Ali Məqamlı Rəhbərin informasiya bloku
Oxu / Yüklə:

ŞƏRİ SUALLARA CAVABLAR

  • TƏQLİD MƏSƏLƏLƏRİ
  • Təharətin hökmləri
  • Namazın hökmləri
    • Namazın əhəmiyyəti və şərtləri
    • Namazın vaxtı
    • Qiblə
    • Namaz qılanın məkanı
    • Məscidin hökmləri
    • Başqa dini məkanların hökmləri
    • Namaz qılanın paltarı
    • Qızıl və gümüşdən istifadə etmək
    • Azan və iqamə
    • Qiraət və onun hökmləri
    • Namazın zikri
    • Səcdə və onun hökmləri
    • Namazı batil edən işlər
    • Salam
    • Namazın şəkləri
    • Qəza namazı
    • Ata və ananın qəza namazı
    • Camaat namazı
    • Qiraəti düzgün olmayan imam-camaatın hökmü
    • Əlil şəxsin imam-camaat olması
    • Qadınların camaat namazında iştirak etmələri
    • Əhli-sünnəyə iqtida etmək
    • Cümə namazı
    • Fitr və Qurban bayramı namazları
    • Peşəsi səfər etmək olan şəxs və ya səfər etmək peşəsinin müqəddiməsi olan şəxs
    • Tələbələrin hökmü
    • Bir yerdə qalmaq niyyəti və şəri məsafə
    • Tərəxxüs həddi
    • Günah səfəri
    • Vətənin hökmləri
      Çap versiyası  ;  PDF
       
      Vətənin hökmləri

       

      Sual 682: Mən Tehran şəhərində doğulmuşam. Atam və anam isə Mehdişəhər əhalisindəndirlər və ona görə də il boyu bir neçə dəfə ora səfər edirlər. Mən də onlarla birlikdə gedirəm. Amma Mehdişəhərdə yaşamaq üçün ora dönmək niyyətində olmadığımı, əksinə Tehranda yaşamaq niyyətində olduğumu nəzərə alaraq, mənim namaz və orucumun hökmü nədir?
      Cavab: Sualda deyilənləri nəzərə alaraq, ata və ananızın əsil vətənində sizin namaz və orcunuz, başqa müsafirlərin namaz və orucunun hökmündədir.
       
      Sual 683: Mən ilin altı ayını bir şəhərdə, altı ayını isə doğulduğum, mənim və ailəmin yaşadığı yer olan başqa bir şəhərdə yaşayıram. Amma birinci şəhərdə davamlı surətdə yaşamıram, məsələn, iki həftə, yaxud on gün, yaxud da daha az orada qalıram, sonra doğulduğum və ailəmin yaşadığı şəhərə qayıdıram. Sualım budur ki, əgər birinci şəhərdə on gündən az qalmaq niyyətində olsam, müsafir hökmündəyəm, yoxsa yox?
      Cavab: Əgər ürfə görə, orada müsafir hesab olunmayacaq qədər yaşasanız, orada sizin namazınız tam və orucunuz düzgündür.
       
      Sual 684: Əgər bir şəxs uzun illər bir yerdə qalmaq istəyirsə, hansı müddətdə orada qalmağı nəzərdə tutduqda vətən hökmünü kəsb edər? Orada ancaq yaşamaq, yaxud işləmək, yaxud da hər ikisi üçün qalmaq arasında fərq varmı?
      Cavab: Əgər bir yerdə ən azı bir-iki il yaşamağı nəzərdə tutarsa, orada onun namazı tamdır və orucu düzgündür.
       
      Sual 685: Bir şəxsin vətəni Tehrandır, hal-hazırda isə Tehran yaxınlığında olan bir şəhərdə məskunlaşmaq və oranı özünə vətən etmək niyyətindədir. Amma gündəlik iş yeri Tehranda olduğuna görə, həmin şəhərdə nəinki altı ay, heç on gün qala bilmir. O, hər gün iş yerinə gedir və gecə həmin şəhərə geri dönür. Həmin şəhərdə onun namaz və orucunun hökmü nədir?
      Cavab: “Yeni vətən” adının gerçəkləməsinin şərti, insanın bir şəhəri özünə vətən etdikdən və orada məskunlaşdıqdan sonra bir müddət davamlı surətdə orada qalması deyildir. Əksinə, oranı yeni vətən seçdikdən sonra və bu niyyətlə bir müddət (hətta təkcə gecələri olsa belə) orada yaşadıqdan sonra ora onun vətəni hesab olunur. Həmçinin əgər orada insanın adətən bir yeri özünə vətən etmək üçün gördüyü işləri görərsə, məsələn, ev alarsa, iş yeri seçərsə və s. – hətta orada bir müddət qalmasa belə – “vətən” hökmü gerçəkləşir.
       
      Sual 686: Mənim və həyat yoldaşımın doğulduğu yer Kaşmir şəhəridir. Amma dövlət müəssisələrinin birində işə düzəldiyimə görə Nişabur şəhərinə köçmüşəm. Bizim ata-anamız hələ də doğulduğumuz yerdə yaşayırlar. Nişabura yeni getdiyimiz vaxtlarda biz öz əsil vətənimizi vətənlikdən çıxardıq, amma indi on beş il keçdikdən sonra bu fikirdən daşındıq. Xahiş edirəm ki, aşağıdakı sualları cavablandırasınız:
      1- Biz ata-anamızın evinə gedəndə və onların yanında bir neçə gün qalanda, namaz xüsusunda mənim və həyat yoldaşımın vəzifəsi nədir?
      2- Hazırda yaşadığımız yerdə (Nişabur şəhərində) dünyaya gələn və hal-hazırda həddi-büluğa yetişən övladlarımızla birlikdə ata-baba şəhərimizə (Kaşmirə) gedəndə və orada bir neçə gün qalanda, övladlarımızın vəzifəsi nədir?
      Cavab: Siz öz əsil vətəninizi (Kaşmir şəhərini) vətənlikdən çıxardıqdan sonra artıq ora sizin üçün vətən hökmündə deyildir. Amma əgər yaşamaq üçün yenidən ora dönsəniz və daimi yaşayış məqsədilə bir müddət orada qalsanız, ora yenidən sizin vətəniniz olacaqdır. Bu şəhər sizin övladlarınız üçün də vətən hökmündə deyildir və sizin hamınız orada müsafir hökmündəsiniz.
       
      Sual 687: Bir şəxsin iki vətəni vardır, buna görə də, hər iki yerdə namazını tam qılır və oruc da tutur. Onun həyat yoldaşı və öhdəsində olan övladları bu məsələdə ailə başçısına tabe olmalıdırlarmı? Yoxsa ailə başçısından müstəqil surətdə əməl edə bilərlər?
      Cavab: Qadın ərinin yeni vətənini öz vətəni qərar verməyə bilər. Amma övladlar əgər azyaşlı olsalar və qərar vermək və qazanc əldə etməkdə müstəqil olmasalar, yaxud bu məsələdə atanın istəyinə tabe olsalar, atanın yeni vətəni onların da vətəni hesab olunur.
       
      Sual 688: Əgər doğum evi atanın vətənindən kənarda olsa və doğum üçün ana bir neçə günlük doğum evinə getməli olsa, övladı dünyaya gəldikdən sonra isə geri dönsə, bu uşağın vətəni haradır?
      Cavab: Sırf başqa bir şəhərdə dünyaya gəlmək, həmin şəhərin uşağın vətəni olmasına səbəb olmur. Uşağın vətəni ata və ananın vətənidir, belə ki, dünyaya gəldikdən sonra uşaq həmin şəhərə gətirilir, ata-ana ilə birlikdə orada yaşayır və böyüyüb boya-başa çatır.
       
      Sual 689: Bir şəxs bir neçə ildir ki, Əhvaz şəhərində yaşayır, amma oranı özünə ikinci vətən etməmişdir. Əgər həmin şəhərdən şəri məsafədən çox və ya az olaraq xaric olsa, yenidən ora qayıtdıqda namaz və orucunun hökmü nədir?
      Cavab: Sualda deyilənlərə əsasən, bu şəxs ürfə görə orada müsafir hesab olunmur və buna görə də onun namazı tamdır, orucu da düzgündür.
       
      Sual 690: Mən iraqlıyam və vətənim olan İraqı vətənlikdən çıxarmaq niyyətindəyəm. Mən bütün İranı özümə vətən qərar verməliyəm, yoxsa təkcə məskunlaşıb yaşadığım məntəqəni vətən qərar verməliyəm? Özümə vətən seçmək üçün mütləq orada ev almalıyammı?
      Cavab: Yeni vətən üçün müəyyən bir şəhəri vətən qərar vermək və ürfdə oranın əhalisindən hesab olunacaq qədər orada məskunlaşıb yaşamaq şərtdir. Amma ev sahibi olmaq və ya qeyri bir məsələ şərt deyildir.
       
      Sual 691: Bir şəxs həddi-büluğa çatmamışdan qabaq doğulduğu yerdən başqa bir şəhərə köçüb və vətəni vətənlikdən çıxarmaq məsələsini bilməyib. Hal-hazırda şəri vəzifə yaşına çatıb. Doğulduğu yerdə onun namaz və oruc xüsusunda vəzifəsi nədir?
      Cavab: Əgər atasının tabeliyində olduğu bir halda doğulduğu yerdən köçübsə və atası yaşamaq üçün ora geri dönmək niyyətində olmayıbsa, doğulduğu yer onun üçün də vətən hökmündə deyildir.
       
      Sual 692: Əgər bir şəxs hal-hazırda vətəninin birində yaşamırsa, amma bəzən öz həyat yoldaşı ilə ora gedirsə, onun həyat yoldaşı da orada onun kimi namazını tam qılmalıdır, yoxsa yox? Əgər həyat yoldaşı ora tək getsə, namazının hökmü nədir?
      Cavab: Həmin məkanın onun ərinin vətəni olması, onun da vətəni olmasına səbəb olmur. Ora onun vətəni hökmündə deyildir.
       
      Sual 693: İş yeri vətən hökmündədirmi?
      Cavab: Hansısa bir yerdə işləmək həmin yerin “vətən” olmasına səbəb olmur. Amma əgər şəxs orada məskunlaşsa və bir-iki il orada qalmaq niyyətində olsa, müsafir hökmündə olmayacaqdır və onun namazı tamdır, orucu da düzgündür.
       
      Sual 694: “Vətəni vətənlikdən çıxarmaq” dedikdə, nə nəzərdə tutulur? Qadının ailə qurması və əri ilə birlikdə ərin istədiyi yerə köçməsi, vətəni vətənlikdən çıxarmaq hesab olunurmu, yoxsa yox?
      Cavab: “Vətəni vətənlikdən çıxarmaq” - vətənə dönməmək niyyətilə oradan çıxmaqla, həmçinin vətənə dönməyin qeyri-mümkün olmasını bilmək və ya buna əmin olmaqla gerçəkləşir. Qadının başqa şəhərdə olan ər evinə köçməsi, qadının öz əsil vətənini vətənlikdən çıxarması demək deyildir.
       
      Sual 695: Xahiş edirəm ki, əsil vətən və ikinci vətən barəsində öz fikrinizi açıqlayasınız.
      Cavab: “Əsil vətən” – ömrünün ilkin dövründə (yəni uşaqlıq və yeniyetməlik dövründə) insanın böyüyüb boya-başa çatdığı yerdir. “İkinci vətən” isə – mükəlləfin özünə daimi yaşayış yeri – hətta ildə bir neçə ay olsa belə - seçdiyi, yaxud uzun müddət, məsələn, qırx-əlli il orada yaşamaq üçün seçdiyi yerdir.
       
      Sual 696: Mənim atam və anam Savə şəhərinin əhalisindəndir. Onlar uşaq ikən Tehrana gəlmiş və orada məskunlaşmışlar. İzdivac etdikdən sonra Çalus şəhərinə getmiş və orada məskunlaşmışlar, çünki atamın iş yeri orada imiş. Beləliklə, mən Tehranda dünyaya gəlmişəm, amma orada əsla yaşamamışam. Mən Tehranda və Savədə namazı necə qılmalıyam?
      Cavab: Sualda deyilənlərə əsasən, orada başqa müsafirlər hökmündə olacaqsınız.
       
      Sual 697: Bir şəxs öz vətənini vətənlikdən çıxarmayıbdır və hal-hazırda təxminən altı ildir ki, başqa bir şəhərdə yaşayır. İmam Xomeyninin (r.ə) təqlidində qaldığını nəzərə alaraq, o öz vətəninə döndükdə, namazını tam qılmalıdır, yoxsa qəsr qılmalıdır?
      Cavab: Əvvəlki vətənini vətənlikdən çıxarmayana qədər onun üçün vətən hökmündə qalır. Orada onun namazı tam və orucu düzgündür.
       
      Sual 698: Bir tələbə Təbriz universitetində təhsil almaq üçün Təbriz şəhərində bir evi dörd il müddətinə icarəyə götürmüşdür. Həmçinin o, imkan olduğu təqdirdə Təbrizdə daimi qalmaq niyyətindədir. Hal-hazırda mübarək ramazan ayında bəzən o öz əsil vətəninə get-gəl edir. Bu iki yer onun üçün iki vətən hesab olunurmu?
      Cavab: Əgər təhsil aldığı yeri hal-hazırda qəti surətdə özünə vətən etmək niyyətində deyilsə, ora onun üçün vətən hökmündə olmayacaqdır. Amma sualda deyilənlərə əsasən, o, bu yerdə müsafir hökmündə deyildir və namazı tamdır, orucu da düzgündür. Bunu da qeyd edək ki, o öz əsil vətənini vətənlikdən çıxarmayana qədər ora onun üçün vətən hökmündə qalır.
       
      Sual 699: Mən Kermanşah şəhərində doğulmuşam və altı ildir ki, Tehranda yaşayıram. Öz əsil vətənimi vətənlikdən çıxarmadan Tehranı özümə vətən qərar vermişəm. Əgər hər il və ya iki ildən bir Tehranın bir məntəqəsindən başqa bir məntəqəsinə köçsəm, orada mənim namaz və orucumun hökmü necə olacaqdır? Artıq altı ay olar ki, Tehranın yeni bir məntəqəsində yaşayıram. Bura bizim üçün vətən hökmündədir, yoxsa yox? Gün ərzində Tehranın müxtəlif məntəqələrinə get-gəl edəndə namaz və orucumuzun hökmü necə olacaqdır?
      Cavab: Əgər indiki Tehranı və ya onun bir məhəlləsini özünüzə vətən qərar vermisinizsə, bütün Tehran sizin vətəniniz hesab olunacaqdır. Tehranın bütün məhəllələri sizin üçün vətən hökmündədir və sizin namazınız tam, orucunuz düzgündür. İndiki Tehranda müxtəlif məntəqələrə get-gəl etməyiniz səfər hökmündə deyildir.
       
      Sual 700: Kənd əhalisindən olan bir şəxsin indiki iş və yaşayış yeri Tehrandır. Onun ata-anası kənddə yaşayır və orada mülkləri vardır. Bu şəxs ata-anasını görmək və onlara kömək etmək üçün kəndə gedir, amma yaşamaq üçün ora qayıtmaq istəmir. Oranın onun doğulduğu yer olduğunu nəzərə alaraq, orada onun namaz və orucunun hökmü nədir?
      Cavab: Əgər yaşamaq üçün həmin kəndə qayıtmaq niyyətində deyilsə, əksinə, ora dönməmək niyyətindədirsə, ora onun üçün vətən hökmündə deyildir.
       
      Sual 701: İnsanın doğulduğu yer, orada yaşamamasına baxmayaraq, vətən hesab olunurmu?
      Cavab: Əgər doğulduğu yerdə bir müddət (yəni uşaqlıq və yeniyetməlik dövrünü) qalıb boya-başa çatıbdırsa, oranı vətənlikdən çıxarmayana qədər vətən hökmündədir. Əks təqdirdə, vətən hökmündə deyildir.
       
      Sual 702: Əgər bir şəxs uzun illər (doqquz il) vətəni olmadığı bir yerdə yaşayıbsa və hal-hazırda öz vətəninə qayıtmaq ona qadağa qoyulubsa, amma bir gün öz vətəninə qayıdacağına əmindirsə, onun namaz və orucunun hökmü nədir?
      Cavab: Sualda deyilənlərə əsasən, bu şəxs müsafir adlanmır və orada onun namazı tamdır, orucu da düzgündür.
       
      Sual 703: Mən altı il bir kənddə və səkkiz il bir şəhərdə yaşamışam. Hal-hazırda təhsil almaq üçün Məşhəd şəhərinə gəlmişəm. Bu yerlərin hər birində mənim namaz və orucumun hökmü nədir?
      Cavab: Əgər doğulduğunuz kənd ürfə görə sizin əsil vətəniniz hesab olunursa, orada sizin namazınız tamdır və orucunuz da düzgündür. Yox əgər oranın “vətən” adlanması şübhəli məsələdirsə, ehtiyata riayət olunmalıdır. Əgər sözegedən kənddə doğulmamısınızsa, oranın “vətən” adlanmasına şübhə edildiyi təqdirdə, sizin üçün vətən hökmündə olmayacaqdır. Bir neçə il yaşadığınız şəhəri əgər özünüzə vətən seçmisinizsə, oranı vətənlikdən çıxarmayana qədər sizin üçün vətən hökmündədir. Həmçinin əgər Məşhəd şəhərini özünüzə vətən etmək niyyətində deyilsinizsə, ora sizin vətəniniz hesab olunmayacaqdır. Amma əgər bir-iki il orada yaşamaq niyyətindəsizinsə, orada sizin namazınız tamdır və orucunuz düzgündür.

       

    • Vətən məsələsində zövcənin və övladın ailə başçısına tabe olmaları
    • Böyük şəhərlərin hökmləri
    • İsticari namaz
    • Ayət namazı
    • Nafilələr
    • Namazın müxtəlif məsələləri
  • Orucun hökmləri
  • Xümsün hökmləri
  • Cihad
  • Əmr bil-məruf (yaxşı işlərə dəvət) və nəhy ənil-munkər (pis işlərdən çəkindirmə)
  • Haram qazanclar
  • Şahmat və qumar alətləri
  • Musiqi və ğina
  • Rəqs
  • Əl çalmaq
  • Naməhrəmin videogörüntüsü və fotoşəkli
  • Peyk antena
  • Teatr və kinofilm
  • Rəssamlıq və heykəltəraşlıq
  • Sehr etmək, fokus göstərmək, ruhları və cinləri çağırmaq
  • Hipnotizm
  • Bəxt oyunları (lotoreya)
  • Rüşvət
  • Tibbə aid məsələlər
  • Elm öyrənmək və öyrətməyin qaydaları
  • Müəllif hüquqları
  • Qeyri-müsəlman ilə ticarət
  • Zalım dövlətdə hansısa bir peşədə işləmək
  • Şöhrət geyimi və geyimin hökmləri
  • Qərb mədəniyyətini təqlid etmək
  • Casusluq, xəbərçilik, sirri ifşa etmək
  • Tütün məmulatları və narkotik maddələrin istifadəsi
  • Günah məclisində iştirak etmək
  • Dua yazmaq və istixarə etmək
  • İhtikar və israf
  • Alğı-satqı və müamilənin ehkamı
  • Ribanın (sələm) hökmləri
  • Şuf`ə haqqı
  • İcarə
  • Zaminlik
  • Girov
  • Şəriklik
  • Hədiyyə
  • Borc
  • Sülh (Razılaşma)
  • Vəkillik və həvalə etmək
  • Sədəqə
  • Ariyə və əmanət
  • Vəsiyyət
  • Qəsb
  • Həcr və büluğun nişanələri
  • Müzaribə
  • Bankın hökmləri
  • Sığorta
  • Dövlət qanunları
  • Vəqf
  • Qəbiristanlığın hökmləri
700 /