پایگاه اطلاع رسانی دفتر مقام معظم رهبری

موضوعات

پرسش و پاسخ

ارتباط با پایگاه PDF
اگر زنی بعد از نماز مغرب بخواهد نماز عشا را در وقت فضیلت آن بخواند، ولی قبل از آن عادت شود. چنین شخصی اگر بداند نزدیک روزهای عادتش هست اما نداند مثلاً امشب عادت می شود یا فراموش کند و به خاطر همین نماز را فاصله بیندازد، آیا نماز را باید قضا کند و معصیت کرده است؟
اگر چنین شخصی نداند نزدیک زمان عادتش هست و حائض شود، آیا نماز او قضاست و معصیت کرده است؟
در فروض مذکور که فرصت برای خواندن نماز داشته، قضای نماز عشا، واجب است؛ ولی چنانچه نمی دانسته است که عادت می شود، معصیت نکرده است.
در دو رکعت پایانی نماز فرادی و در جماعت برای امام و ماموم، تسبیحات اربعه افضل است یا قرائت سوره حمد؟
در فرض سؤال، در نماز جماعت افضل برای امام قرائت حمد است و برای مأموم تسبیحات اربعه می باشد و در نماز فرادا هر دو در فضیلت مساوی می باشند.
اگر روزه دار در حال روزه قضا استمناء کند و منی از او خارج نشود، آیا روزه او باطل می شود و کفاره دارد؟
هر چند عمل مزبور گناه و معصیت است و ضمن ترک آن باید توبه و استغفار نمود؛ ولی اگر قبل از اذان ظهر بوده است و مجدداً نیت روزه کرده باشد، روزه باطل نیست و چنانچه در بعد از ظهر بوده و قصد خروج منی داشته است، بنا بر احتیاط هم روزه را بگیرد و هم مجدد قضا کند؛ ولی کفاره واجب نیست. البته اگر توجه نداشته که این عمل مبطل روزه است و منی خارج نشده باشد، روزه صحیح است.
وقتی بیدار شدم متوجه شدم که از من آبی خارج شده ولی من در خواب متوجه آن شرایط سه گانه منی نشدم و برای من مشکوک است که این منی است یا نه؛ آیا باید غسل کنم؟ آیا آن آب پاک است؟
تا یقین به خارج شدن منی حاصل نشود غسل واجب نیست و در صورت شک چنانچه همراه با شهوت و جستن و سست شدن بدن خارج شود حکم منی دارد و الا اگر یکی از این سه علامت را نداشته و یا مشکوک باشد، حکم منی را ندارد.
اگر کسی حین نماز و یا در سجده آیه سجده دار را شنید، آیا سجده نماز کفایت از سجده واجب می کند؟ تکلیف چیست؟
اگر در حال نماز، آیه سجده را گوش کند، نمازش صحیح است و باید پس از شنیدن آیه سجده، به جای سجده کردن، با اشاره سجده کند و سپس نماز را ادامه دهد.
در منزلی سکونت داریم، مالک منزل، شخص دیگری هستند، متوجّه شدم که انشعاب آب در این منزل، غیر قانونی می‌باشد. مالک منزل، اجازه نمی‌دهد که موضوع را به شرکت آب اعلام کنیم. فعلاً نسبت به انشعاب قانونی این منزل پیگیری می‌کنیم. در این مدت پیگیری، حکم وضو و غسل با این آب چیست؟ اگر رد مظالم بدهیم یا پولش را کنار بگذاریم و بعداً به شرکت آب بدهیم، صحیح است؟
استفاده از انشعاب غیر قانونی جایز نیست و وضو و غسل هم باطل است و مورد مذکور در سؤال مجوز برای انجام کار حرام نمی شود.
خروج معتکف از مسجد جهت غسل مستحبی یا برای نظافت چه حکمی دارد؟
در مواردی که استحباب غسل ثابت باشد، خروج برای انجام آن اشکال ندارد و اگر انجام نظافت عرفاً ضرورت داشته باشد، در حد ضرورت بی اشکال است.
در جرح پدر یا مادر، توسط فرزند خردسال، دیه بر عهده کیست؟
اگر جراحت به کمتر از موضّحه (جراحتی که در آن استخوان نمایان شود) باشد، بر عهده کودک است و پدر می تواند از مال او به اندازه دیه، برای خودش و یا به جهت پرداخت به مادر بردارد؛ اما در موضحه و بیشتر از آن، دیه بر عهده عاقله است و نمی توان از مال کودک برداشت.
در نوعی کاسبی که به طلافروشی کیفی معروف است طلا به صورت نسیه و چند روزه به طلافروشان فروخته می شود. بخاطر اینکه نوسانات بازار باعث زیان فروشنده نشود بجای محاسبه ریالی طلب، آنرا تبدیل به طلا می کنند مثلاً 100 گرم اصل معامله و 2 گرم بابت سود که در مجموع 102 گرم طلب فروشنده در چهار روز بعد خواهد بود که اگر قیمت بالا یا پائین هم بشود در مبلغ معامله تاثیری نداشته باشد. آیا این معامله صحیح است؟ برای اینکه گرفتار ربا نشویم چه کنیم؟
معامله مزبور صحیح نمی باشد اما در فرض سوال می توانید مثلاً 100 گرم طلا را به قیمت 102 گرم طلا به صورت نقد بفروشید. مثلاً اگر قیمت 100 گرم طلا 500 میلیون تومان باشد، می توانید آن را به 510 میلیون بفروشید و بعد از این معامله، 102 گرم طلا را به صورت معامله سلف ( مثلاً برای یک ماه دیگر)، به قیمت 510 میلیون تومان بخرید. حالا بعد از معامله دوم، خریدار و فروشنده می توانند طلب و بدهی یگدیگر را تهاتر نمایند.
اجاره به شرط وثیقه چه حکمی دارد؟ کامیونم را برای مدت شش ماه به مبلغی اجاره دادم. با طرف شرط کردم که اگر کامیون از بین رفت و نتوانست برگرداند ملکش را تصرف کنم. آیا از لحاظ شرعی صحیح است؟
شرط به نحو مذکور صحیح نیست. فقط در صورتی می توانید ملکش را به مقدار مال خود بردارید که مستأجر در نگهداری و استفاده از و سیله مذکور افراط یا تفریط کرده باشد. البته می توانید شرط کنید که در صورت از بین رفتن کامیون مبلغ معینی از مال خودش به شما پرداخت کند.
کسی که خودش روزه قضا دارد، آیا می تواند برای اموات، روزه قضای تبرعی بگیرد؟ آیا در این حکم فرق می کند که روزه تبرعی، با اذن و اجازه (از مثلاً اولیای میت) باشد یا بدون اجازه و با اختیار خود باشد؟
در هر دو فرض گرفتن روزه تبرعی صحیح است.
فرق ابزار کسب و مال التجاره در چیست؟ آیا خمس دارد؟
ابزار کسب و مال التجاره هر دو سرمایه و متعلق خمس است، با این تفاوت که:
ابزار کسب سرمایۀ ثابت است و فقط در اولین سررسید سال خمسی پس از خرید به قیمت روز محاسبه و خمس آن پرداخت می شود و پس از آن تا زمانی که فروخته نشده است، متعلق خمس نیست و چنانچه موقع فروش، ارزش افزوده ای داشته باشد، تفاوت قیمت خرید و فروش پس از کسر تورم جزو درآمد سال فروش محسوب می شودکه اگر تا سر سال خمسی صرف در مونه نشود متعلق خمس است؛ اما مال التجاره سرمایۀ در گردش است و علاوه بر محاسبۀ خمس در اولین سال خمسی، در سررسید هر سال خمسی نیز باید ارزش آن محاسبه و خمس رشد بیش از تورم پرداخت شود.
اگر کسی بعد از حصول اولین درآمد در سال جدید، منزلی که سالها مورد نیاز و در آن ساکن بوده ولی در چند سال اخیر نیاز بدان نداشته و اجاره داده است را بفروشد و پول فروش منزل را صرف مؤونه زندگی کند، آیا سر سال خمسی به اندازه همین قیمت از موجودی کسر می شود؟
در فرض سؤال پول فروش خانه متعلق خمس نیست و می تواند با وجود شرایط، از درآمد پایان سال کسر کند.
کسی که در ماه رمضان می داند به خاطر کشیدن دندان خون از حلق پایین می رود و به این کار در حالی که ضرورتی ندارد اقدام کند، ولی خون پایین نرود، روزه چه حکمی دارد؟
در فرض سؤال، بنابر احتیاط واجب باید روزه را تمام کند و بعداً قضای آن را بگیرد.
اگر شخصی وصیت کند در مکانی دفن شود و بعداً در مکان دیگری منقل شود، آیا جایز است؟
اگر جنازه را در تابوت و مانند آن قرار داده و پس از شکافتن قبر، تابوت را بدون آنکه باز شود جابجا کنند، اگر هتک حرمت میّت نشود، به خودی خود جایز است.