خمسی مورد احتیاج عرفی شما باشد، مشمول خمس نیست و مازاد بر آن را که از درآمدتان خریده اید، سر سال خمسی، مشمول خمس است.
شخصی مغازه یا زمینی می خرد تا در آن کسب و کار یا زراعت کند، لذا نیت او کسب درآمد از طریق افزایش قیمت ملک نیست و این خرید ملک با پولی انجام شده که خمسش نیز پرداخت شده است، آیا با توجه به افزایش متداول قیمت املاک، هر سال به افزایش قیمت آن ملک خمس تعلق می گیرد؟
تا زمانی که مغازه و یا زمین را نفروخته، افزایش قیمت آن خمس ندارد و هر گاه آن را فروخت، افزایش قیمت آن پس از کسر مقدار تورم، جزء درآمد سال فروش است و چنانچه تا حدود یک هفته بعد از سال خمسی، صرف زندگی نشود و باقی بماند، باید خمس آن را بپردازد.
خمس سال گذشته ام را از پول وامی که در آن زمان گرفته بودم پرداخت کردم، در حالی که در آن زمان هنوز قسطی از آن وام را پرداخت نکرده بودم؛ سپس در سال خمسی جاری که الان نزدیک به پایان آن هستم تعدادی از اقساط آن وام را پرداخت کردم، آیا این پولی که برای اقساط وام در سال جاری داده ام از مؤونه ام محسوب می شود و یا اینکه باید خمس آن را پرداخت کنم؟
اقساط وامی که برای پرداخت خمس سال گذشته هزینه شده است، از مؤونه محسوب نمی شود و اگر از درآمد پرداخت شده، باید خمس آن پرداخت شود.
آیا به اشیایی که بصورت کلکسیونی جمع آوری می شوند، مانند سکه، اسکناس، تمبر و غیره خمس تعلق می گیرد؟
در صورتی که خرید و نگهداری و استفاده از آنها خارج از شأن نباشد و به قصد تجارت، خریداری و نگهداری نشده باشد، خمس ندارد.
نماھای منفصل گاو، شتر و گوسفند (روغن، پشم و...) اگر برای نیاز سال آینده نگه داشته شود، آیا مشمول خمس می گردد؟
اگر تا حدود یک هفته بعد از سال خمسی مصرف نشود، خمس دارد.
۲۳ آبان سر سال خمسی من است؛ قبل از این تاریخ، مبلغی بعنوان حق التدریس به حساب من واریز شده بود ولی بی اطلاع بودم و بعد از سال خمسی متوجه شدم؛ اگر بخواهم این مبلغ را بابت بدهی (که مربوط به قبل از ۲۳ است) پرداخت کنم، آیا به آن خمس تعلق می گیرد یا نه؟
اگر با حقوق یاد شده تا حدود یک هفته بعد از سال خمسی این بدهی را بپردازید، خمس ندارد در غیر این صورت متعلق خمس است؛ البته اگر بدهی بابت وامی است که برای مخارج زندگی گرفته اید و زمانی آن را خرج کرده اید که اولین درآمد سال جدید به حساب شما واریز شده بوده، این پول جایگزین همان پول خرج شده می شود و خمس ندارد.