پایگاه اطلاع رسانی دفتر مقام معظم رهبری

موضوعات

پرسش و پاسخ

ارتباط با پایگاه PDF EPUB
در مسجدی که انحراف قطعی قبله دارد، آیا فرد می‌تواند اقتدا به امام جماعت کرده و نماز جماعت بخواند به شرط آن که خود در حین نماز، جهت قبله را رعایت کند؟
اگر انحراف از قبله کمتر از سمت راست و چپ باشد و هر یک از امام و مأموم به خاطر دلیل معتبری که دارند به آن جهت ایستاده اند، اقتدا و نماز هر دو صحیح است.
شخصی در قصد اقامت ده روز، دچار اشتباه در محاسبه شده، به این صورت که فکر می‌کرده نُه روز می‌ماند، اما در واقع ده روز اقامت داشته است؛ تکلیف نمازهایی که شکسته خوانده و بقیۀ نمازها در روزهای باقی‌مانده چیست؟
اگر قصد داشته تا روز معیّنی (مثلاً تا آخر ماه) در مکانی بماند و در واقع تا آن زمان ده روز باشد، قصد اقامت، محقق شده و نمازش تمام است. (هر چند تصوّر او این بوده که نُه روز است) بنابر این باید در ادامه، نمازها را تمام بخواند؛ البته احتیاط مستحب آن است که جمع بخواند. اما نسبت به نمازهایی که قبلًا به صورت قصر خوانده، باید این نمازها دوباره خوانده شود.
شخصی در قصد اقامه ده روز دچار اشتباه در محاسبه شده، به این صورت که فکر می‌کرده ده روز می‌ماند، اما در واقع نه روز بوده و اشتباه محاسبه کرده است؛ تکلیف نمازهایی که تمام خوانده و بقیه روزهای باقی‌مانده چیست؟
موارد مختلف است؛ اگر قصد داشته که تا روز معینی؛ مثلاً تا دوشنبه (نه بیشتر) در مکانی بماند و به تصور این که تا آن زمان ده روز است، قصد ده روز کرده (در حالی که کمتر می‌باشد)، در این صورت نمازش قصر است و بعد از توجه باید نمازها را قصر بخواند و نسبت به نمازهایی که خوانده اگر در وقت متوجه شد باید نمازش را اعاده کند و اگر خارج وقت متوجه شد بنابر احتیاط واجب قضا کند.
اما اگر قصد داشته در مکانی ده روز بماند و تصور کند تا فلان روز، ده روز می‌شود (در حالی که از ده روز کمتر است) ولی قصد او به گونه‌ای است که اگر بداند تا آن زمان ده روز نمی‌شود، حتماً روزهای بعد را هم می‌ماند تا ده روز کامل شود، در این صورت نمازش تمام است و نمازهای تمام قبلی هم صحیح است.
آیا امام جماعت شدن سادات بر دیگران ارجح است و استحباب دارد؟
اگر دو نفر یا بیشتر در همه شرائط امامت، مساوی باشند، در فرض مذکور سید بر غیر سید، اولی است.
فلش مموری‌ام را به مغازه ویدیو کلوپ دادم تا برایم چیزی انتقال دهد؛ در همان لحظه برق رفت و فلش من سوخت؛ آیا می‌توانم از او خسارت بگیرم؟
به طور کلی در صورت تلف شدن جنس امانت داده شده، اگر افراط و تفریطی صورت نگرفته باشد، شخص ضامن نیست و نمی توانید خسارتی از او بگیرید. البته اگر قانونی در این زمینه وجود دارد یا در ضمن قرارداد شرطی در این خصوص گذاشته شده، باید مطابق آن عمل شود.
ازدواج زانی با مادر زانیه چه حکمی دارد؟
بنا بر احتیاط واجب، جایز نیست.
آیا هنگام قرائت حمد و سوره توسط امام جماعت، می توان مشغول ذکر شد؟
اشکال ندارد؛ البته در نمازهای ظهر و عصر ذکر گفتن استحباب دارد و در نمازهای صبح و مغرب و عشا احتیاط مستحب، سکوت است؛ هرچند گفتن ذکر جایز است.
1- حکم در آغوش گرفتن و لمس کردن دختر ۶ساله (اعم از دست دادن و غیر آن) چیست؟
2- آیا تفاوتی در ممیزه بودن یا نبودن وی وجود دارد؟
ج1و2) دختر بچه‌ای که به سن شش سال رسیده است (ممیز باشد یا نباشد)، احتیاط واجب آن است که مرد نامحرم او را نبوسد و در دامن خود قرار ندهد همچنین لمس و دست دادن با دختر بچه، اگر موجب تحریک شهوت یا مستلزم مفسده شود یا خوف ارتکاب گناه در میان باشد، جایز نیست.
1. اگر پشه‌ای در حال خوردن خون انسان باشد و آن را در این حالت بکشیم، آیا خونی که از پشه بیرون می‌آید، نجس است یا چون داخل بدن پشه رفته، پاک است؟
2. اگر خواب باشیم و خونی را روی تشک ببینیم و ندانیم آن خون پشه است، این خون چه حکمی دارد؟
ج1) خون پشه و حشراتی از این قبیل که خون جهنده ندارند، به خودی خود نجس نیست و اگر کسی پشه‌‌ای را که بر بدنش نشسته، بکُشد و نداند خونی که از پشه بیرون آمده، از او مکیده یا از خود پشه است، پاک است. همچنین اگر بداند از خون او مکیده، ولی جزء بدن پشه حساب شود، نیز پاک است. البته اگر معلوم نباشد که خون پشه است یا خون انسان مثل این که فاصلۀ بین مکیدن خون و کشتن پشه، کم باشد نجس است.
ج2) در فرض مذکور، خون روی تشک، پاک است.
حکم قصر و اتمام نماز در فرض زیر چگونه است:
از وطنم شهر بابل به محل کارم شهر بابلسر، هیجده کیلومتر هست که نماز تمام است و از محل کارم به محل موقت زندگی شهر فریدون‌کنار (سه روز در هفته در طول سه چهار ماه از بهار و تابستان) که از بابلسر تا فریدون‌کنار هم حدود چهارده کیلومتر می‌باشد. حکم نماز در فریدون‌کنار چیست؟
گاهی هم در طول همان سه چهار ماه، از بابل به فریدون‌کنار (سفر غیرشغلی و اقامت در محل موقت زندگی) و از فریدون‌کنار به بابلسر (سفر شغلی)، حکم نماز در شهر فریدون‌کنار و بابلسر چیست؟
اگر سکونت شما در فریدون‌کنار به گونه ای است که عرفاً در آن جا مسافر محسوب نمی‌شوید، در هر صورت نماز در آن جا تمام است و نیازی به قصد ده روز نیست. نسبت به سفرهای شغلی به بابلسر هم با توجه به این که مسافت شرعی طی نمی‌شود و اگر هم احیاناً طی شود محدود است؛ نماز شما در بابلسر تمام است مگر این که سفر به مقدار مسافت شرعی (حداقل مجموعاً چهل و یک کیلومتر به این شرط که رفت حداقل بیست کیلومتر و نیم باشد) داشته باشید که در این صورت نماز شکسته است.
آیا می‌شود حیوان را قبل از ذبح، بیهوش یا بی‌حس نمود و بعد ذبح کرد؟
اگر انجام این کار، موجب اذیت حیوان نباشد، فی نفسه اشکال ندارد. البته باید ذبیحه در هنگام ذبح، جان داشته باشد و اگر حرکتی از ذبیحه صادر شود که دلالت کند ذبح بر زنده واقع شده، کافی است؛ هر چند حرکت مختصری باشد؛ مثل این که چشمش را حرکت دهد یا گوشش یا دُمش را تکان دهد یا پایش را به زمین بزند. البته در فرض بیهوشی اگر هیچ حرکتی از حیوان صادر نشود ولی با خارج شدن خون متعادل، ذبح بر حیوان زنده انجام شده باشد، کافی است.
حکم استفاده از تنباکو با طعم شراب که در بازارهای ایران موجود است، چیست؟
در فرض سؤال اگر مصرف تنباکو از نظر عرف، استعمال خمر و شراب محسوب نشود و باعث مستی و وارد شدن ضرر قابل ملاحظه‌ای نگردد، اشکال ندارد، هرچند احوط، ترک آن است.
1. شخصی کاغذهای باطله را خریداری می‌کند و بازیافت می‌کند؛ آیا وظیفه دارد اسامی متبرکه را جدا کند؟
2. این وظیفه برگردن شخصی است که کاغذهای باطله را فروخته یا کسی که خریداری کرده؟
ج1و2) تحقیق و بررسی و نیز جدا کردن اسماء متبرّکه از آن‌ها نه بر فروشنده و نه خریدار واجب نیست و هنگامی که وجود اسماء جلاله در ورقه‌ای احراز نشود، حکم خاصی ندارد؛ اما اوراقی که می‌دانند (چه فروشنده و چه خریدار) اسماء متبرّکه دارد، نباید بی‌احترامی و هتک حرمت شود؛ در هر حال بازیافت آن‌ها اشکال ندارد.
اگر ژیلت بخریم به قصد اصلاح صورت و همچنین موهای بدن و یا کامپیوتر بخریم به قصد درس خواندن و کمی هم گوش دادن به آهنگ غیر مجاز و یا ماشین اصلاح بخریم به قصد تراشیدن ریش و همچنین موهای بدن و سایر موارد این چنینی که گاهی استفادۀ حرام، غالب است مثل ماشین اصلاح و گاه استفادۀ حلال، غالب است مثل کامپیوتر. در این موارد که نیت معامله، کاملاً حرام و یا حلال نیست، آیا معامله صحیح است؟
معاملات مذکور در فرض سؤال صحیح است.
آیا بستن قرارداد مضاربه با مفاد زیر بین دو شخص عامل و مالک پول، صحیح است یا نه؟
بند1 قرارداد:
طبق این قرارداد، ده درصد از سود معاملات به مالک اختصاص می‌یابد.
بند2 قرارداد:
طبق قراردادی خارج از مضاربه، عامل از طرف مالک، وکیل است به صورت ماهانه سهم مالک را از سود حاصله با مبلغ ده درصد اصل پول مالک علی الحساب مصالحه کند و در صورت نداشتن سود، عامل باید مبلغ مذکور رااز مال خود به مالک بپردازد.
بند اول صحیح است.
بند دوم به این صورت اصلاح شود:
عامل از طرف مالک، وکیل است به صورت ماهانه سهم مالک را که ده درصد از سود معامله است، با مبلغی که علی الحساب به مالک داده است، مصالحه کند و در صورت حاصل نشدن سود، عامل باید مبلغ ... ریال از مال خود به مالک هبه کند.