پایگاه اطلاع رسانی دفتر مقام معظم رهبری

موضوعات

پرسش و پاسخ (طلاق و عده)

ارتباط با پایگاه
در خصوص زن غیر مدخوله‌ای که منی شوهر داخل رحم او شده است:
1- آیا طلاق او در حال حیض، صحیح است؟
2- آیا برای ازدواج با مرد دیگر باید عده نگه‌دارد؟
3- آیا دختر او از شوهر دیگر، در محرمیت و ازدواج، حکم ربیبه را دارد؟
ج1) صحیح است.
ج3) اگر حامله نباشد، عده لازم نیست.
ج3) چون دخول صورت نگرفته است، حکم ربیبه را ندارد.
زنی که شوهرش فوت کرده است، در ایام عدّه از چه اموری باید پرهیز کند؟
در وفات شوهر، مادامی که زن در عدّه است باید از زینت کردن خود اجتناب کند، مانند کشیدن سرمه و زدن عطر و آرایش سر و صورت، و پوشیدن لباسهای رنگی زینتی؛ بنا بر این ترک هر چه که زینت حساب می شود که زن با آن، خود را برای شوهر تزیین می نماید جایز نیست و این به حسب اشخاص و زمان ها و شهرها مختلف می باشد. آنچه که در هر شهری برای زینت، متعارف است معیار است. البته تمیز کردن بدن و لباس و شانه کردن مو و گرفتن ناخن ها و حمام رفتن، اشکالی ندارد.
زنی که به مدّت دو سال با شوهر، رابطه زناشویی نداشته است، آیا بعد از طلاق باید عدّه نگه دارد؟
چنانچه در مدت ازدواج (ولو قبل از دو سال اخیر) دخول شده باشد، باید پس از جاری شدن صیغه طلاق، عده نگه دارد.
مدت عدّه زنی که همسرش فوت شده است چقدر است و چگونه محاسبه می‌شود؟
زنی که شوهرش مرده است، اگر باردار نباشد، باید تا چهار ماه و ده روز عدّه نگه دارد یعنی از شوهر کردن خودداری نماید، اگر چه یائسه باشد یا ازدواج، موقت باشد، یا شوهرش با او نزدیکی نکرده باشد، و اگر آبستن باشد، باید تا موقع وضع حمل عده نگه دارد، ولی اگر پیش از گذشتن چهار ماه و ده روز، بچه‌اش به دنیا بیاید، باید تا چهار ماه و ده روز از فوت شوهرش صبر کند، و این عدّه را عدّه وفات می‌گویند و ابتدای عدّه وفات از وقتی محاسبه می شود که زن از فوت شوهر مطلع می شود.
اگر در دوران عدّه، مرد از جلو یا عقب با همسرش نزدیکی کند، چه حکمی دارد؟
اگر در عدّۀ طلاق رجعی باشد، با نزدیکی رجوع محقق می‌شود و مجدّداً زن و شوهر هستند؛ اما در طلاق بائن، حتی در عدّه، اگر زن به بذل خود رجوع نکند مرد نمی تواند به او رجوع کند و نزدیکی - بدون رجوع زن به آنچه بذل کرده است -، زنا محسوب می شود.
آیا خانمی که 2 سال است درخواست طلاق داده، می‌تواند ازدواج موقت کند یا صیغه شود یا این کار حرام است؟
در فرض سؤال تا زمانی که صیغه طلاق شرعی جاری نشده و زن، عده را نگذرانده، ازدواج او (دائم یا موقت) با شخص دیگر باطل و حرام است.
من و خانمم بعد از دو ماه از طلاق خلع، با هم به سفر رفتیم؛ وقتی تنها بودیم، مهریه بذل شدۀ ایشان را به صورت زبانی به او برگرداندم. ایشان الآن پشیمان شده و حاضر به ثبت رجوع نیست. با توجه به برگرداندن مهریۀ بذل شدۀ ایشان به صورت شفاهی، آیا ما هم اکنون زن و شوهریم؟
چنانچه در طلاق خلع که زن تنفّر از شوهر داشته، زن به مقدار بذل شده، رجوع کرده باشد، در اینصورت، طلاق، رجعی می‌شود و شوهر می‌تواند در زمان عده به وی رجوع کند؛ ولو بعد از آن، حاضر به ثبت رجوع در دفتر ثبت ازدواج نباشد؛ ولی صِرف برگرداندن مهریۀ بذل شده به صورت زبانی توسط شوهر، برای رجوع کفایت نمی‌کند.
در زمان عده برای زنی که شوهرش فوت کرده، رنگ کردن مو و زینت کردن چه حکمی دارد؟
در وفات شوهر، مادامی که زن در عده است «حداد» بر او واجب است و منظور از حداد، ترک زینت در بدن، مانند کشیدن سرمه، زدن عطر، خضاب و رنگ کردن مو، سرخ کردن صورت و مانند این‌ها است و در لباس به پوشیدن لباس‌های قرمز و زرد و زیور و مانند این‌ها است و به طور کلی ترک هر چه که زینت حساب می‌شود که با آن خود را برای شوهر تزیین می‌نمایند و به حسب عادت در مناسبت‌ها زینت می‌نمایند مانند عیدها، عروسی‌ها و مانند این‌ها؛ البته این به حسب اشخاص، زمان ها و شهرها، مختلف است.
در عده وفات در خصوص زن:
1. آیا پوشیدن لباس نو حرام است؟
2. آیا لباس باید حتماً مشکی باشد؟
3. آیا در زمان نگه‌داشتن عده، اصلاح موهای زاید صورت مثل چانه و نیز استفاده از عطر حرام است؟
ج1) اگر زینت کردن محسوب شود، جایز نیست؛ در غیر این صورت اشکال ندارد.
ج2) لازم نیست حتماٌ مشکی بپوشد بلکه باید از پوشیدن لباسی که زینت محسوب می‌شود اجتناب کند.
ج3) تنظیف لباس و بدن، شانه کردن مو، گرفتن ناخن و استحمام، اشکالی ندارد اما زینت کردن جایز نیست.
آیا در طلاق، حضور فیزیکی شاهدها لازم است، یا از طریق تلفن یا چت تصویری هم قبول است؟
در طلاق، شنیدن دو شاهد عادل (هرچند از طریق وسائلی مثل بلندگو یا رادیو و تلویزیون) لازم است، اما حضور آن دو لازم نیست. بله احتیاط مستحب حضور دو شاهد عادل، در مجلس طلاق است.
من طلاق گرفته و بعد از طلاق دو پاکیِ کامل دیده‌ام. از پاکی دوم چهل روز گذشته و به علت بیماری زنانه با وجود تزریق آمپول، هنوز حیض نشدم.. از طلاقم سه ماه گذشته است از طرفی قصد دارم با مردی ازدواج کنم، آیا تبصره‌ای وجود ندارد که عدۀ من تمام شود؟ تا کی باید منتظر بمانم؟
در فرض سؤال اگر سه ماه حیض نبینید، عده تمام شده است.
طلاق خلع واقع شده و در عدۀ طلاق رابطه‌ای برقرار می‌شود و زوجین با یکدیگر آشتی می‌کنند:
1. زن به مهریۀ خود رجوع نکرده است و به اصطلاح، فقط با هم آشتی کرده‌اند. آیا این رجوع، صحیح است؟ هر چند رجوع به ما بذل نشده باشد.
2. آیا جهل و علم زن نسبت به این موضوع، اثرگذار است؟
ج1) در صورتی که طلاق خلع بوده (با شرائطش که از جملۀ آن‌ها این است که زن نسبت به مرد کراهت داشته باشد) رجوع صحیح نیست و بدون اجرای عقد یا رجوع به مابذل، زنا واقع شده است.
ج2) جهل و علم زن اثری ندارد؛ فقط در صورتی که در جهل به حکم تقصیر نداشته باشد، گناهی برای او نوشته نشده است.
من و همسرم دو هفته است از هم جدا شده ایم، اما سه روز پیش به صورت اتفاقی با هم رابطه داشتیم؛ الآن حکم طلاق ما چیست؟
در فرض سؤال، اگر طلاق رجعی بوده و آمیزش داشته اید، رجوع محقق و طلاق باطل شده است و زن و شوهر هستید.
سن بنده، نوزده سال است و هفته آخر تیر امسال طلاق گرفتم. یک سال با همسرم اصلاً رابطه جنسی نداشتم؛ طلاق بنده در دفترچه طلاق، بائن مبارات نوبت اول قید شده است. بعد از طلاق باید سه ماه عده نگه داشت تا بتوان ازدواج مجدد کرد؛ اما بنده مشکل تنبلی تخمدان (پلی کیستیک) دارم؛ یعنی کم کار است و مرتب عادت ماهیانه نمی‌شوم.
آیا حتماً باید سه بار عادت ماهیانه دیده شود، تا عدۀ بنده تمام شود؛ یا برای تمام شدن عده، گذشتن سه ماه کافی است؟
در فرض سؤال اگر سه ماه متوالی عادت نشوید، عده تمام است.
آیا خانمی که در عدۀ طلاق یا فوت همسرش هست، اجازه دارد زیر ابرو برداشته یا موهای خود را رنگ کند؟
موارد مذکور در عده طلاق حرام نیست؛ اما در عده وفات، کارهایی که زینت حساب شود، بر او حرام است.